ۇكىمەت باسشىسىنىڭ وبلىسقا ساپارى اياسىندا زاتوبول كەنتىندەگى «التىن ءدان» اۋىلدىق مادەنيەت ۇيىندە ءوڭىر جۇرتشىلىعىمەن وتكەن كەزدەسۋدە تۇرعىن ءۇي مەن يپوتەكانىڭ قولجەتىمدىلىگى, جاڭا اۋدانداردا ينفراقۇرىلىمنىڭ جۇرگىزىلۋى ماسەلەلەرى جانە اوك-ءتى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆتەرىن قۇرعاندا اۋىلدىقتار ءۇشىن تۋىندايتىن مۇمكىندىكتەر قاراستىرىلدى.
ەلىمىزدىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى اياسىنداعى مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە ءوزىمىزدىڭ ويلاۋ جۇيەمىزدى وزگەرتۋ قاجەت. وسى ورايدا باقىتجان ساعىنتاەۆ ىبىراي ءالتىنساريننىڭ «ونەر-ءبىلىم بار جۇرتتار...» دەپ باستالاتىن ولەڭىنىڭ وزەكتىلىگىن اتاپ ءوتتى. قازاق حالقىنىڭ ءبىرتۋار ۇلى, اعارتۋشى پەداگوگ ءوز ولەڭدەرىندە حالىق ءۇشىن ءبىلىمنىڭ, ەڭبەكسۇيگىشتىكتىڭ, سانا-سەزىم مەن دۇنيەتانىمىن دامىتۋدىڭ پايداسى تۋرالى تالماي ايتقان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسىندا قوعامدىق سانا جاڭعىرتۋ قاعيدالارىن عانا ەمەس, سونداي-اق ءداستۇردى جوعالتپاي زامان تالابىنا ساي ناقتى جوبالاردى ازىرلەۋدى تالاپ ەتەتىندىگى اتاپ وتىلگەن. بۇل باعىتتاعى جۇمىس سونداي-اق پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدان باستالادى. قوستاناي وبلىسى جالپىۇلتتىق ماڭىزى بار كيەلى جانە رۋحاني سيمۆولدارعا اسا باي. ولاردىڭ قاتارىندا ۇشتوعاي ەسكەرتكىشى, VII-IX عاسىرلارداعى ەكىدىڭ ءدىني عيماراتى, ليساكوۆ ارحەولوگيالىق كەشەنى, تاڭداۋلى بەستاماق جانە تاعى باسقالارى بار.
كەزدەسۋدە ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا, ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قايرات ايتۋعانوۆ سالالاردا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار مەن وزەكتى ماسەلەلەر تۋرالى حاباردار ەتتى. ايماقتا قولعا الىنىپ جاتقان شارالار تۋرالى قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ باياندادى.
ۇكىمەت جۇمىسىنداعى باستى نازاردىڭ ءبىرى اوك-ءتى دامىتۋعا اۋدارىلادى. قوستاناي وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن مۇنىڭ ءمان-ماڭىزى زور, سەبەبى يندۋستريالىق سەكتورمەن قاتار اگرارلىق سەكتور دا ايماق ەكونوميكاسىنىڭ باسىم بولىگىن قامتىدى. قويىلعان مىندەتتەردىڭ ءتيىمدى شەشىمىنە قوستانايلىقتاردىڭ عانا ەمەس, جالپى قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ساپاسىنىڭ دەڭگەيى دە بايلانىستى. وسىعان وراي, وتاندىق ءونىمنىڭ ساپاسى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن, سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردىڭ پايدالانىلۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ قاجەت.
كەزدەسۋدە جۇرتشىلىق وكىلدەرى وزدەرىن تولعانتقان ماسەلەلەر جونىندە ويلارىن ورتاعا سالدى جانە سۇراقتار قويدى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى سايران بۇقانوۆ اۋىل شارۋاشىلىعىندا كوپتەگەن جۇمىستاردىڭ اتقارىلىپ وتىرعانىن تىلگە تيەك ەتە كەلە, اۋىلدى ساقتاۋ جانە جەردىڭ قۇنارىن ارتتىرۋ ماسەلەسىن كوتەردى. وبلىستىق قحا عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ۆ.ۆيشنيچەنكو قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ تاقىرىبىن قوزعادى. ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى قمۋ جاستار باستاماسىن دامىتۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى ب. قاليەۆ جاڭا جاھاندىق شىنايىلىق جاعدايىندا تىلدەردى مەڭگەرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى. «سسكوب» اق ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ر.يسمۇحامبەتوۆ جۇمىس ىستەپ تۇرعان وندىرىسكە يندۋستريا 4.0 ەلەمەنتتەرىن ەندىرۋ تۋرالى سۇراق قويدى.
