ايماقتار • 15 مامىر, 2017

جوبا قايتادان جاڭعىرتىلدى

124 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

تاۋەلسىزدىك جولى قاي كەزدە دە وڭاي, جەڭىل بولماعان. تاۋەلسىزدىكتى باياندى ەتۋ, ەلدىڭ تىنىشتىعى مەن حالىقتىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ, ەل اراسىنا ىرىتكى سالعىسى كەلەتىندەر مەن تەرىس ءدىني اعىمدار جەتەگىنە ەرىپ, اداسىپ جۇرگەندەردى وڭ جولعا باعىتتاۋ بۇگىنگى بارلىق قازاقستاندىق قوعام مۇشەلەرىنىڭ ورتاق پارىزى بولماق. تەك وسىنداي جاعدايدا عانا قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان مامىرا-جاي زامان ورنىعارى كامىل.

جوبا قايتادان جاڭعىرتىلدى

وتكەن جىلى وبلىستا, مەملە­كەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, جوعارىدا ايتىلعان­داي, «حالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاما­سىز ەتۋ» اتتى اۋقىمدى جوبا قول­عا الىنعان بولاتىن. ناقتىراق ايت­قاندا, اتالعان جوبا وڭىردە وتكەن 2016 جىلدىڭ 29 قىركۇيەگى مەن 28 قازانى ارالىعىندا جۇزەگە اسى­رىلدى. سوعان سايكەس, اقتوبەگە اس­تانادان 230 ساراپشىدان قۇ­رال­عان ۆەدومستۆوارالىق توپ كە­لىپ جۇمىس جاسادى. ولاردىڭ جەر­گىلىكتى ماماندارعا كورسەتىپ بەر­گەن ءتالىمى مەن تاعىلىمىنا ەش­قان­داي باعا جەتپەيدى. سونداي-اق, ور­تا­لىقتاعى ماماندار توبى مەن ساراپ­شىلاردىڭ جەرگىلىكتى جەردەن كوكەيگە تۇيگەندەرى دە از بولماعانى انىق. بولعان ءىستى زەردەلەۋ, وتكەن وقي­عادان الىن­عان اششى ساباقتى كو­ڭىل­گە توقي ءبىلۋ تۇرعىسىنان دا ور­تا­لىق ما­مان­دارىنىڭ كوپ جايتقا كوز­دەرىن جەتكىزىپ قايتقاندارى كامىل. 
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ورتالىق پەن جەرگىلىكتى جەردەگى ماماندار ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرا ءتۇستى دەسەك, شىندىقتان الشاق كەتپەيمىز. سودان سوڭ كوپ كەشىكپەي اقتوبە وب­لى­­سىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپار­باەۆ­تىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, سول جىلى 10 قاراشا مەن 10 جەل­توقسان ارالىعىندا اتالعان جوبا جەرگىلىكتى مامانداردىڭ كۇشى­مەن جالعاسىن تاپقان ەدى. 
وسى ارادا حالىق قاۋىپسىزدىگى دەگەنىمىز مەيلىنشە كەڭ, مەيلىنشە جان-جاقتى ءارى مەيلىنشە تەرەڭ ۇعىم ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. ونى تەك ءبىر عانا تەرروريزم مەن ءدىني ەكس­ترەميزمدى بولدىرماۋ, ونىڭ الدىن الۋ دەپ تۇسىنسەك, ۇشقارىلىققا ۇرىنار ەدىك. البەتتە, بۇل باعىتتا ءبىرىنشى كەزەكتە تولىق شەشىمىن تاۋىپ ۇلگەرمەگەن الەۋمەتتىك ماسەلەلەر­دىڭ استارىنا تەرەڭ تۇردە ءۇڭىلۋ, سودان ءتيىستى قورىتىندى شىعارۋ ءىسى تۇرادى دەسەك, شىندىققا ءبىر تابان جاقىنداپ قالارمىز. ويتكەنى, بىرقاتار تۇسىنبەستىكتەردىڭ توركىنى ءدال وسى تۇستان تۋىندايتىنىن ءومىردىڭ ءوزى كورسەتىپ جۇرگەنى بەلگىلى.
