23 ءساۋىر, 2011

50 ميلليارد دوللار قارجى ءبولدى

325 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
جاپونيا ۇكىمەتى اعىمداعى قارجى جىلىنىڭ بيۋد­جەتىن تولىقتىرۋ جونىندە شەشىم قابىلدادى. وسى ەلدىڭ «كيودو» اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, جاپونيا ۇكىمەتى ناۋرىزداعى ءزىلزالا مەن ونىڭ سالدارىنان بولعان اپاتتاردىڭ زارداپتارىن جويۋعا 4,02 تريلليون يەن (50 ميلليارد دوللارعا جۋىق) ءبولدى. اگەنتتىكتىڭ اتاپ وتۋىنشە, 11 ناۋرىزداعى 8,9 باللدىق جويقىن ءزىلزالا جاپونيا ەكونوميكاسىنا ەكىنشى دۇنيە­جۇزىلىك سوعىستان كەيىنگى اسا زور كولەمدە شىعىن كەلتىرىپ وتىر. ال 1995 جىلى حونسيۋ ارالىندا بولعان قۋاتتى ءزىلزالا زارداپتارىن جويۋ ءۇشىن بۇل ەل 3,23 تريلليون يەن بولگەن ەدى. جاپونيا قارجى مينيسترلىگىنىڭ مالىمدەۋىنشە, مەملەكەت قوسىمشا قۇندى قاعازدار شىعارماي-اق, زارداپ شەككەن ايماقتاردى قايتا قالپىنا كەلتىرە الادى. جارىلىستان 16 ادام وپات بولدى پاكستاننىڭ كاراچي قالاسىنداعى قۇ­مار ويىن پريتونىنىڭ بىرىندە بولعان جارىلىستان 16 ادام مەرت بو­لىپ, 40-قا جۋىق ادام جاراقات ال­عان. بۇل تۋرالى «فرانس پرەسس» اگەنتتىگى قالالىق پولي­تسيانىڭ مالىمەتتەرىنە سىلتەمە جاساۋ ار­قىلى حابارلادى. پاكەت ىشىندەگى قولدان جاسالعان بومبا بەيسەنبى كۇنى كەشكىسىن جارىلعان. جارىلىس كەزىندە عيمارات تا ايتار­لىق­تاي ب ۇلىنگەن كورىنەدى. جەرگىلىكتى پوليتسيانىڭ مالىمەت­تەرى­نە قاراعاندا, بۇل رۋممي كلۋبىنداعى قۇمار ويىنى زاڭسىز جۇمىس ىستەپ كەلگەن. ال مەكەمەنىڭ ءوزى جەرگىلىكتى قىل­مىستىق توپتاردىڭ مەنشىگىندە بولسا كەرەك. قۇقىق قور­عاۋ ورگاندارى جارىلىستىڭ جاسالۋى قىلمىستىق توپ­تار­دىڭ ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋلارىنان بولعان دەگەن بولجام ايتۋدا. وقيعا سەبەپ-سالدارى تەكسەرىلۋدە «ۆاشينگتون پوست» باسىلىمىنىڭ حابار­لاۋىن­شا, اقش-تىڭ فەدەرالدى ازاماتتىق اۆياتسيا باس­قارماسى ەلدىڭ ءبىرىنشى حانىمى مەن ۆيتسە-پرەزيدەنت ۇشاقتارى­نىڭ اۋە كەڭىستىگىندە ۇشۋى كەزىندە ولارعا اۆياديسپەتچەرلەر باقىلاۋدى كۇشەيتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. ازاماتتىق اۆياتسيا باسقارماسىنىڭ وسىنداي شەشىم قابىلداۋىنا اقش پرەزيدەنتى باراك وبامانىڭ زايىبى ميشەل حانىمنىڭ ۇشاعى اسكەري كولىك ۇشاعىمەن سوقتىعىسىپ قالا جازداعانى سەبەپ بولىپ وتىر. بۇل وقيعا 18 ساۋىردە بولعان. اۆياديسپەتچەرلەردىڭ قاتەلىگىنەن بولسا كەرەك, اۋە كەڭىستىگىندە اقش-تىڭ ءبىرىنشى حانىمىنىڭ بوينگ-737 ۇشاعى مەن س-17 اسكەري-كولىك ۇشاعىنىڭ ەسەپتى ارا قا­شىقتىعى تىم جاقىنداپ كەتكەن. قازىر وسى وقىس وقيعانىڭ سەبەپ-سالدارى تەكسەرىلىپ جاتىر. بۇعان دەيىن اۆياديسپەتچەرلەر اقش پرەزيدەنتىنىڭ ۇشاعى اۋەگە كوتەرىلگەن كەزدە عانا باقىلاۋدى كۇشەيتىلگەن رەجىمدە جۇزەگە اسىرىپ كەلگەن ەكەن. ون جەتى جىلدان سوڭ اقتالدى يراكتىڭ بۇرىنعى ۆيتسە-پرەمەرى تاريك ءازيزدى وسى ەلدىڭ جوعارعى سوتى اقتاۋ تۋرالى ۇكىم شىعاردى. 