باقىتجان ساعىنتاەۆ وسى ساپارىندا قوستاناي اۆتوكولىك كوللەدجىندەگى ءبىلىم بەرۋ جۇمىسىمەن تانىسىپ, جاستارمەن كەزدەستى. كەزدەسۋ اياسىندا «بالالار مەن جاستار ۇيىمدارى قاۋىمداستىعى» ءتورايىمى تاتيانا انتونينوۆا «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى ەلباسى جولداۋى بويىنشا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى تۋرالى ايتتى. «جاس اتامەكەن» جاس كاسىپكەرلەر كلۋبىنىڭ جەتەكشىسى زارينا كوكجانوۆا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندە مەملەكەت جاساپ وتىرعان مۇمكىندىكتەردى جاستارعا ءتۇسىندىرۋ, اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارىن جاستاردىڭ وزدەرى قولعا العانىن تىلگە تيەك ەتتى. ول قۇرعان «جاس اتامەكەن» جاس كاسىپكەرلەر كلۋبىنان بيزنەسكە تالپىنعان جاستار بارلىق كەرەكتى اقپاراتتى تابا الادى. بيىل ەكسپو-2017 كورمەسىنە قوستانايدا دايىندالعان جۇزدەن اسا ۆولونتەر باراتىن بولادى.
مۇنان كەيىن پرەمەر-مينيستر «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا وبلىستا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىستى. بيىل قوستاناي وبلىسىندا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 210 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان. جالپى, وبلىستا باعدارلاما بويىنشا بەس جىلدىڭ ىشىندە 1 ملن 150 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىناتىن بولادى.
باقىتجان ساعىنتاەۆ ساپارىندا قوستانايداعى «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسى ايماقتىق كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. ول بيزنەس وكىلدەرىنىڭ نازارىن ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى اياسىندا پايدا بولعان ءوسۋ مۇمكىندىكتەرىنە اۋداردى. ب.ساعىنتاەۆ كاسىپكەرلەردى بيزنەس-ورتانى جاقسارتۋ مەن قايتا رەتتەۋ, ەكونوميكانىڭ جاڭا سالالارىنداعى, جاڭا يندۋستريالارداعى, قىزمەت كورسەتۋ, تۋريزم مەن «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسىنداعى» جاپپاي كاسىپكەرلىكتى جەدەل دامىتۋ سالاسىنداعى بىرلەسكەن جۇمىستارعا بەلسەندىرەك قاتىسۋعا شاقىردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ مەن ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسياعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان وراي ۇكىمەت زاڭنامالىق وزگەرىستەر مەن ستاندارتتاۋ, تسيفرلاندىرۋ, مەملەكەتتىك قولداۋ قۇرالدارى قامتىلعان اتالعان باعىتتا دامۋدىڭ جۇيەلىك شارالارىن ازىرلەۋدە. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار سالاسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردى ورتالىقتاندىرىلعان قىزمەت قاعيداسى بويىنشا جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى پىسىقتالۋدا. وتاندىق كاسىپورىندارعا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىمەن قارجى مينيسترلىگى وتاندىق جيھاز جانە جەڭىل ونەركاسىپ ونىمدەرىن ساتىپ الۋ ماسەلەسىن رەتكە كەلتىرگەن. بيىل كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور, تابيعي مونوپوليالار مەن جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالالارىنداعى ساتىپ الۋلاردىڭ جاڭا تاسىلدەرى ىسكە اسىرىلاتىن بولادى. جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسىن ارتتىرۋ مەن بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ جۇمىستارى جالعاسىن تابادى. زاڭنامالىق سالادا سالىقتىق تەكسەرۋ جۇمىستارى 40%-عا قىسقارتىلادى. 30-دان استام ەسكىرگەن سانيتارلىق ەرەجەلەردى جويىپ, 25-ىنە وزگەرىستەر ەنگىزىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا جاڭا سانيتارلىق ەرەجەلەر ازىرلەۋ جوسپارلانعان.
پرەمەر-مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا اگرارلىق سەكتور ەكونوميكانىڭ جاڭا درايۆەرى رەتىندە كورسەتىلگەنىن اتاپ ءوتتى. سوعان وراي بيىل اوك-ءتى دامىتۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جۇمىستارى باستالعانىنان حاباردار ەتتى. ب.ساعىنتاەۆ كاسىپكەرلەر قاۋىمىنا بۇگىنگى تاڭدا نارىقتا, سونىڭ ىشىندە تاياۋ شەت ەل نارىعىندا ورىن العان مۇمكىندىكتەردى جىبەرىپ الماۋدى ۇسىندى.
ۇكىمەت باسشىسى قوستاناي وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا ءوڭىردىڭ بىرقاتار ماڭىزدى نىساندارى مەن ءوندىرىس ورىندارىنا باردى. اتاپ ايتقاندا, «قوستاناي» حالىقارالىق اۋەجايىندا, «سارىارقااۆتوپروم» زاۋىتىنداعى ءوندىرىس الاڭىندا, «ەۆرازكاسپيانستال» زاۋىتىندا, «جەمچۋجينا ستومەد ۋرالسكايا» كوپ بەيىندى مەديتسينالىق ورتالىعىندا, «سەۆەرنىي» شاعىن تۇرعىن اۋدانىندا جانە «كازاگروس» جشس-دا بولىپ, اتالعان نىسانداردىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي
