مال-جاننىڭ اماندىعىن الدىمەن سۇرايتىن قازاقتىڭ بالاسىمىز. ءتورت ت ۇلىكتى قاتار باعىپ, دالا ءتوسىن ەمىزىپ, اجەتىمىزگە جاراتامىز ازەلدەن. كوشپەلى قازاقتىڭ اينىماس سەرىگى بولعان ءتورت ت ۇلىك بۇگىنگى كۇنى دە حالىقتىڭ تاماق اسىرايتىن دۇنيەسى. سوندىقتان اۋىلداعى شارۋا جۇرت قوراسىنداعى قاراسىن كوزىنىڭ قاراسىنداي ساقتايدى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس-ءدۇر.
بۇرىن ەل ەستىپ, كوز كورمەگەن اۋرۋلار پايدا بولا باستادى. زامانىنا قاراي دەيمىز بە, الدە «اقىرزامان تايانعاندا بار بالە جەردىڭ بەتىنە شىعادى» دەگەندى العا تارتامىز با, ءايتەۋىر, قازىر مالدىڭ دا اۋرۋى كوپ. سونىڭ ءبىرى قىرىم-كونگو قاندى بەزگەگى. قايبىر جىلى كورشى جاتقان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان وسى اۋرۋدىڭ وشاعى تابىلىپ, الدى ادام قازاسىنا دەيىن بارعان. سودان بەرى ۇكىمەت وسى اۋرۋدىڭ الدىن الۋدى مىقتاپ قولعا العان. بۇدان كەيىن اتالعان اۋرۋدىڭ ءتۇرى سىردىڭ بويىنان دا تابىلدى. نەگىزگى وشاعى جاڭاقورعان, شيەلى, سىرداريا اۋداندارى بولىپ شىقتى. جىل سايىن كوكتەم شىققاندا ارنايى ماماندار وسى اۋرۋدىڭ الدىن الىپ, مالداردى دارىلەي باستايدى. وعان الدىن-الا اقشا ءبولىنىپ, ونى الدەبىر كومپانيا جەڭىپ الىپ, اۋرۋدى زالالسىزداندىرۋعا كىرىسەدى. بيىل دا سولاي بولدى. «قىزىلوردا وبلىسىنىڭ جۇمىلدىرۋ دايىندىعى, ازاماتتىق قورعانىس جانە اۆاريالار مەن دۇلەي اپاتتاردىڭ الدىن-الۋدى جوسپارلاۋ جانە جويۋدى ۇيىمداستىرۋ» باسقارماسى قىرىم-كونگو قاندى بەزگەگى اۋرۋىن زالالسىزداندىرۋ ءۇشىن اشىق كونكۋرس وتكىزەدى. ونى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ «ءتورت ت ۇلىك بەلگىلەرى» جشس جەڭىپ الادى. ءسويتىپ, وبلىس شەڭبەرىندەگى مالداردى ەمدەۋگە كىرىسىپ كەتەدى. ايماق بويىنشا 331533 باس مالدى زالالسىزداندىرۋ كەرەك بولسا, بۇگىندە ونىڭ 96645 باسى دارىلەنگەن ەكەن. 2716590 شارشى مەتر قورانىڭ 741174 شارشى مەترى دارىلەنگەن. قىسقاسى, جۇمىس رەتىمەن ءجۇرىپ جاتقان. دەگەنمەن, قىزىلوردا قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى قاراۋىلتوبە اۋىلىنداعى مالداردى زالالسىزداندىرۋ كەزىندە كەلەڭسىز وقيعا تىركەلدى. ەندى وسى وقيعا تۋرالى بايان ەتەلىك.
6 مامىر كۇنى تاڭسارىدە, ياعني ساعات 7 شاماسىندا قاراۋىلتوبە اۋىلىنداعى 100 باس مال قىرىم-كونگو قاندى بەزگەگىنە قارسى زالالسىزداندىرىلادى. مال ورىسكە كەتەدى. سودان جارتى ساعاتتان كەيىن سيىرلار بىرەنەن سوڭ ءبىرى توپىرلاپ قۇلاي باستايدى. ءار جەردە قۇلاعان سيىر دوڭكيىپ ولە بەرەدى. بىردەن ورىسكە كەتكەن مالدى قايتا جيناپ, جەدەل تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى. الدىن-الا تەكسەرۋ بارىسىندا سيىرلاردىڭ ۋلانعانى انىقتالعان. سونىمەن 33 باس مال سول كۇنى ءولىپ قالادى. حالىق ۇلارداي شۋلايدى. شۋلاماعاندا قايتسىن, قولىنداعى مالىن اۋرۋدان ساقتايمىز دەپ ءولتىرىپ السا. ولگەن مالداردان الىنعان سىنامالار قازىر الماتىعا جىبەرىلدى. مال ءولىمىنىڭ انىق-قانىعى سوندا زەرتتەلىپ جاتىر.
ولگەن 33 مال 3 مەتر تەرەڭدىكتە قازىلعان شۇڭقىرعا كومىلگەن. قالعان ۋلانعان مالدار ەمدەلگەن. دەگەنمەن, قازىر ولاردى ساۋعا, سويۋعا, ساتۋعا بولمايدى. سەبەبى, دەرتىنەن تولىق ايىقپاعان. ونىڭ سۇتىنەن, بولماسا ەتىنەن ادامدار ۋلانۋى مۇمكىن. سول سەبەپتى ولار قاتاڭ قاداعالاۋدا تۇر. ال ولگەن مالدىڭ يەلەرىنە بازار باعاسىمەن 4,130 ميلليون تەڭگە وتەماقىسى ءتولەنگەن. سولايشا, حالىق تىنشىدى.
مالدىڭ ۋلانۋ سەبەبى نە؟ «ءتورت ت ۇلىك بەلگىلەرى» جشس زالالسىزداندىرۋعا 60 پايىزدىق «ديوزينون» پرەپاراتىن پايدالانعان. ماماندار مالدىڭ ۋلانۋىن وسىدان كورىپ وتىر. دەگەنمەن, تولىق ساراپتاما شىقپايىنشا كەسىپ-ءپىشىپ ەشتەڭە ايتۋعا كەلمەيدى. بۇگىندە قىرىم قاندى بەزگەگىنە قارسى جۇمىستار ۋاقىتشا توقتاتىلىپ تۇر. ەگەر «ءتورت ت ۇلىك بەلگىلەرى» جشس-نىڭ كىناسى تابىلسا, وندا ولار جۇمىستان شەتتەتىلەدى. ال ازىرگە قاراۋىلتوبە اۋىلىنداعى جاعداي بىرقالىپتى. قوسىمشا ولگەن نەمەسە ۋلانعان مال تىركەلگەن جوق.
ەرجان بايتىلەس.
قىزىلوردا وبلىسى.