− اسقار بايجىگىت ۇلى, سوڭعى جىلدارى شىعىستىڭ ۆولەيبولشىلارى قارسىلاس شاق كەلتىرمەي ءجۇر. «التايدىڭ» ۇلدارى دا, قىزدارى دا ەكى جىل قاتارىنان ەل چەمپيونى اتاندى. مۇنىڭ سىرى نەدە؟
− ارينە, چەمپيون بولۋ وڭاي ەمەس. چەمپيوندىقتى ساقتاپ قالۋ ودان دا قيىن. «التاي» بۇل دەڭگەيگە وڭايلىقپەن جەتكەن جوق. وبلىس باسشىلىعىنىڭ قولداۋىنىڭ, كلۋب جۇمىسىنىڭ دۇرىس جولعا قويىلعانىنىڭ ناتيجەسىندە قوس قوماندا وسىنداي بيىك بەلەستەردى باعىندىردى. سپورتشىلارعا ءتيىستى جاعدايلاردىڭ بارلىعى جاسالدى. تۇرمىستىق, قارجىلىق ماسەلەلەرى تولىق شەشىلدى. 2015 جىلى تۇركيالىق بۋرحان جانبولات ەسىمدى بىلىكتى ماماندى ارنايى شاقىرىپ, قىزدار قۇراماسىنا باس باپكەر رەتىندە ەكى جىلعا كەلىسىمشارتقا وتىرعان بولاتىنبىز. ناتيجەسىن كوردىڭىزدەر. «التاي» ۆولەيبول كومانداسىنىڭ قىزدارى ەكى جىل قاتارىنان قازاقستان چەمپيوناتىندا توپ جاردى. بۋرحان جانبولاتپەن اراداعى كەلىسىمشارت مەرزىمى جاقىندا اياقتالدى, ەندى ونىڭ ورنىنا باپكەرلىك قىزمەتتى 1988 جىلعى سەۋل وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, ەۋروپانىڭ ەكى دۇركىن چەمپيونى, الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جانە قولا جۇلدەگەرى ياروسلوۆ انتونوۆ اتقاراتىن بولادى. بيىل «التاي» ۆولەيبول كومانداسىنىڭ قوسالقى قۇرامىنا دا جاڭا باپكەر شاقىردىق. جيىرما ءۇش جاسقا دەيىنگى قىزدار اراسىندا ۇزدىك ويىن ورنەگىن كورسەتىپ جۇرگەن ۆولەيبولشىلاردى قۇراماعا الدىق. ولار دا ەل بىرىنشىلىگىن جەڭىپ الدى. كەلەسى وليمپياداعا وسى قىزداردىڭ بارىپ قالۋى ابدەن مۇمكىن. 25-30 مامىر ارالىعىندا وسكەمەندە كلۋبتىق كوماندالار اراسىندا اشىق ازيا چەمپيوناتى وتەدى. سەگىز كوماندا قاتىسادى. الدىمىزعا ەكىنشى ورىن الساق دەگەن ماقسات قويىپ وتىرمىز. ەگەر بۇل مەجەنى باعىندىرساق, الەمدىك ليگالارعا قاتىسۋعا جول اشىلادى.
− ەندى اڭگىمەمىزدى «التاي» فۋتبول كلۋبىنا قاراي ويىستىرساق. وسى «التايدىڭ» باسىنان نەگە بۇلت ارىلماي قويدى؟
− «التاي» فۋتبول كلۋبى بىلتىر ءبىرىنشى ليگادا ەكىنشى ورىن الىپ, پرەمەر-ليگاعا جولداما يەلەنگەنى بەلگىلى. بىراق ەلىمىزدىڭ فۋتبول فەدەراتسياسى كلۋب ەكى تالاپقا سايكەس كەلمەيدى دەپ «التايدى» پرەمەر-ليگاعا قاتىساتىن كوماندالار تىزىمىنەن الىپ تاستادى. جالپى وبلىس اتىنان ءبىرىنشى ليگادا ونەر كورسەتۋ ءۇشىن كلۋبقا جەكە قاراجات قاراستىرىلعان. تەك ول قاراجات مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ بايقاۋى ارقىلى بولىنەدى. 2016 جىلى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ بايقاۋىندا «التاي» فك» جشس جەڭىسكە جەتىپ, قاراجات كلۋبقا بولىنگەن بولاتىن. ال 2017 جىلى بايقاۋدا قاي كلۋبتىڭ جەڭىسكە جەتىپ, چەمپيوناتتا وبلىس نامىسىن قورعايتىندىعى بەلگىسىز بولدى. قازىر كونكۋرستىق راسىمدەر ء جۇرىپ جاتىر. رەتى كەلگەندە ايتا كەتەيىن, «التاي» فۋتبول كلۋبى 100 پايىز جەكە مەنشىك كوماندا. قازىر ەلىمىزدە فۋتبول كەرەمەت سۇرانىسقا يە دەپ ايتا المايسىز. وبلىستا دا سولاي. كەرىسىنشە, ءبىزدىڭ وڭىردە حوككەيگە قىزىعۋشىلار قاتارى قالىڭ. وسكەمەننىڭ «تورپەدو» حوككەي كلۋبى جوعارى حوككەي ليگاسىنىڭ تۇراقتى چەمپيوناتىن ۇتىپ الىپ, «براتينا» كۋبوگىنىڭ فينالىندا ونەر كورسەتتى. بۇل – شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ حوككەي تاريحىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان جەتىستىك.