2009 جىل­دىڭ ناۋرىزىندا سوت ونى ءولىم جا­زاسىنا كەسكەن بولاتىن. «فرانس پرەسس» اگەنتتىگىنىڭ اقپارات­تا­رى­نا قاراعاندا, 1994 جىلى يراكتىڭ ەكس-پرە­زيدەنتى ساددام حۋسەيننىڭ جاقتاستارى رەتىندە تاريك ازيز­بەن بىرگە, بارلاۋ قىزمەتىنىڭ بۇرىنعى قىزمەتكەرلەرى حا­دي حاسۋني, ابدۋل حاسان ءال-مادجيد جانە فارۋك حيدجازيگە يراك­تىڭ ەجەلگى تايپاسىنىڭ ۇرپاعى بانۋ ءتاميمدى ءول­تىردى دەگەن ايىپ تاعىلعان ەدى. ال كەزىندە اتى-جوندەرى اتال­عان بۇل ۇشەۋى ءولىم جازاسىنا كەسىلىپ, ۇكىم ورىندالعان بولاتىن. مەريانىڭ عيماراتىن باسىپ الدى قىرعىزستاننىڭ باتىسىنداعى مايلىسۋ قالا­لىق مەرياسىنىڭ عيماراتىن 50-دەن استام ادام با­سىپ الدى. بۇل اقپاراتتى «اكيپرەسس» اگەنتتىگى تاراتتى. اتالعان اگەنتتىكتىڭ حابارلاۋىنشا, باسىپ العاندار قالا­نىڭ بۇرىنعى باسشىسى, قىزمەتىنەن جاقىندا بوساتىلعان تۇر­عىنالى ءاريپوۆتىڭ جاقتاستارى. ميليتسيا قالالىق مەريا­نىڭ عيماراتىن باسىپ العاندىعى جونىندەگى اقپاراتتى جوققا شى­عارىپ وتىر. دەگەنمەن, جەرگىلىكتى اكىمدىك اگەنتتىككە 22 ساۋىردە قالا مەرياسىن ت.ءاريپوۆتىڭ جاقتاستارى شىنىندا دا باسىپ العاندىعىن حابارلاعان. ال ولار قالا باسشىسى رىسبەك ىزا­بە­كوۆ­تىڭ قىزمەت بولمەسىنە كىرىپ الىپ, ودان وبلىس گۋبەر­ناتو­رى­مەن, پرەمەر-مينيستر الماز اتامباەۆپەن كەزدەستىرۋدى تالاپ ەتكەن. سونداي-اق ر.ىزابەكوۆتى بولمەسىنەن كۇشتەپ شى­عارىپ, ونىڭ ورنىنا ءوز جاقتاستارى ت.ءاريپوۆتى وتىرعىزعان. ۋكراينانىڭ كەدەن وداعىنا كىرگىسى جوق يتار-تاسس اگەنتتىگىنىڭ حابار­لاۋ­ىن­شا, ۋكراينا كەدەن وداعىنا كىرمەيدى. بۇل تۋرالى 22 ساۋىردە ەلدىڭ سىرت­قى ىستەر ءمينيسترى كونستانتين گريششەنكو پارلامەنتتە دەپۋتاتتاردىڭ سۇراق­تا­رىنا جاۋاپ بەرۋى كەزىندە مالىمدەگەن. ءمينيستردىڭ پىكىرىنشە, ۋكراينا كەدەن وداعىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋى ىقتي­مال. رەسەي ۋكراي­نانىڭ كەدەن وداعىنا مۇشەلىككە كىرۋ جاع­دايىن قويىپ وتىرعان جوق. بۇل ماسەلە ەكى ەلدىڭ پرەمەر-مينيسترلەرى ن.ازاروۆ پەن ۆ.ءپۋتيننىڭ كەزدەسۋىندە دە قوزعال­عان. بۇعان ەۋروكوميسسيانىڭ باسشىسى ج.م.بارروزۋدىڭ 18 ءساۋ­ىردە ۋكرايناعا كەلگەن ساپارىندا ەلدىڭ ءبىر ۋاقىتتا ەكى وداق­پەن ينتەگراتسيالانۋى مۇمكىن ەمەس, دەگەنى اسەر ەتسە كەرەك. قىسقا قايىرىپ ايتقاندا: مەكسيكانىڭ سولتۇستىگىندەگى تاماۋليپاس شتاتىندا ءبىر جەردە جەرلەنگەن ادامداردىڭ مۇردەلەرى تاعى دا تابىلدى. بۇگىندە ولاردىڭ جالپى سانى 177-گە جەتتى. ۆەنگريانىڭ №1 تەلەارناسى ينتەرنەتكە ادولف گيتلەردى تۋعان كۇنىمەن قۇتتىقتاعان روليكتى ورنالاستىردى. وندا گيتلەردى «نەمىس ساياساتكەرى» دەپ اتاعان. فرانتسيانىڭ نانت قالاسىندا التى ادامنان تۇراتىن وتباسى ۇشتى-كۇيلى جوعالعان. پوليتسيا ولاردى ۇرلاعان, ودان كەيىن ولتىرگەن دەگەن جورامال جاساپ وتىر. ليۆيا جاڭالىقتار اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, ناتو كۇشتەرى ليۆيانىڭ مۇناي تانكەرىن باسىپ العان. تانكەردە مۇناي بار, نە جوق ەكەندىگى قازىرگە بەلگىسىز. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.
سوڭعى جاڭالىقتار