بۇگىندە رەسپۋبليكامىزدا كوپ­تەگەن جوبالارعا قوسا سان قيلى مەم­لەكەتتىك جانە سالالىق باعدار­لاما­لار دا قابىلدانعان. ونىڭ ىسكە اسىرىلۋ تەتىكتەرى مەن جاي-كۇيى ەلى­مىزدىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىندەگى قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ جۇرەكتەرىنە جەتە الدى ما؟ نەمەسە وسى باعدارلامالار قاراپايىم حالىقتىڭ ۇعىم-تۇسىنىكتەرىنە ساي جۇرەكتەن شىعارىلىپ, جۇرەكتەرگە جەتكىزىلە ايتىلا الدى ما؟ ماسەلەنىڭ ءبىر ءمانىسى وسىندا دەۋگە بولادى. 
بۇلاي بولاتىن سەبەبى, حالىق سىرەسكەن تەرميندەرگە تولى كىتابي سوزدەردى قابىلداي المايتىنىن تۇسىنەتىن ءارى تۇيسىنەتىن كەز كەلگەن سياقتى. حالىققا ەشقانداي دالەلى مەن دايەگى جوق قۇرعاق سوز­دەر مەن ءدامى دە, تاتۋى دا شاما­لى ۇزاق-سونار لەكتسيالاردىڭ قاجە­تى شامالى. ەڭ باستىسى, مۇن­داي سۇرەڭ­سىز سىلدىر سوزدەر تىڭدالا بەرمەيدى. سودان سوڭ حالىققا ەشقانداي پايداسىن دا تيگىزە المايدى. ءسىرا, دانا حال­قى­مىز تىڭدالماسا ءسوز جەتىم دەپ وسىندايدا ايتسا كەرەك. 
ءبىز بۇل ارادا ونسىز دا بەلگىلى جايتتى نەگە تاپتىشتەپ وتىرمىز؟ بۇل ساۋالدىڭ جاۋابى بىرەۋ-اق. حالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ سەكىلدى جوبالار وتە نازىك, شەتىن كەلەتىنىن, جىلۋى جوق جىلتىراق ءسوزدى حالىق كەشپەيتىنىن ساراپشى ماماندار ءجيى قايتالايدى. ونىڭ ۇستىنە بيىلعى ءساۋىر ايىنىڭ باسىن­دا وبلىستا اتالعان جوبا قاي­تادان جاڭعىرتىلىپ, ەكىنشى تىنىسى اشىلىپ وتىرعان جاع­داي­دا – ونى ويداعىداي جۇزەگە اسىرۋدىڭ ۇساق-تۇيەگى بولمايتى­نىن ەسكەرگەندىكتەن دە وسىلاي دەۋى­­مىزگە تۋرا كەلگەندەي. ارينە, مۇن­داي سۇرەڭسىزدىككە تاپ بول­ماۋ­دىڭ باستى جولى – تىڭعىلىقتى ءارى جان-جاقتى ازىرلىك ەكەنى ايدان-انىق.
ءسويتىپ, بيىلعى ءساۋىر ايىنان باستاپ وڭىردە «حالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتا­ماسىز ەتۋ» جوباسى قايتا­دان ءوز جالعاسىن تاپتى. سوعان ساي­كەس, بىرنەشە جۇمىس توپ­تارى قۇرى­­لىپ, جەتەكشىلەرى بەلگى­لەندى. ولار وزدەرى الدىن الا جوسپار­لاعان ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەل ىشىنە جول تارتتى. اتاپ ايتقاندا, جەر­گىلىكتى مامانداردان قۇرىلعان جۇمىس توپتارى وبلىس ورتالىعىندا جانە بايعانين, مۇعالجار, العا, شالقار, تەمىر اۋداندارىندا حالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باي­لانىستى جان-جاقتى ءتۇسىندىرۋ جۇ­مىس­تارىن جۇرگىزبەك. ولار اتالعان جوبانىڭ سەگىز باعىتى بويىنشا اۋىل-اي­ماق­­تار مەن ءىرى ەلدى مەكەندەردە حا­لىق­پەن كەزدەسىپ, وي-پىكىر الماسا­تىن بولادى. جوبا قورى­تىن­دىسى بو­يىنشا, بۇل ۇسىنىس-تىلەك­تەر جيناق­تالىپ, ءتيىستى ورگان­دارعا جولدانباق. 

تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»

اقتوبە وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار