قورقىتقا قۇرمەت

تۇركىنىڭ ىشىندەگى تۇعىرلى تۇل­عانىڭ ءبىرى – قورقىت. ول تۋرالى اڭ­ىز دا, ءافسانا دا كوپ. ەل ارا­سىن­داعى اڭگىمەنىڭ ءبىرى مىناۋ. قور­قىت­تىڭ قابىرى سىردىڭ جاعاسىندا جاتىر. 1925 جىلدان باستاپ بابا مازارىنىڭ تابانىن تولقىن تەبە باستايدى. تالاي جىلعى ءجا­دى­گەردى قۇلايدى دەگەندەر دە بو­لىپ­تى. دەگەنمەن, قابىرعانىڭ قالىڭ­دى­عى سونشالىق, داريا وعان داق تا تۇسىرە الماپتى. سول كۇيىندە جار­تى عاسىرعا دەيىن تۇرعان ەكەن. دەگەنمەن, 50-جىلداردان كەيىن قا­بىرعا ءمۇجىلىپ, وپىرىلا باستاپتى. مۇنى نەگە ايتىپ وتىرمىز؟ اۋ­ىل­داعى اقساقالدار ارالدىڭ تار­تى­لۋىن قورقىتتىڭ قابىرىنىڭ قۇلا­ۋى­مەن بايلانىستىرادى كەيدە. ەجەلدەن جەتكەن اڭىزدىڭ بىرىندە قور­قىتتىڭ قابىرىن سۋ مۇجىگەندە تە­ڭىزدىڭ تارتىلاتىنى تۋرالى ايتى­لادى ەكەن. سايكەستىك دەۋگە كەلمەيتىن شىعار. دەگەنمەن, اڭىزدىڭ اقي­­قاتپەن دە استارلاسىپ جاتا­تى­نى شىندىق. ولاي بولسا, ەل ارا­سىن­داعى افساناعا كۇمانمەن قاراۋ دا قيسىنسىز سەكىلدى. قورقىتتىڭ كەرەمەتتەرى تۋرالى ايتىپ تاۋىسۋ مۇمكىن ەمەس. ءبۇ­گىن­دە بابا مازارىنان ءسال بەرىدە, كۇرە جولدىڭ بويىندا «قورقىت-اتا» مە­موريالدىق كەشەنى بار. وسى كەشەنگە جىلىنا 10 مىڭنان اسا تۋريست كەلىپ ءتاۋ ەتىپ, ءمىناجات جاساپ كەتەدى. اپتاپ ىستىقتا بولسىن, الا­پات جەلدە بولسىن ادام اياعى ازايعان ەمەس. مەموريالدىق كەشەندە ۇنەمى قوبىزدىڭ ءۇنى ەستىلىپ تۇرادى. وسى ءۇن بابا رۋحىمەن تىلدەستىرەتىندەي اسەر قالدىرادى كو­بىنە. «ءبىر كەم دۇنيە» عوي. كەشەن­نىڭ باسىندا تۋريستەرگە ىڭعايلى ورىن جوق. كەلەدى, مەموريالدىق كەشەندى كورەدى. سوسىن كوپ تۇراق­تاماي كەتەدى. ويتكەنى, جاتىن ور­ىن, جايلى تاماق جاسايتىن ورتا­لىق جوق باسىندا. ال الىستان ات ارىتىپ جەتكەندەر بابا باسىنا تۇنەپ, تىلەك تىلەپ قايتقىلارى كەلەدى. ەندى بۇل ولقىلىقتىڭ دا ور­نى تولعالى تۇر. «دورستروي» دەيتىن جەكە مەكەمە مەموريالدىق كە­شەن­نىڭ قارسى بەتىنەن «قورقىت-اتا» زيارات ەتۋشىلەر ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسىن باستادى. بۇرناعى كۇنى وبلىس باسشىسى بولاتبەك قۋان­دى­قوۆ اتقارىلىپ جاتقان جۇمىسپەن تانىسىپ قايتتى. زيارات ەتۋشىلەر ورتالىعىندا 20 ورىندىق قوناق ءۇي بولادى. 50 ادام ءمىناجات ەتە الاتىن مەشىت سالىنادى. قۇربان شالىپ, اس بەرەتىندەرگە ارنالىپ ارنايى مەيرامحانا سالىنادى. قولونەر شەبەر­لە­رىنىڭ شەبەرحاناسىنا دا ورىن بەرىلىپتى. قىسقاسى, تۋريستەرگە بارلىق جاعداي جاسالماق. جوبانىڭ اۆتو­رى سامارقاندىق ساۋلەتشى نيگمات سادىقوۆ. بولاشاق زيارات ەتۋشىلەر ورتالىعىنىڭ جوباسىن ءبىز دە كور­دىك. ەجەلگى جىبەك جولىنىڭ بوي­ىنداعى كەرۋەن سارايلار كەلەدى كوز الدىڭا. ورتالىقتىڭ جانىندا اۆ­توكولىك جوندەيتىن ورىن دا بو­لادى. ال اينالاسى كوگالدان­دى­رى­لىپ, جاسىل جەلەككە ورانادى. تال-داراقتار ەگىلەدى. تاپ ءبىر ساحا­را­نىڭ ورتاسىنداعى وازيس ءتارىزدى. جو­باعا 220 ميلليون تەڭگە جۇم­سال­ماق ەكەن. مۇنداي بەرەكەلى ءىس باستالىپ جاتقاندا اتقارۋشى بي­لىكتىڭ سىرت قالعانى جاراسپايدى. وسىنى ەسكەرگەن قىزىلوردا وبلى­سىنىڭ اتقامىنەرلەرى اتالعان جو­بانى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيا­لىق باعدارلاما بويىنشا تۋريزم كلاستەرىنە ەنگىزىپتى. ەندى ءبىر ماسەلە بار. زيارات ەتۋشىلەر ورتالىعى كۇرە جولدىڭ ارعى بەتىندە ورنالاسقان. وعان سۋ مەن جا­رىق جەتكىزۋ ءبىرشاما قي­ىندىق تۋ­عىزادى. ونىڭ ۇستىنە جا­قىن ماڭ­داعى ەلدى مەكەننىڭ ءوزى قو­زى كوش جەر­دە. قۇرىلىسشىلار اكىم­گە وسى­نى ايتىپ ەدى, وبلىس باسشىسى بۇل ماسەلەنىڭ وڭ شەشىلەتىنىن جەتكىزدى. «قورقىت-اتا» زيارات ەتۋشىلەر ورتالىعى بيىل بىتەدى دەيدى قۇ­رى­لىسشىلار. بۇيىرسا, ازاتتىقتىڭ جيىرما جىلدىعىنا ورايلاس­تى­رى­لىپ بەرىلمەك. ەرجان بايتىلەس, قىزىلوردا وبلىسى, قارماقشى اۋدانى.