وبىردى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ ەڭ سوڭعى زەرتتەۋلەرى تۋرالى ءسوز قوزعالعان جيىننىڭ بۇل جولعى تابىسى – قازاقستان پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتە ءبىرىنشى بولىپ مەتاستازالىق كولورەكتالدى قاتەرلى ىسىكتى ناۋقاستاردا (مكرر) «سۇيىق بيوپسيا» كومەگىمەن RAS بيوماركەرلەرىن انىقتاۋدىڭ جاڭا تەحنولوگياسىن ەنگىزدى. بۇل ءادىس ناۋقاستاردىڭ جانىنا باتپايدى, اعزاعا زاقىمى از ءارى ناتيجەسىن ۇزاق كۇتۋدىڭ قاجەتى جوق.
سونىمەن, سەزد اياسىندا قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى مەن «مەرك» كومپانياسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا ونكولوگيالىق سىرقاتپەن كۇرەسۋ سالاسىندا ءوزارا تۇسىنىستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى.
وسى ارادا 1668 جىلى قۇرىلعان, بۇگىندە 50 مىڭداي قىزمەتكەرى بار «مەرك» الەمدەگى ەڭ بايىرعى حيميالىق-فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك.
– سەزد بارىسىندا دەرتتى بارىنشا دەر كەزىندە دياگنوستيكالاۋ, ەرەسەكتەر مەن بالالاردا ونكولوگيالىق سىرقاتتاردى ەمدەۋ ماسەلەلەرى قارالدى. يننوۆاتسيالىق مەديتسينالىق تەحنولوگيالار, پاتومورفولوگيالىق جانە مولەكۋليارلى-گەنەتيكالىق زەرتحانالاردىڭ مۇمكىندىكتەرى ۇسىنىلدى. ترانسپلانتولوگيا, نەيروونكولوگيا, پسيحيكالىق-الەۋمەتتىك كومەكتەردىڭ جاي-جاپسارى تالقىلاندى. وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋىنا سەپتەسەتىن جاس عالىمداردىڭ تاقىرىپتىق سەكتسيالارى ءوتتى.
سەزگە يتاليا, يسپانيا, تۇركيا, يزرايل, رەسەي, ۋكراينا, بەلارۋس, گرۋزيا, ازەربايجان, پولشا, چەحيا مەن باسقا دا ەلدەردىڭ بىلىكتى ماماندارى شاقىرىلدى. جيىنعا جەتەكشى ساراپشىلاردىڭ شاقىرىلۋى تاعدىرشەشتى قورىتىندىلار جاساپ, ءتيىمدى جاڭالىقتار اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى جيىندا بەرىلگەن ءبىلىم, بولىنگەن تاجىريبەنىڭ ءدارىگەرلەرىمىز ءۇشىن پايداسى ۇلكەن. بىرتىندەپ ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە جوعارى تەحنولوگيالار ەنگىزىلە بەرەدى. سەزد جۇمىسى ونكولوگيالىق قىزمەتتى جاقسارتۋعا, وسى سالانىڭ وزىق تاجىريبەلەرى مەن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارىن ەلىمىزگە اكەلۋگە ىقپال ەتەتىنە سەنىمدىمىز, – دەدى ونكولوگتار قوعامداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى, قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ديليارا قايدارقىزى.
سەزد شەڭبەرىندەگى ماڭىزدى وقيعاعا قايتا ورالاتىن بولساق, مەتاستازالىق كولورەكتالدىق وبىرعا (مكرو) شالدىققان ناۋقاستارداعى بيوماركەرلەردىڭ جەكە مارتەبەسىن ءتۇسىنۋ – كەيىن ەمدەۋ ءتاسىلىن تاڭداۋدا, دەر كەزىندە شەشىمدەر قابىلداۋدا اسا ماڭىزدى. بۇل ناۋقاستىڭ ءومىرىن بارىنشا ۇزارتادى.
سونىمەن باعاسى 50 مىڭ دوللاردى قۇرايتىن جاڭا مەديتسينالىق قۇرىلعى الماتىداعى قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەتتەۋ ينستيتۋتىندا ورناتىلدى. ءبىزدىڭ ماماندار ءبىر اي بويى ونىمەن جۇمىس ىستەۋدى ۇيرەنبەك.
– سۇيىق بيوپسيا – بۇل ونكولوگيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەسۋ جولىنداعى جاڭا تەرمين. دەرتتى ەرتە باستان جانە سيپاتىن ءدال انىقتاۋ ەمنىڭ ساپالى بولۋىنا, قاتەرلى ىسىكتى اسقىندىرماۋعا اسەر ەتەتىنى ەشكىمگە قۇپيا ەمەس. مەديتسينالىق ساراپتامالاردىڭ ءدالدىگىن ارتتىرا وتىرىپ, ءبىز ناۋقاستاردىڭ جاعدايىن جاقسارتامىز. ءداستۇرلى دياگنوستيكالاۋمەن بايلانىستى اۋىرسىنۋ سەزىمدەرىن, ساراپتاما ناتيجەسىن سارسىلىپ كۇتۋ مەرزىمىن ازايتامىز. RAS ماركەرلەرىن مولەكۋليارلىق دياگنوستيكالاۋدىڭ يننوۆاتسيالىق ءادىسى كەشەگى كەڭەستىك اۋماقتا ءبىرىنشى بولىپ قازاقستاندا ەنگىزىلىپ وتىر. قازىرگە رەسەيدىڭ «سۇيىق بيوپسيا» جاساۋعا مۇمكىندىگى جوق. بىزدەر ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى جەڭۋگە بولاتىنىنا سەنەمىز. ءاسىرەسە ونى دەر كەزىندە انىقتاپ, اسقىندىرماي ەمدەۋدى باستاۋ كەرەك. اتالعان تەحنولوگيا قانداي گەوگرافيالىق وڭىردە ورنالاسقانىنا قاراماستان, مەتاستازالىق كولورەكتالدىق وبىر انىقتالعان ناۋقاستاردا RAS بيوماركەرلەرىن باعالاۋ ءۇشىن «سۇيىق بيوپسيانى» جاساۋدا ولاردى بارىنشا كوپ قامتۋعا دەگەن تىلەگىمىزگە جاقىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ءبىز ناۋقاستار مەن دارىگەرلەردىڭ قۇزىرىنا كىرمەيتىن ماسەلەلەرگە قاتىستى قولداۋ كورسەتۋدە وزىمىزگە الىنعان الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى مىندەتتەمەلەردى ىسكە اسىرىپ جاتىرمىز, – دەيدى «مەرك» كومپانياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ءارى كونتينەنتالدىق ايماقتار جەتەكشىسى ياننيس ۆلونتزوس.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