الايدا بىلتىر ەل چەمپيوناتىندا ءبىزدىڭ وبلىستىڭ جاسوسپىرىمدەر قۇراماسى العاشقى بەستىككە دە ىلىنە المادى. اينالدىرعان سەگىز ءوڭىر اراسىندا. قۇلدىراۋ ما؟ قۇلدىراۋ. قازىر وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ماقساتىندا جاتتىقتىرۋشىلار قۇرامىن اۋىستىرىپ, وبلىستىق قىسقى سپورت تۇرلەرىنەن جوعارى سپورت شەبەرلىگى مەكتەبىنە جاڭا ديرەكتور تاعايىندادىق.
− ديرەكتور دەگەننەن شىعادى, باق بەتتەرىندە «موجانوۆ باسقارماعا كەلگەلى ديرەكتورلاردى بىرىنەن سوڭ ءبىرىن جۇمىستان بوساتىپ جاتىر» دەگەن اڭگىمەلەر تارادى. وسىنىڭ انىق-قانىعىن ءوز اۋزىڭىزدان ەستىسەك.
− جۇمىس ىستەمەيتىن باسشىلار كىمگە كەرەك؟ سپورت سالاسىنىڭ جۇمىسىن, ناتيجەسىن تەكسەرۋ اسا قيىن دۇنيە ەمەس. كوماندالاردىڭ تۋرنير كەستەسىندەگى ورنالاسۋ رەتىنە كوز سالساڭىز جەتكىلىكتى. وبلىستىڭ جاسوسپىرىمدەر قۇراماسى شاڭعىدان وتەتىن ەل چەمپيوناتىندا ءبىرىنشى ورىن الماعالى قاي زامان؟! جاسوسپىرىمدەر اراسىنان مىقتى سپورتشىلاردى دايىنداماساق, ەرەسەكتەردەن چەمپيون شىعا ما؟ رەزەرۆ دەگەندى دە مۇلدە ۇمىتقان. بۇل – ۇلكەن پروبلەما. اتىن اتاپ, ءتۇسىن تۇستەمەي-اق قويايىن. مەن جۇمىستان بوساتقان باسشىلار سپورتتى دامىتۋمەن ەمەس, قارا باستارىنىڭ قامىن كۇيتتەۋمەن شۇعىلدانعان. سپورتشىلارعا جاسالۋعا ءتيىس جاعدايلاردى جاساماعان. مىنانى قاراڭىز: وسكەمەندىك شاڭعىشى قىز اننا ستويان قازىر قاراعاندى وبلىسىنىڭ, ال ريددەرلىك انگەلينا شۋرىگا الماتىنىڭ نامىسىن قورعاپ ءجۇر.
− ولاردى قايتا شاقىرۋ ويدا بار ما؟
− ماۋسىم اياقتالسىن, شاقىرامىز, ءتيىستى جاعدايلارىن جاسايمىز. تۋعان جەرلەرىنە كەلۋدەن باس تارتپايتىن شىعار دەپ ويلايمىز.
− بىلتىر ءوڭىر بالۋاندارىن جاتتىقتىرۋعا موڭعوليادان باپكەرلەر الدىردىڭىزدار.
− كۇرەس بويىنشا وبلىسىمىزدا بىرنەشە شەت ەل ماماندارى جۇمىس ىستەپ جاتىر. سەمەيدەگى سپورت اكادەمياسىندا دزيۋدو كۇرەسى بويىنشا 2016 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان بەرى موڭعول باپكەرى بالۋاندارىمىزعا بىلگەنىن ۇيرەتىپ جاتقان جايى بار. ەركىن كۇرەس بويىنشا ازەربايجان مەن داعىستاننان مامان شاقىردىق. 2004 جىلعى وليمپيادانىڭ جۇلدەگەرى گەننادي گرەبنيكپەن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ءبىزدىڭ وبلىستىڭ بالۋاندارىنىڭ ەركىن كۇرەس بويىنشا قازاقستان چەمپيوناتىندا كورسەتكەن ناتيجەلەرى جامان ەمەس. ەل بىرىنشىلىگىندە ازامات داۋلەتبەكوۆ چەمپيون, دانيار قايسانوۆ ەكىنشى ورىن يەلەندى. راسۋل قاليەۆ العاشقى بەلدەسۋىندە جاراقات الىپ, جارىستى ءارى قاراي جالعاستىرا المادى.
