كوشى-قون تالابى كۇشەيەدى

ءماجىلىس توراعاسى ورال مۇحامەدجانوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن پالاتانىڭ سارسەنبى كۇنگى جالپى وتىرىسىنىڭ كۇن تارتىبىندە سەگىز ماسەلە قارالسا, سونىڭ ىشىندە حالىقتىڭ كوشى-قون ماسەلەلەرى بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋگە قاتىستى زاڭدىق قۇجات دەپۋتاتتار تاراپىنان قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. زاڭ جوباسى بويىنشا بايانداما جاساعان ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى گۇل­شارا ابدىقالىقوۆا قولدانىس­تا­عى زاڭ ءوزىن تولىق اقتاعاندىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. الايدا ۋاقىت وتە كوشى-قون اعىنى مەن ساپاسى وزگەرىسكە ۇشىراپ وتىر. كوشى-قون بىرنەشە تۇرگە بولىنەدى. اتاپ ايت­قاندا, تاريحي وتانىنا ورالۋ, وت­با­سىمەن قوسىلۋ, ءبىلىم الۋ جانە ەڭبەك قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ كوشى-قونى, سونداي-اق گۋماني­تار­لىق جانە ساياسي سەبەپتەر بويىن­شا كوشى-قون. ەتنوستىق كوشىپ-قونۋشىلاردىڭ تاريحي وتانىنا كىرىگۋ جاعدايىن جاقسارتۋ ەرەكشە قاراستىرىلعانى بەلگىلى بول­دى. ەتنوستىق قازاقتار كوشىپ كەلۋ كۆوتاسىنا قوسۋ تۋرالى ارىز­بەن ءوزىنىڭ تۇرىپ جاتقان ەلىندە ءوتىنىش جاساي الادى ەكەن. كۆوتاعا قوسىلۋعا كەلىسىم بەرىلگەن جاع­داي­دا ولار كەلگەننەن كەيىن بەس جۇ­مىس كۇنى ىشىندە ورالمان مارتەبەسىن, ون جۇمىس كۇنى ىشىندە تۇراقتى تۇرۋعا رۇقسات جانە ءبىر اي ىشىندە الەۋمەتتىك قىزمەت­تەر پاكەتىن الاتىن بولادى. ورالمان وتباسى كۆوتاعا ەنگىزىلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ءبىر جىل ىشىندە كەلگەن باسقا دا وتباسى مۇشەلەرى, سونداي-اق اتا-انالارى قازاقستان رەسپۋبليكا­سى­نىڭ ازاماتتىعىن العانعا دەيىن تۋعان بالالارى سول ورالمان­داردىڭ كوشىپ كەلۋ كۆوتاسىنا كىرە الادى. ورالمان كۆوتاعا قوس­قان­نان كەيىن قايتىس بولعان جاعدايدا ءبىر جىلدىق جاردەماقى جانە تۇرعىن ءۇي الۋعا قارالعان قاراجات ونىڭ قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ازاماتتىعىن الىپ ءۇل­گەرمەگەنىنە قاراماستان, وتبا­سى مۇشەلەرىنە بەرىلەدى. ورنا­لاستىرۋ وڭىرىنە قاراي سارالانعان ءبىر جىلعى جاردەماقى بەرىلەتىن بولادى. ورالمانعا تۇرعىن ءۇي سالۋ, قالپىنا كەلتىرۋ نەمەسە ساتىپ الۋ ءۇشىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە قاراستىرىلادى. سونىمەن قاتار, زاڭ جوبا­سىن­دا جەكەلەگەن ادامدار تاراپىنان جەم­قورلىق ارەكەتىنىڭ جاسالۋىنا العىشارت بولاتىن زاڭناما نور­مالارى الىنىپ تاستالدى. اتاپ ايتقاندا, ورالمانداردىڭ كو­شىپ كەلۋ كۆوتاسىنا ەنگىزۋ تۋرالى ءوتىنىشتى سەنىمدى ادام ارقىلى بەرۋ نورماسى جويىلادى, كۆوتاعا