26 شىلدە, 2011

پوليەتيلەن قۇبىرلار – ەل قاجەتىنە

913 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

اقجايىقتا ەلگە اسا قاجەت تاعى ءبىر يندۋستريالىق-يننو­ۆا­تسيالىق جوبا ىسكە استى. بۇل ورال ساۋدا-ونەركاسىپ كومپانيا­سىنىڭ كونۆەيىرىنەن تۇتىنۋشى­لار­عا تارتىلعان  ديامەترى 630 ميل­ليمەترلىك پوليەتيلەن قۇ­بىر­­لارى. مامانداردىڭ مالىمدەۋ­ىن­­شە, جاڭا وتاندىق ءونىمنىڭ س­ا­پا­سى وتە جوعارى. ول تابي­عات­تىڭ كەز كەلگەن قىتىمىر جاع­داي­لا­رى­نا توتەپ بەرە الادى. ءارى جو­عارى-تومەندى تەمپەراتۋ­را­داعى ىستىق پەن سۋىققا بىردەي ءتو­زىم­دىلىگىمەن ەرەكشەلەنبەك. – بۇگىنگى تاڭدا پوليەتيلەن قۇبىرلاردىڭ پايدالانىل­ماي­تىن سالاسى كەم دە كەم. ول سۋ, گاز, كارىز, ىلعالدى جەردى قۇر­عاتۋ جۇيەلەرىندە جانە تەلەكوممۋنيكاتسيادا قولدانىلادى. سون­داي-اق, ونىڭ قۇرىلىس, مۇناي-گاز وندىرىستەرىنە دە تيگىزەتىن پايداسى مول. ءونىم سىرتقى جاع­دايلارعا زياندى اسەرىن تيگىزبەيدى. ەكولوگيالىق تۇرعىدان تازا. قولدانىلۋ مەرزىمى ەلۋ جىلدان اسىپ تۇسەدى, – دەدى گازەت ءتىلشىسىنىڭ ساۋالىنا وراي اتالعان كومپانيانىڭ باسشىسى ۆالەري كرىلوۆ.  ەڭ باستىسى, اتالعان جوبا يمپورتتى الماس­تى­رۋ سەكىلدى مەملەكەتتىك ماڭى­زى بار ىسكە سەپتىگىن تيگىزبەك. ناقتىراق ايتقاندا, وسى كەزگە دەيىن مۇن­داي قۇبىرلار ەلىمىزگە رەسەيدەن جانە ازەربايجان مەن تۇركيا­دان ساتىپ الىنىپ تاسى­مال­دانىپ كەلگەن. بۇگىندە رەس­پۋب­ليكادا اۋىل تۇرعىندارىن سۋمەن قامتۋدى جاقسارتۋعا ەل­با­سى مەن رەسپۋبليكا ۇكىمەتى اي­رىقشا كوڭىل ءبولىپ وتىرعانى بەلگىلى. بۇل جونىندە «تازا سۋ», «اقبۇلاق» سەكىلدى ارنايى باع­دارلامالار جاسالىپ ىسكە اسىپ كەلەدى. سونداي-اق, ەلدى مەكەندەردى تولىق گازعا كوشىرۋ ءىسىنىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزى دا جوعارى. مىنە, وسىنداي ەل تۇرعىن­دا­رى­نا قاجەت مەملەكەتتىك باعدار­لا­مالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارى­سىن­دا پوليەتيلەن قۇبىرلار سۇ­رانىس پەن قاجەتتىلىكتى وتەي الادى. ونىڭ تيگىزەتىن پايدا­سىن تەك اۋىلمەن شەكتەي سالۋعا بولمايدى. رەسپۋبليكا قالالا­رىن­داعى جەردى قۇرعاتۋ (درەناج) مەن كوممۋنالدىق ءجۇي­لەردە مۇنداي وتاندىق ءونىمنىڭ قاجەتتىلىگى ايقىن كورىنۋدە. قانداي ءوندىرىس ورنى بول­ماسىن – ول ۇدايى ۇنەمدىلىك