اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى گۇلميرا يساەۆانىڭ مالىمدەۋىنشە, بۇگىندە قىتاي نارىعىنا شىعۋعا كەز كەلگەن ەل مۇمكىندىك الا بەرمەيدى. تاۋار تاسىمالداۋ ءۇشىن ءونىمنىڭ تالاپقا ساي ەكەنىن دالەلدەۋ كەرەك. ول ءۇشىن ارنايى ورگان بار. وعان الەمنىڭ 100-دەن استام ەلىنەن مىڭداعان وتىنىمدەر تۇسەدى. الايدا, قازاقستاننىڭ وتىنىمدەرى ءبىرىنشى كەزەكتە قارالادى. سەبەبى, مەملەكەت باسشىلارى دەڭگەيىندە ءتيىستى ۋاعدالاستىق بار. ال ا.مىرزاxمەتوۆتىڭ ساپارى بارىسىندا ەكى جاق 30 شاقتى ءونىمنىڭ بۇعان دەيىنگى وتىنىمدەرىن توپتاستىرۋعا كەلىسكەن. «ماسەلەن, مايلى داقىلدار ورتاق ءبىر xاتتاما بويىنشا رەسىمدەلەدى. دەمەك, ول ونىمدەردىڭ ينسپەكتسياسى دا بىردەن جۇرگىزىلەدى», دەدى گ.يساەۆا. ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, اعىمداعى ايدىڭ سوڭىندا قىتاي ينسپەكتسياسى قازاقستانعا كەلىپ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جۇيەسىن باعالايتىن بولادى. سول كەزدە قوي ەتىن وڭدەيتىن وتاندىق كاسىپورىندارعا دا تەكسەرىس جۇرگىزىلەدى. «وسى جولى دا قىتايلىق ارىپتەستەر ول تەكسەرىستەردىڭ بولەك جۇرگىزىلەتىنىنە قاراماستان, ەكەۋىن دە ءبىردەي وتكىزۋگە كەلىستى. وسىنىڭ ارقاسىندا قازاقستاننىڭ قوي ەتىن قىتايعا ەرتەرەك ەكسپورتتاۋعا بولادى. ءبىزدىڭ جوسپارىمىزعا ءسايكەس, اعىمداعى جىلدىڭ ەكىنشى جارتىجىلدىعىندا قازاقتىڭ قوي ەتى كورشى ەلگە تاسىمالدانادى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆ باستاعان قازاقستان دەلەگاتسياسى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ استاناسى – بەيجىڭ قالاسىندا بىرنەشە ماڭىزدى كەزدەسۋلەر وتكىزگەن بولاتىن. بۇل مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنداعى اوك-كە شەت ەلدەن ينۆەستيتسيا تارتۋ مەن اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمدەرىنىڭ ەكسپورتى بويىنشا بەرگەن تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ جانە ەكى جاقتى ءتيىمدى كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزۋ ماسەلەسى بويىنشا جۇزەگە استى. مەملەكەت باسشىلارى – ن.نازارباەۆ پەن سين ءتسزيانپيننىڭ دەڭگەيىندە «نۇرلى جول» جانە «ءبىر بەلدەۋ, ءبىر جول» باعدارلامالارى بويىنشا ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ جونىندە اسا ماڭىزدى ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكىزىلدى. ەڭ الدىمەن, بۇل اۋىل شارۋاشىلىعى كەشەنىنە قاتىستى.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا سونداي-اق, قىتايداعى كەزدەسۋلەردىڭ قورىتىندىسىندا كورشىلەس ەلگە ەكسپورتتالاتىن بيداي كەبەگى پارتيالارىنا قويىلاتىن ينسپەكتسيا, كارانتين جانە سانيتارلىق تالاپتار تۋرالى حاتتاماعا قول قويىلعانى ايتىلدى. اتالعان كەلىسىمنىڭ ارقاسىندا قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر تۇڭعىش رەت قىتاي نارىعىنا بيداي كەبەگىن ەكسپورتتاۋعا قول جەتكىزبەك.
سونداي-اق, 2016 جىلى قول قويىلعان ەكى ەلدىڭ اۋىلشارۋاشىلىعى مينيسترلىكتەرى اراسىنداعى بىرلەسكەن ءىس-قيمىل جونىندەگى جوسپاردى ىسكە اسىرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا عىلىمي-تەحنيكالىق سەپتەستىك جانە «ءوڭتۇستىك-وڭتۇستىك» حالىقارالىق باعدارلاماسى اياسىندا ءوزارا ىنتىماقتاسۋ ماسەلەلەرى تالقىلانعان. وسى رەتتە اۋىلشارۋاشىلىق تەحنولوگيالار ترانسفەرتى مەن عىلىمي-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ۆەدومستۆوارا-
لىق جۇمىس توبىن جاساقتاۋ مەن ورتالىق ازيا ايماعى ءۇشىن سەلەكتسيالىق-گەنەتيكالىق ورتالىق قۇرۋ ماسەلەلەرى دە نازارعا الىنىپتى. قحر-دىڭ بيزنەس قاۋىمداستىعى وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ دە ناتيجەلى بولعان. كەزدەسۋ بارىسىندا «جىبەك جولى قورى» مەن «قازاگرو» حولدينگىنىڭ اۋىلشارۋاشىلىق شيكىزاتىن قايتا وڭدەۋ جوبالارىن قارجىلاندىرۋ بويىنشا ءوزارا بايلانىسى, «CCIC «China Certification & Inspection Group» توبىنىڭ اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى مەن كاسىپورىندارىن سەرتيفيكاتتاۋى ماسەلەلەرى قارالعان.
قىتايدىڭ ءىرى 8 ترانسۇلتتىق كومپانياسى وكىلدەرىمەن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ جوبالارىن قارجىلاندىرۋدى تالقىلاۋ بارىسىندا اوك-كە قاتىستى مەملەكەت ساياساتىنىڭ باسىم باعىتتارىن جانە قازاقستانداعى ينۆەستيتسيالىق ورتانى جاقسارتۋدىڭ جاڭا ادىستەمەسى ءتۇسىندىرىلىپ, ەلىمىزدىڭ مۇمكىندىكتەرى تاعى ءبىر پاش ەتىلگەن. سونىمەن قاتار, «China National Machinery IMP&EXP Corp» كورپوراتسياسىمەن الداعى مامىردا الماتىدا اۋىلشارۋاشىلىق ماشينالارىنا ارنالعان كورمە ۇيىمداستىرۋ جانە ەل اۋماعىندا ماشينا جاساۋ جانە جابدىقتاۋ زاۋىتتارىن سالۋ بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلگەن. سونداي-اق, «ازىق-ت ۇلىك كەلىسىم شارت كورپوراتسياسى» اق پەن «Asia Pacific Food Capital Co.Ltd.» جانە «Wilmart» كومپانيالارى اراسىندا ءوزارا ىنتىماقتاستىق جانە ساۋدا بويىنشا كەلىسىمشارتقا قول قويىلعان.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