ەنگىزىلگەن ورالماندارعا اقشالاي قاراجات قازاقستان رەسپۋبليكا­سى­نىڭ ازاماتىنىڭ جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتى بولعان جاعدايدا تولەنەدى. سونداي-اق زاڭ جوباسىندا كۆوتا العان كەزدە قونىستانۋعا جىبەرىلگەن وڭىردەن باسقا جەرگە العاشقى ءۇش جىل ىشىندە ءوز بەتىنشە قونىس اۋدارعان جاعدايدا ورالمان مارتەبەسىن العان كۇننەن باستاپ بەس جىل ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نان تىس جەردە تۇراقتى ورىن اۋىس­تىر­عان جاعدايدا تولەنگەن ءتو­لەمدەر قايتارىپ الىناتىن بولادى. ىشكى ەڭبەك نارىعىن قورعاۋ­دىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن قامتا­ما­سىز ەتۋ, ءار ەلدىڭ ينۆەستيتسيا­لىق قولايلىلىعىن ارتتىرۋ ماق­ساتىندا زاڭ جوباسىندا  سىرتقى ەڭبەك كوشى-قونىن رەتتەۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى ۇسىنىلادى. ۇكىمەتكە شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋدىڭ جالپى كۆوتاسىنان بولەك جەكەلەگەن باسىم ينۆەستيتسيالىق جوبا­لار­عا ارنالعان كۆوتا بەلگىلەۋ قۇقى بەرىلىپ وتىر. سونىمەن قا­تار, زاڭ جوباسىندا ماۋسىمدىق شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋ ءتارتىبىن جەتىلدىرۋ, زاڭسىز كوشى-قوننىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ماۋ­سىمدىق جۇمىس اتقاراتىن شەت­ەلدىكتەردىڭ مارتەبەسىن رەتتەۋ, ارنايى زاڭ قابىلداۋ ارقىلى قۇقىقتىق مارتەبەسى رەتتەلمەگەن كوشىپ كەلۋشىلەردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارى بويىنشا بەس جىلدا ءبىر رەت ارنايى زاڭداستىرۋ اك­تسيا­سىن جۇرگىزۋ كورىنىس تاپقان.  زاڭ جوباسىندا, سونىمەن قاتار, ىشكى كوشى-قوندى رەتتەۋ ماسەلەلەرىندە ءبىرىنشى رەت ۇكىمەت تاراپىنان ءتيىستى الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتىلە وتىرىپ, ىشكى كوشى-قون كۆوتاسىن بەلگىلەۋ قۇقىعى قاراستىرىلعان. دەپۋتاتتار سۇراقتارىنا وراي جاۋابىندا مينيستر  جىلىنا 75 مىڭداي ەڭبەك كۇشىن الىپ كەلۋ كۆوتاسى بولىنسە, ول ەكونوميكا­لىق بەلسەندى حالىقتىڭ 0,75 پاي­ىزىنا تەڭ ەكەندىگىن ايتىپ ءوتتى. الايدا قازىرگى تاڭدا جىلىنا ەلىمىزگە 50-60 مىڭداي جۇمىس كۇشى تارتىلادى ەكەن. تۇركيادا تۇرىپ, تۇرىك بولىپ جازىلىپ كەتكەن ەتنوستىق قا­زاقتار ماسەلەسىن كوتەرگەن ەرمۇ­حامەت وماروۆتىڭ سۇراعىنا وراي جاۋابىندا مينيستر  مىندەتتى تۇردە قازاق ەكەنىن راستايتىن قۇ­جاتتاردىڭ بولۋى قاجەتتىگىن باسا ايتتى. ويتكەنى, وزگە ۇلت وكىلدەرى جەڭىلدىكتەردى پايدالانىپ, تۇر­عىن ءۇي الۋعا دا ۇمتىلعان فاكتىلەر كەزدەسىپتى. وسىلايشا تالقىلاۋدان وتكەن زاڭ جوباسى جانە وعان ىلەسپە زاڭدىق قۇجات ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. اسقار تۇراپباي ۇلى.