ەڭبەكپەن قامتۋداعى تىڭ باعىت

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆپەن اڭگىمە – ءبىرجان بيدايبەك ۇلى, ەڭ­بەك پەن حالىقتى الەۋمەت­تىك قورعاۋ مينيسترلىگى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ ءۇش با­عىت­تان تۇراتىن جاڭا جوبا­سىن جاساپ شىققانى بەلگىلى. قاناتقاقتى جوبا قاي ءوڭىر­لەردە باستالماق؟ – ەلباسى «بولاشاقتىڭ ىرگەسىن بىرگە قالايمىز!» اتتى جول­داۋىندا وبلىستاردىڭ, استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ اكىم­دەرىمەن بىرلەسىپ ۇكىمەتكە 2011 جىلعى 1 مامىرعا دەيىن حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جاڭا باع­دار­لاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىرعان ەدى. وسى تاپسىرما بويىنشا ۇكىمەت بيىلعى جىلدىڭ 15 اق­پانىندا ماقساتى تۇراقتى جانە ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋعا ءجار­دەمدەسۋ ارقىلى حالىقتىڭ تا­بىسىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلا­تىن «جۇمىسپەن قامتۋ­-2020» باعدارلاماسىن بەكىتتى. وسى باعدارلاما بويىنشا العاشقى, ياعني بيىلعى جىلى ەلىمىزدىڭ 5 وڭىرىندە قاناتقاقتى جوبا قولعا الىنادى. ولار – شىعىس قازاق­ستان, قاراعاندى, پاۆلودار, قى­زىلوردا جانە وڭتۇستىك قا­زاقستان وبلىستارى. – باعدارلاما شەڭبەرىندە اۋىلدا كاسىپ اشقىسى كەلەتىن ىنتالى ادامدارعا 3 ملن.تەڭ­گەگە دەيىن نەسيە بەرىلەتىنى بەلگىلى. بۇل قولى قىسقا جاندارعا ۇلكەن دەمەۋ بولارى انىق. ويتكەنى, نەسيە ستاۆكاسى تومەن ەكەن. بىراق قارىز كاسىپتىڭ قاي تۇرىنە, قانداي شارتتارمەن بەرىلەدى؟ كەپىلدىككە اۋىلداعى م ۇلىك الىنا ما؟ – جالپى, بۇل باعدارلاما ازا­ماتتاردىڭ ەكونوميكالىق بەل­سەن­دىلىگىن جەكە ءىسىن ۇيىمداس­تىرۋ ارقىلى كاسىپكەرلىككە ىن­تالاندىرۋدى ارتتىرۋعا باعىت­تال­عان. باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى باعىتىنا جەكە ءىسىن ۇيىمداس­تى­رۋدى قالايتىن ءارى وعان مۇمكىن­دىگى بار ازاماتتار قاتىسا الادى. ونىڭ ىشىندە, ءوز ءىسىن اۋىلدا ۇيىمداستىرۋدى قالايتىندار­دىڭ مۇمكىندىگى مولىراق. بۇل باعىت شەڭبەرىندە ازاماتتارعا شا­عىن نەسيە بەرۋ, وندىرىستىك ين­فرا­قۇرىلىمدى دامىتۋ, كون­سۋل­تاتيۆتىك قىزمەت كورسەتۋ, كا­سىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىتۋ سىن­دى مەملەكەتتىك قولداۋ تۇرلەرى كورسەتىلەدى. – نەسيەلەۋ جۇيەسى قانداي قارجى قۇرىلىمدارى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى؟ وعان شا­عىن نەسيەلىك ۇيىمداردى قا­تىس­تىرۋ جوسپارى بار ما؟ – شاعىن نەسيە بەرۋدى ۇيىم­داس­تىرۋ ءۇشىن باعدارلاما وپەرا­تو­رى, ياعني ۇكىمەت بەلگىلەگەن ءتار­تىپپەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دارعا 5 جىل مەرزىمگە بيۋدجەتتىك نەسيە بەرەدى. ال ولار ءوز كەزەگىندە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسە وتىرىپ, ميكروكرەديتتىك ۇيىمداردى نەمەسە نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەردى باعدارلاماعا قاتى­سۋ ءۇشىن ىرىكتەۋ ەرەجەسى مەن كريتەريلەرىن ايقىندايدى. كەيبىر شارت­تارىن ايتا كەتسەم, رەسپۋب­لي­كالىق بيۋدجەتتەن بەرىلەتىن بيۋدجەتتىك نەسيە جەرگىلىكتى اتقارۋ­شى ورگانعا قايتارىمدىلىق, قام­تاماسىز ەتۋ, جەدەلدىلىك جانە اقى­لى قاعيداتتار نەگىزىندە ۇسىنىلا­دى. ال بيۋدجەتتىك نەسيەنىڭ نىسا­نالىق ماقساتى جەكە ءىسىن ۇيىم­داس­تىرۋ نەمەسە كەڭەيتۋ, اينالىم كاپيتالىن تولىقتىرۋ. بۇل نەسيەلەر تۇتىنۋشىلىق ماقساتتارعا, بۇرىنعى قارىزدى وتەۋگە جانە جىلجىمايتىن تۇرعىن ءۇي الۋعا بەرىلمەيدى. بەرۋ مەرزىمى بەس جىلدان اسپايدى, سونداي­-اق ونىڭ ەڭ جوعارى سوماسى 3 ملن.