حالىقارالىق ساۋدانى ۇلعايتۋ قادامدارى

الماتىدا «قورعاس» شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعى حا­لىق­ارالىق ورتالىعىنىڭ اشىلۋىنا وراي ءباسپاسوز ءماسلي­حاتى بولىپ ءوتتى. وندا «قور­عاس» شەكارا ماڭى ىنتى­ماق­تاستىعى حا­لىقارالىق ورتالىعىنىڭ باسشىسى عابدۋلحاكىم جاشىبەكوۆ جينالعاندارعا ورتالىقتىڭ كەلەشەكتە دامۋى­نىڭ بىرەگەي جوبالارىنىڭ نەگىزگى ءارى باستى كەزەڭدەرى تۋرالى باياندادى. «قورعاس» شەكارا ماڭى ىنتىماق­تاستىعى حالىق­ارالىق ورتالىعى قۇرىلىسىن العاشقى كەزەكتە بىرلەسىپ اشۋ بيىلعى جىلدىڭ ءبىرىنشى شىلدەسىنە جوسپارلانىپ وتىر. ور­تالىق جەتەكشىسىنىڭ ايتۋىنشا, رەسپۋبليكاداعى  ەڭ ءىرى ينفرا­­قۇرىلىمدىق كەشەن – بولاشاقتا ترانسكونتينەن­تال­دى ساۋدا-كولىك جۇيەسىنىڭ ەڭ ماڭىزدى پۋنكتىنە اينالۋى ءتيىس. – مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇل­تان نازارباەۆتىڭ باستاماسى بو­يىنشا 2005 جىلى قۇرىلعان «قور­عاس» شەكارا ماڭى ىنتىماق­تاستىعى حالىقارالىق ورتالىعى قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى مەملەكەتارالىق ەكونوميكالىق ىن­تىماقتاستىق سالاسىنداعى ەلىمىزدەگى ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق ين­ۆەستيتسيالىق جوبا بولىپ تابى­لادى. نەگىزىنەن العاندا, مەملەكەتتىك كومپانيالاردىڭ ەڭ باستى ءارى وزەكتى مىندەتى – «قورعاس» شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعى حا­لىقارالىق ورتالىعىنىڭ قازاق­ستان­دىق بولىگىندە ينفراقۇرى­لىم­دى قۇرۋ, دامىتۋ, قامتاماسىز ەتۋ جانە سونداي-اق ينۆەستورلار­دى تارتۋ بولىپ ەسەپتەلىنەدى. حالىقارالىق ورتالىق – ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ جانە قىتايلىق ساۋدا-كورمە پاۆيلوندارى ورنالاس­تى­رى­لاتىن تۇيىقتالعان, جابىق اۋ­ماق. مۇندا كەلىسىمشارتتاردى تىكەلەي جاساۋعا مۇمكىندىك مول, انىعىراق ايتقاندا قازاقستان, رەسەي جانە بەلارۋس رەسپۋب­ليكا­لارىنىڭ كاسىپكەرلەرى قىتايدىڭ ىشكى جاعىنا بارۋ قاجەتتىگىنەن بوساتىلادى. ءسويتىپ,  ساتىپ الۋعا قاتىستى بارلىق ءىس-شارالار وسى جەردە, قورعاستا جاسالا بەرەدى, –  دەيدى عابدۋلحاكىم جاشىبەكوۆ. ورتالىق باسشىلارىنىڭ اي­تۋىنشا, «قورعاس» مەملەكەت­ارا­لىق جوباسىن دايىنداپ, جۇزەگە اسىرۋ, ياعني ينفراقۇرىلىمعا قول­داۋ كورسەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن – 73 ميلليارد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. ال, بۇل جوبانىڭ بارلىق قۇنى قازاقستاندىق تاراپتان – 360 ميلليارد تەڭگەگە باعا­لانعان. سونىمەن قاتار, جەكە ينۆەستورلاردان الىناتىن جيىنتىق سالىمنىڭ مولشەرى ساراپشىلار­دىڭ الدىن-الا ەسەپتەۋلەرى بو­يىنشا 300 ميلليارد تەڭگەدەن استام سومانى قۇراۋى ءتيىس. عابدۋلحاكىم جاشىبەكوۆتىڭ اي­تۋىنشا, «ورتالىقتى قۇرۋداعى باستى ماقسات – مەملەكەتتىڭ ين­دۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق ساياسا­تىن جۇزەگە اسىرىپ, شەتەلدىك كا­پيتالدى تارتۋ ارقىلى ايماقتىڭ ەكونوميكاسىن جانداندىرۋ جانە ينۆەستيتسيالىق احۋالدى