«ەحرو – 2017-گە» استانا ۇمىتكەر

جاھاندىق باسقوسۋلار وتكىزۋ استانا ءۇشىن تاڭسىق ەمەس. سارىارقا توسىندەگى سالتاناتى جاراسقان ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ەلورداسى تورتكۇل ءدۇ­نيەنى تامساندىرۋدان دا كەندە بو­لىپ كەلە جاتقان جوق. كۇنى كەشە گازەتىمىزدە حابارلاعانىمىزداي, استانا تاعى ءبىر الەمدىك اي­تۋ­لى وقي­عانىڭ ورتالىعىنا اينال­عا­لى تۇر. ۇستىمىزدەگى جىلعى 14 ماۋ­سىمدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرت­قى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپ­تى حات­شىسى ءراپىل جوشىباەۆ قازاقستان ۇكىمەتى اتىنان حالىقارالىق كورمە بيۋروسىنىڭ باس حاتشىسى ۆيسەنتە لوسسەرتالەسكە 2017 جىلى استانادا حالىقارالىق ەحرو كورمەسىنىڭ مامانداندىرىلعان كورمەسىن وتكىزۋ جونىندەگى ءوتىنىشتى تاپسىردى. ەحرو حالىقارالىق كورمەسىنىڭ تاريحى 1851 جىلدان باستاۋ الادى. حالىقارالىق كورمە بيۋروسى بەس جىلدا ءبىر وتكىزەتىن بۇل شارا الەم­دىك جەتىستىكتەردى جاريا ەتەتىن تەڭ­دەسى جوق جاھاندىق ساحنا بولىپ تا­بىلادى. بۇگىندە الەمنىڭ 157 مەملەكەتى حالىقارالىق كورمە بيۋروسى­نىڭ مۇشەسى بولسا, وسى ەلدەردىڭ ەكونوميكالىق, عىلىمي جانە باسقا سالالارداعى زاماناۋي جەتىستىكتەرى وسى كورمەدە كورىنىس تابادى. كورمە ەكى ءتۇرلى – الەمدىك امبەباپ كورمە جانە ەحرو حالىقارالىق مامان­دان­دىرىلعان كورمەسى اتتى تاقى­رىپ­تارمەن وتكىزىلەدى. الەمدىك امبەباپ كورمەسى بەس جىلدا ءبىر رەت وتكىزىلىپ, التى اي مەر­زىمگە سوزىلادى. ونىڭ تاقى­رى­بى مەن اۋقىمىنا شەك قويىل­ماي­دى. تورتكۇل دۇنيەنى تۇگەل جۇمىل­دىراتىن بۇل جاھاندىق شارانىڭ ماڭىزى اسا زور. الەمدىك امبەباپ كورمە 2010 جىلى قحر-دىڭ شانحاي قالاسىندا «ۇزدىك قالا – تاماشا تۇرمىس» دەۆيزىمەن وتكىزىلىپ, وعان 190 مەملەكەتتەن 100 ميلليوننان استام ادام قاتىستى. استانا قالاسى 2017 جىلى ءوت­كىزىلەتىن ەحرو-نىڭ حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنەن ءۇمىت­كەر بولىپ وتىر. بۇل كورمە الەمدىك امبەباپ كورمەسىنىڭ ارالىعىندا ءوت­كىزىلىپ, ءۇش اي مەرزىمگە سوزىلادى. كور­مەنىڭ كولەمى 25 گەكتار اۋقىم­نان اسپاۋى كەرەك جانە ونىڭ تاقى­رىپتارى ادامزات قىزمەتىنىڭ ناقتى سالالارىنداعى عىلىمي, تەحنولو­گيا­لىق جانە ەكونوميكالىق جەتىستىكتەردى پاش ەتۋگە ءتيىس. ماسەلەن, 2008 جىلى يسپانيانىڭ ساراگوس قالا­سىندا بۇل كورمە «سۋ جانە تۇ­راقتى دامۋ» ۇرانىمەن وتكەن بولاتىن. 2017 جىلى وتەتىن وسى كورمەگە استانا بۇگىندە ادامزاتتى ەرەكشە الاڭداتىپ وتىرعان «بولاشاق ەنەر­گياسى» اتتى تاقىرىپتى ۇسىنىپ وتىر. قازىر الەمدە ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك, ەنەرگيالىق قۋاتتى ۇنەم­دەۋ جانە بالامالى قۋات كوزدەرىن دامىتۋ ماسەلەسى وتە وتكىر قويى­لۋدا. مەكسيكا بۇعازىن­دا­عى مۇناي قوندىرعىسىنداعى اپات, «فۋكۋسيما» اەس-ىندە ورىن العان قاسىرەت پلانەتامىزدىڭ ەكولوگيا­لىق تەپە-تەڭدىگىن ساقتاۋدا بالاما­لى قۋات كوزدەرىن تابۋدى جانە دامىتۋدى كەزەك كۇتتىرمەيتىن ما­ڭىزدى پروبلەمالار دەڭگەيىنە شى­عا­رىپ وتىر. استانا ۇسىنىپ وتىر­عان «بولاشاق ەنەرگياسى» اتتى ماسەلە جاھاندىق ەكونوميكا ءۇشىن دە, الەمدىك عىلىم ءۇشىن دە وتكىر باسىمدىققا يە بولعان تاقىرىپ ەكەنى داۋسىز. ءوزىنىڭ 160 جىلدىق تاريحىندا ەحرو كورمەسى ادامزات وركەنيە­تى­نىڭ نەبىر عىلىمي جانە تەحنولو­گيالىق جاڭالىقتارىن جاريا ەتتى. دۇنيە جۇزىندەگى العاشقى اۆتوموبيل, تۇڭعىش تىگىن ماشيناسى, ءبىرىنشى بايلانىس تەلەفونى وسى كور­مەدەن باستاۋ العان. – بۇگىندە ەحرو كورمەسى ار­قىلى ادامدار دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرى­شىندا بولىپ جاتقان ەكونوميكا­لىق, عىلىمي, تەحنولوگيالىق جانە مادەني جەتىستىكتەرمەن ءبىر جەردە, ءبىر مەزگىلدە تانىسا الادى, دەيدى ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مي­نيسترلىگى ساۋدا كوميتەتىنىڭ ءتور­اعاسى ايدار قازىباەۆ. ەحرو كور­مەسىنە ميلليونداعان تۋريستەر كەلەدى. ولار كورمە وتكىزىلىپ وتىرعان ەلدىڭ مادەنيەتىمەن, داستۇرىمەن, ۇلت­تىق ەرەكشەلىگىمەن تانىس بولادى. قازاقستان ەحرو كورمەسىن ءوت­كىزۋ ارقىلى استانادا حالىق­ارا­لىق بالامالى ەنەرگەتيكا ورتالى­عىن اشۋ ماسەلەسىن دە ويلاستىرىپ وتىر. « ەحرو – 2017» كورمەسىن ءوت­كىزەتىن قالا 2012 جىلدىڭ جەل­توقسان ايىندا حالىقارالىق كورمە بيۋروسىنا مۇشە 157 مەملەكەتتىڭ داۋىس بەرۋىمەن شەشىلەدى. ەگەر, استانا وسى سىننان سۇرىنبەي وتەتىن بولسا, ەلىمىز بۇكىل ورتالىق ازيا جانە تمد ەلدەرىنىڭ تاريحىندا وسىنداي زور قۇرمەتكە يە بولعان تۇڭعىش مەملەكەت بولىپ تابىلماق. ۇزاعىنان بولعاي! جاراس جاماش. استانا.