وتكەن جىلى وبلىستا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, جوعارىدا ايتىلعانداي, «حالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ» اتتى اۋقىمدى جوبا قولعا الىنعان بولاتىن. ناقتىراق ايتقاندا, اتالعان جوبا وڭىردە وتكەن 2016 جىلدىڭ 29 قىركۇيەگى مەن 28 قازانى ارالىعىندا جۇزەگە اسىرىلدى. سوعان سايكەس, اقتوبەگە استانادان 230 ساراپشىدان قۇرالعان ۆەدومستۆوارالىق توپ كەلىپ جۇمىس جاسادى. ولاردىڭ جەرگىلىكتى ماماندارعا كورسەتىپ بەرگەن ءتالىمى مەن تاعىلىمىنا ەشقانداي باعا جەتپەيدى. سونداي-اق, ورتالىقتاعى ماماندار توبى مەن ساراپشىلاردىڭ جەرگىلىكتى جەردەن كوكەيگە تۇيگەندەرى دە از بولماعانى انىق. بولعان ءىستى زەردەلەۋ, وتكەن وقيعادان الىنعان اششى ساباقتى كوڭىلگە توقي ءبىلۋ تۇرعىسىنان دا ورتالىق ماماندارىنىڭ كوپ جايتقا كوزدەرىن جەتكىزىپ قايتقاندارى كامىل.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ورتالىق پەن جەرگىلىكتى جەردەگى ماماندار ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرا ءتۇستى دەسەك, شىندىقتان الشاق كەتپەيمىز. سودان سوڭ كوپ كەشىكپەي اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, سول جىلى 10 قاراشا مەن 10 جەلتوقسان ارالىعىندا اتالعان جوبا جەرگىلىكتى مامانداردىڭ كۇشىمەن جالعاسىن تاپقان ەدى.
وسى ارادا حالىق قاۋىپسىزدىگى دەگەنىمىز مەيلىنشە كەڭ, مەيلىنشە جان-جاقتى ءارى مەيلىنشە تەرەڭ ۇعىم ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. ونى تەك ءبىر عانا تەرروريزم مەن ءدىني ەكسترەميزمدى بولدىرماۋ, ونىڭ الدىن الۋ دەپ تۇسىنسەك, ۇشقارىلىققا ۇرىنار ەدىك. البەتتە, بۇل باعىتتا ءبىرىنشى كەزەكتە تولىق شەشىمىن تاۋىپ ۇلگەرمەگەن الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ استارىنا تەرەڭ تۇردە ءۇڭىلۋ, سودان ءتيىستى قورىتىندى شىعارۋ ءىسى تۇرادى دەسەك, شىندىققا ءبىر تابان جاقىنداپ قالارمىز. ويتكەنى, بىرقاتار تۇسىنبەستىكتەردىڭ توركىنى ءدال وسى تۇستان تۋىندايتىنىن ءومىردىڭ ءوزى كورسەتىپ جۇرگەنى بەلگىلى.
بۇگىندە رەسپۋبليكامىزدا كوپتەگەن جوبالارعا قوسا سان قيلى مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالار دا قابىلدانعان. ونىڭ ىسكە اسىرىلۋ تەتىكتەرى مەن جاي-كۇيى ەلىمىزدىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىندەگى قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ جۇرەكتەرىنە جەتە الدى ما؟ نەمەسە وسى باعدارلامالار قاراپايىم حالىقتىڭ ۇعىم-تۇسىنىكتەرىنە ساي جۇرەكتەن شىعارىلىپ, جۇرەكتەرگە جەتكىزىلە ايتىلا الدى ما؟ ماسەلەنىڭ ءبىر ءمانىسى وسىندا دەۋگە بولادى.
بۇلاي بولاتىن سەبەبى, حالىق سىرەسكەن تەرميندەرگە تولى كىتابي سوزدەردى قابىلداي المايتىنىن تۇسىنەتىن ءارى تۇيسىنەتىن كەز كەلگەن سياقتى. حالىققا ەشقانداي دالەلى مەن دايەگى جوق قۇرعاق سوزدەر مەن ءدامى دە, تاتۋى دا شامالى ۇزاق-سونار لەكتسيالاردىڭ قاجەتى شامالى. ەڭ باستىسى, مۇنداي سۇرەڭسىز سىلدىر سوزدەر تىڭدالا بەرمەيدى. سودان سوڭ حالىققا ەشقانداي پايداسىن دا تيگىزە المايدى. ءسىرا, دانا حالقىمىز تىڭدالماسا ءسوز جەتىم دەپ وسىندايدا ايتسا كەرەك.
ءبىز بۇل ارادا ونسىز دا بەلگىلى جايتتى نەگە تاپتىشتەپ وتىرمىز؟ بۇل ساۋالدىڭ جاۋابى بىرەۋ-اق. حالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ سەكىلدى جوبالار وتە نازىك, شەتىن كەلەتىنىن, جىلۋى جوق جىلتىراق ءسوزدى حالىق كەشپەيتىنىن ساراپشى ماماندار ءجيى قايتالايدى. ونىڭ ۇستىنە بيىلعى ءساۋىر ايىنىڭ باسىندا وبلىستا اتالعان جوبا قايتادان جاڭعىرتىلىپ, ەكىنشى تىنىسى اشىلىپ وتىرعان جاعدايدا – ونى ويداعىداي جۇزەگە اسىرۋدىڭ ۇساق-تۇيەگى بولمايتىنىن ەسكەرگەندىكتەن دە وسىلاي دەۋىمىزگە تۋرا كەلگەندەي. ارينە, مۇنداي سۇرەڭسىزدىككە تاپ بولماۋدىڭ باستى جولى – تىڭعىلىقتى ءارى جان-جاقتى ازىرلىك ەكەنى ايدان-انىق.
ءسويتىپ, بيىلعى ءساۋىر ايىنان باستاپ وڭىردە «حالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ» جوباسى قايتادان ءوز جالعاسىن تاپتى. سوعان سايكەس, بىرنەشە جۇمىس توپتارى قۇرىلىپ, جەتەكشىلەرى بەلگىلەندى. ولار وزدەرى الدىن الا جوسپارلاعان ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەل ىشىنە جول تارتتى. اتاپ ايتقاندا, جەرگىلىكتى مامانداردان قۇرىلعان جۇمىس توپتارى وبلىس ورتالىعىندا جانە بايعانين, مۇعالجار, العا, شالقار, تەمىر اۋداندارىندا حالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى جان-جاقتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزبەك. ولار اتالعان جوبانىڭ سەگىز باعىتى بويىنشا اۋىل-ايماقتار مەن ءىرى ەلدى مەكەندەردە حالىقپەن كەزدەسىپ, وي-پىكىر الماساتىن بولادى. جوبا قورىتىندىسى بويىنشا, بۇل ۇسىنىس-تىلەكتەر جيناقتالىپ, ءتيىستى ورگاندارعا جولدانباق.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە وبلىسى