ايتار­لىق­تاي جاقسارتۋ. بۇل باعىتتا دايەكتى تۇردە اتقارىلاتىن اۋ­قىمدى ءىس-شارالاردىڭ اراسىندا, سونىمەن قاتار رەسپۋبليكانىڭ قايتا وڭدەۋ ونەركاسىبىن جانە ازىق-ت ۇلىك سەكتورىن دامىتۋ, بيۋد­جەتكە سالىقتىق تولەمدەردى مولايتۋ جانە سىرتقى ساۋدا وپە­را­­تسيالارىنا حالىقارالىق ستاندارتتار جۇيەسىن ەنگىزۋ جۇمىس­تارى بار. سونداي-اق, كولىكتىك-لوگيس­تيكالىق, يمپورتتىق جانە ترانزيتتىك جۇك اينالىمىنا تەر­مي­نالدىق قىزمەتتەردى دامىتۋ­دىڭ قاجەتتىلىگى زور ەكەندىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ۇلى جىبەك جولى بويىندا تۋريزم, كولىك جانە بايلانىس ينفراقۇرىلىمدارىن دا­­مىتىپ, ودان ءارى جەتىلدىرۋمەن قاتار, جەرگىلىكتى مامانداردى جۇ­مىسپەن قامتۋ جانە كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ دا جوبانىڭ وزەكتى مىندەتتەرىنىڭ بىرىنە اينالماق. شەكارا ماڭى ىنتىماقتاس­تى­عى حالىقارالىق ورتالىعىن قۇ­رۋداعى تاعى ءبىر ارتىقشىلىق – ءۇشىنشى ەل ازاماتتارىنىڭ كەزدەسۋلەرى, قازاقستاندا, قىتايدا ءجا­نە تمد-نىڭ ەلدەرىندە وندىرىلگەن ونەركاسىپ ونىمدەرىمەن تانىسۋى جانە ساۋدا كەلىسىم-شارتتارىن بەكىتۋى مەن تىنىعۋى ءۇشىن بۇل اۋماققا ۆيزاسىز ەنۋگە مۇمكىندىك تۋعىزادى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا  ءسوز العان قازاقستان ساۋدا-ونەر­كاسىپتىك پالاتاسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى عافۋر يحسان «قورعاس» شىحو ارقىلى جۇك وتكىزۋگە قا­تىس­تى بۇگىنگى تاڭداعى سان قىر­لى ءارى اۋقىمدى ماسەلەلەرگە كەڭىنەن توقتالدى. ونىڭ تۇجىرىمداۋىن­شا, «قازىرگى تاڭدا, ەڭ الدىمەن جۇك وتكىزۋدىڭ ساپاسى مەن مادە­نيەتىن بارىنشا ارتتىرۋ العى شەپكە  شىعىپ, ماڭىزدى مىندەتكە اينالىپ وتىر». بۇل ورايدا, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ, اسىرەسە جەمىس-جيدەكتەر مەن كوكونىستەردىڭ ساپا­سىن جانە جىل مەرزىمىنە بايلا­نىس­تى ولاردىڭ باعاسىنىڭ ءتو­مەن­دەۋى نازاردان تىس قالماۋى قاجەتتىگىنىڭ كۇن تارتىبىندە تۇ­رۋى قۇپتارلىق ءجايت. مۇنىڭ ءوزى قازاقستان ءۇشىن وتە ماڭىزدى ەكەندىگىن جاسىرۋدىڭ قاجەتى جوق. مەملەكەتارالىق جوبا بويىن­شا ارناۋلى ەكونوميكالىق ايماق قۇرىلاتىن حالىقارالىق ورتا­لىق­تىڭ اۋماعىندا – قازاق­ستان­دىق, سونداي-اق قىتايلىق ساۋدا-كورمە پاۆيلوندارى, قوناق ءۇي­لەر, ەتنو­گرافيالىق پاركى جانە حالىق­ارالىق تۋريستىك كەشەن ورنالاس­تىرىلماق. مۇندا كەدەن وداعى ەلدەرىنىڭ كاسىپكەرلەرى قى­تايعا بارىپ, ات شالدىرماي-اق سول جەر­دىڭ وزىندە-اق كەلىسىم-شارت­تار جاساي الادى. بۇل جو­باداعى تاعى ءبىر باسىمدىق – كەز-كەلگەن ازامات ارناۋلى ەكونو­ميكالىق ايماقتا ءبىر اي بويى ۆيزاسىز بولا الادى. بۇدان باسقا, اتاپ كورسەتەرلىك تاعى ءبىر ءجايت «قورعاس» شەكارا ماڭى حالىق­ارا­لىق ورتالىعىنىڭ ءوز جۇمىسىن باستاۋى قازاقستان اۋماعىندا كونتەينەرلىك تاسىمال­داۋ سانىن جىلىنا 120 مىڭعا دەيىن ارت­تىرماق. «قورعاستىڭ» شەكارا اۋماعىن­داعى ايماقتىڭ دامۋىنا ايتار­لىقتاي ۇلەس قوساتىنى دا بەلگىلى. باقىت بالعارينا. الماتى.