پەن تيىمدىلىككە قول جەتكىزۋ  باعى­تىن ۇستانباسا, قازاقى ۇعىمعا سايعاندا, بايگەسى الىسقا بار­مايدى. جوبانى جۇزەگە اسىر­عان­دار ماسەلەنىڭ مۇنداي مانىسىنە دە ءمان بەرە العانى سۇيسىندىرەدى. ورالدىق جاڭا ءوندىرىس وشاعى­نىڭ ارتىقشىلىعى سوندا – وسىندا ورنالاسقان وزىق تەح­نولو­گيالىق جەلىنىڭ كومەگىمەن جۇمسالعان بارلىق رەسۋرس­تاردىڭ ون بەس پايىزىن ۇنەم­دەۋگە مۇمكىندىك بار. بۇل ءوز كەزەگىندە شىعارىلعان ءونىمنىڭ ءوزىن­دىك قۇنىن ءسال دە بولسا ءتو­مەندەتۋگە جول اشىلادى دەگەن ءسوز. قازىر باتىسقازاقستاندىق كوم­پانيا ءوز ونىمدەرىمەن تەك ءوڭىردىڭ ىشكى قاجەتتىلىگىن وتەپ قانا قويماي, ونى اتىراۋ, ماڭعىستاۋ, قىزىلوردا جانە قاراعاندى وبلىستارىنا جەتكىزۋدە. ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپ­سىرماسىنا سايكەس ومىرشەڭ جوبا يەلەرى الداعى ۋاقىتتا ءون­دىرىس قۋاتىن ءتورت ەسەگە دەيىن ۇلعايتۋدى كوزدەپ وتىر. ارينە مۇنداي جاعدايدا ولار تەك ءبىر عانا ديامەترى 630 ميلليمەترلىك پوليەتيلەن قۇبىرلار شىعا­رۋمەن شەكتەلىپ قالا المايدى. وندىرىسكە تىڭ, جاڭاشا كوزقا­راس­تىڭ قاجەتتىلىگى دە وسىندا. ءسويتىپ كاسىپورىندا ءوندىرىس قۋا­تىن جوعارىدا ايتىلعان كو­لەمدە كوتەرۋ باعىتىندا ناقتى ءىس-شارالار بەلگىلەنگەن. سونىڭ ءبىرى ديامەترى الدىڭعى ونىمنەن ەكى ەسە ۇلكەن پوليەتيلەن قۇ­بىرلار شىعارۋ بولماق. مۇنىڭ سىرتىندا اينەك پەن تالشىقتىڭ قوسپاسىنان جاسالعان قۇبىر جوباسى دا قوسا ويلاستىرىلۋدا. ءدال بۇگىنگى كۇنى قازاق­ستان­دىق كاسىپورىن وزدەرىنە قاجەتتى شيكىزاتتى رەسپۋبليكادان تىس جەردەن تاسىمالداپ جەتكىزۋدە. ايتسە دە ولاردىڭ شيكىزاتقا دەگەن مۇنداي تاۋەلدىلىكتەن قۇتى­لاتىن كۇنى دە الىس ەمەس ەكەنى كوڭىلگە ۇلكەن مەدەۋ. بۇگىندە كورشىلەس اتىراۋ وبلىسىندا گاز-حيميا كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى باستالعانى بەلگىلى. وسى نىسان ىسكە قوسىلعان كەزدە ورالدىق وندىرىسشىلەر پوليەتيلەن ۇنتاق­تارىن اتالمىش كەشەننەن ال­ماق. سول كەزدە قازىر 67 پايىز قۇراپ وتىرعان قازاقستاندىق ۇلەس 100 پايىزعا جەتكىزىلمەك.  بۇگىندە ورال ساۋدا-ونەركاسىپ كومپانياسى ءوز ونىمدەرىن كورشى­لەس رەسەي وبلىستارىنا ەكپورت­تاۋدى كوزدەپ وتىر. پوليەتيلەن قۇبىرلارعا  دەگەن سۇرانىس كۇن سايىن ءوسىپ كەلەدى. تەمىر قۇسايىن, ورال.
سوڭعى جاڭالىقتار