تەڭگە. نەسيە بويىنشا سىياقىنى تولەۋ جانە نەگىزگى قارىزدى وتەۋ بويىن­شا 1 جىل مەرزىمگە جەڭىلدىكتى كەزەڭ ۇسىنىلۋى مۇمكىن. ونىڭ ءتارتىبىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان باعدارلاما وپەراتورىمەن كەلىسە وتىرىپ ايقىندايدى. ال وبلىستاردا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان شاعىن نەسيە بەرەتىن ۋاكى­لەتتى ورگاندى ءوزى انىقتايدى. ال ولار ەرەجەگە سايكەس باعدارلاماعا قاتىسۋ ءۇشىن ميكروكرەديتتىك ۇيىم­داردى ىرىكتەۋ بويىنشا اشىق كونكۋرس وتكىزەدى. – جۇمىسسىز جۇرگەن جاندار­دى وندىرىستىك ايماقتارعا تارتۋ ءبىر وبلىس شەڭبەرىندە عانا جۇزە­گە اسا ما, الدە ازاماتتارعا دۇ­رىس كاسىپ تابىلسا, وبلىستان وب­لىسقا اۋىسۋعا جاعداي جاسالا ما؟ – باعدارلاماعا قاتىسۋشىعا 3 باعىت بويىنشا باسقا وڭىرلەردەن جۇمىس ۇسىنىلدى دەلىك. بۇل جاعدايدا قاتىسۋشىعا قويىلاتىن باستى تالاپ ولاردىڭ ءوزىن-ءوزى جۇ­مىسپەن قامتىعان, از قامتىلعان الەۋمەتتىك توپتان جانە اۋىل تۇر­عىنى بولۋى مىندەتتى. وسى جاع­دايدا عانا باعدارلاما شەڭبەرىن­دە جاڭا ەلدى مەكەنگە كوشۋ شىعى­نىنا قارجىلاي كومەك كورسەتىلىپ, جەڭىلدەتىلگەن شارتتارمەن ارەن­دا­لىق باسپانا ۇسىنىلادى. سون­داي-اق, جاڭا تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا وقۋ كۋرستارىنان ءوتىپ, كاسىبىنىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرەدى. ال وزگە ايماقتاردا جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتاردى سول ورتاعا پسيحو­لوگيالىق تۇرعىدان بەيىمدەۋ سەكىلدى كومەكتەر قاراستىرىلادى. – بۇل ازاماتتار ءۇشىن جالعا باسپانا قانداي شارتتارمەن بەرىلەدى؟ وتباسى مۇشەلەرىنىڭ سانى, جۇمىسشى بىلىكتىلىگى ەسكەرىلە مە؟ – جالعا بەرىلەتىن ۇلگىلىك تۇرعىن ءۇي سالۋدى نەمەسە ساتىپ الۋ­دى, سونداي اق تۇرعىن ءۇي قۇ­رىلىسى اۋداندارىندا ينجەنەر­لىك-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇ­رى­لىمدى جوبالاۋدى, دامىتۋدى, اباتتاندىرۋدى جانە جەكە قۇرى­لىس سالۋشىلاردان ساتىپ الۋدى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ءجۇ­زەگە اسىراتىن بولادى. قۇرىلىس­تى قارجىلاندىرۋ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بەرىلەتىن نەسيە ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. بۇل تۇرعىن ۇيلەردى ساتىپ الۋ نەمەسە ساتىپ الماۋ باعدارلاما قاتىسۋشىسىنىڭ ءوز ەركىندە. جاڭا تۇرعىلىقتى جەرىنە كەلگەننەن كەيىن باعدارلاماعا قاتىسۋشىنىڭ بىرگە تۇراتىن وتباسىنىڭ جان با­سىنا شاققانداعى ورتاشا تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن از كۇيىندە ساقتالعان جاعدايدا تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋ, جالداۋ مەرزىمى كەزەڭىندە تۇرعىن ءۇي قۇنى تولەمىن تولىق ەسكەرە وتىرىپ, 15 جىل ىشىندە جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن. جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى بەرۋ ەرەجەسىن باعدارلاما وپەراتورى مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسە وتىرىپ ازىرلەۋ ۇستىندە. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن ۆەنەرا تۇگەلباي.