− وڭىردە بوكستىڭ دامۋى باسەڭدەپ تۇرعان سەكىلدى. الەم چەمپيوناتتارى مەن وليمپيايا ويىندارىنان شىعىستىڭ بوكسشىلارىن كورە الماي ءجۇرمىز.
− بوكس − ەلىمىزدەگى ەڭ قارقىندى دامىعان سپورتتىڭ ءبىرى. باسەكەلەستىك وتە جوعارى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستارىمىزدى السىرەتىپ العانىمىزدى مويىندايمىز. جاقىندا, 10-27 ءساۋىر ارالىعىندا وسكەمەندە بەلورۋسسيا قۇراماسىمەن بىرلەسكەن جيىن ءوتتى. ءارى قاراي كورە جاتارمىز. دەگەنمەن اۋىزدى قۋ شوپپەن سۇرتۋگە بولماس. بوكسشىمىز ادىلەت قۇرمەتوۆ 60 كيلو سالماقتا ەل چەمپيونى اتاندى. مانات ومىرزاقوۆ تا وسى بىرىنشىلىكتە جۇلدەگەر بولدى.
− مىقتى سپورتشىلاردىڭ كوبى اۋىلدان شىعاتىنى بەلگىلى. اۋىل بالالارىن سپورتقا تارتۋ, باۋلۋ جاعى قالاي؟
− وبلىستا 27 اۋداندىق سپورت مەكتەبى بار. ونداعى تاربيەلەنۋشىلەر اۋداندىق, وبلىستىق جارىستارعا قاتىسادى. اۋدانداردا, اۋىلدى جەرلەردە سپورت جاقسى دامىپ كەلەدى. ماسەلەن, ايبەك, مۇحيت سىندى «قازاقستان بارىستارىن» باپتاعان اباي اۋدانىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى. قازىر اۋداندىق سپورت بولىمىنە جاڭا مامان كەلىپ, اۋداندا بۇرىن دامىماعان سپورت تۇرلەرىن تۇرلەندىرىپ جاتىر. بۇل, ارينە, ءبىزدى قۋانتادى. مۇڭايتاتىن تۇستار دا بار. شەمونايحا اۋدانى كەزىندە ۆولەيبولدان مىقتى ەدى. ۇلدارى دا, قىزدارى دا الدارىنا جان سالمايتىن. قازىرگى جاعدايى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. مۇنىڭ ءبارى مەكتەپتەردەگى دەنە شىنىقتىرۋ ءپانىنىڭ قالاي جۇرگىزىلۋىنە, ساباقتىڭ ساپاسىنا بايلانىستى. اتاقتى سپورتشىلار قايدان شىعادى, ارينە مەكتەپتەن شىعادى. سوندىقتان ءبىز بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى جانداندىرۋعا ءتيىسپىز.
− قالاعا شاقىرىلىپ جاتقان بىلىكتى مامانداردى اۋىلدارعا دا جىبەرۋ ويدا جوق پا؟
− مۇنداي ويلارىمىز بار. قازىر وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆتىڭ تاپسىرماسىمەن ارنايى باعدارلاما ازىرلەپ جاتىرمىز. سەمەيدە سپورت اكادەمياسى اشىلعانىن بىلەسىزدەر. وسى اكادەميا جانىنان سپورتتىڭ ءار تۇرىنەن باپكەرلەر مەن وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىراتىن ساراپتامالىق ورتالىق اشىلاتىن بولادى.
− بىلتىر وسكەمەندە حالىقتىق ويىنداردان وتكەن سپارتاكيادادا اۋدارىسپاق, كوكپار سەكىلدى ۇلتتىق ويىندارىمىز باعدارلاماعا ەنگىزىلمەي قالعانىن بىلەمىز. بيىلعى سپارتاكياداعا ەنگىزىلە مە؟
− حالىقتىق ويىندار تۋرالى تۇجىرىمداما ازىرلەپ جاتىرمىز. سوڭعى جىلدارى حالىقتىق ويىندارعا دۇرىس ءمان بەرىلمەي, ەكىنشى پلانعا ىسىرىلىپ قالعانىن جاسىرا المايمىز. قازىر وسى ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋعا تىرىسۋدامىز. بيىلعى حالىقتىق ويىندار سپارتاكياداسى سپورتتىڭ 20 تۇرىنەن وتەدى, ونىڭ 10-ى – ۇلتتىق ويىندار. اۋدارىسپاق تا, كوكپار دا, بىرنەشە قاشىقتىقتاعى ات جارىستارى دا باعدارلاماعا مىندەتتى تۇردە ەنەدى.
− بۇكپەسىز اڭگىمەڭىزگە العىس ايتامىز.
سۇحباتتاسقان ازامات قاسىم
وسكەمەن
