حالىقارالىق ماڭىزى جوعارى مەيرام
مەن ءۇشىن حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى – كەزەكتى دەمالىس, سونىمەن بىرگە, كوڭىل كوتەرەتىن ايرىقشا مەرەكە. ارينە, جۇرتتىڭ ءبارى قۇتتىقتاپ, جاقسى ءتىلەكتەر ايتىپ جاتقانىنا قۋانامىن. پرەزيدەنتىمىز دە جىل سايىن ايەلدەر قىزمەتىنىڭ قوعامداعى ماڭىزىن كورسەتىپ, ولاردى قۇتتىقتاپ, قابىلداۋ جاساپ, سىي-قۇرمەت كورسەتەدى.
دەگەنمەن, 8 ناۋرىزدىڭ تاريحىن دا جاستاردىڭ ءبىلىپ ءجۇرگەنى دۇرىس. ويتكەنى, ول ۇنەمى ايتىلا بەرمەيدى. قايدان شىققان مەرەكە, نە ءۇشىن قابىلدانعان دەگەن سۇراقتاردى جاستار وزدەرىنە قويمايدى. بۇل مەرەكە ايەلدەردىڭ تەڭدىگىن تالاپ ەتكەن قوزعالىستىڭ ءناتيجەسىندە ومىرگە كەلگەن. ەڭ العاشقى قوزعالىس 1908 جىلعى 8 ناۋرىزدا امەريكانىڭ نيۋ-يورك قالاسىندا بولعان. سول كۇنى ايەلدەر تەڭدىگىن تالاپ ەتۋشى ۇيىمداردىڭ باسشىلىعىمەن 15 مىڭعا جۋىق ادام ايەل تەڭدىگىن تالاپ ەتىپ, شەرۋگە شىققان. وعان دەيىن ايەلدەردىڭ سايلاۋ جانە سايلانۋى قۇقى بولماعان. وسى كەزدەن باستاپ دۇنيە جۇزىندە ايەلدەر قوزعالىسى جاندانىپ, ونىڭ داۋىسى ەستىمەۋگە بولمايتىن جوعارى دەڭگەيگە جەتكەن. سوندىقتان بارلىق ۇلتتىق زاڭنامالار ايەلدەر تەڭدىگىن ارنايى باپ رەتىندە وزدەرىنىڭ زاڭدارىنا ەنگىزگەن.
ال 1910 جىلى دانيانىڭ استاناسى – كوپەنگاگەندە بولعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيادا 8 ناۋرىزدى ايەلدەر كۇنى دەپ جاريالاۋدى العاش رەت ۇسىنعان نەمىس كوممۋنيسى كلارا تسەتكين. بۇل ۇسىنىستى كوپتەگەن ەل قولداپ, وزدەرىندە اتاپ وتەدى. ال كەيبىر مەملەكەتتەر ونى «انالار كۇنى» دەپ وزگەرتىپ العان.
قالاي دەسەك تە, بۇل – حالىقا-
رالىق دەڭگەيدە اتالاتىن ءۇلكەن مەرەكە. مەن ءارىپتەستەرىمدى, ءبۇكىل قازاقستان ايەلدەرىن وسى ايتۋلى مەرەكەمەن قۇتتىقتاپ, ولارعا بارلىق جاقسىلىقتى تىلەيمىن.
ليۋدميلا پولتوراباتكو,
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى
ەل ىرگەسىن نىعايتۋداعى ۇلەستەرى زور
ءبىز بالا كەزىمىزدە وسى مەرەكەنى اسىعا كۇتەتىن ەدىك. انالارىمىز بەن مۇعالىمدەرىمىزگە سىيلىقتار ءازىرلەۋ ءۇشىن قاتتى دايىندالاتىنبىز. ءبىر قىزىعى – مۇعالىمدەر, سونىڭ ىشىندە ءتىپتى ايەل مۇعالىمدەرىمىز بۇل مەرەكەگە سونشالىق دايىندالا قويماي, ءبىزدىڭ ابىگەرلەنىپ ءجۇرگەنىمىزگە بەي-جاي قارايتىن سياقتى كورىنەتىن. سوعان قاراعاندا, كوكتەممەن بىرگە كەلەتىن وسى مەرەكە تەك جاستار, سونىڭ ءىشىندە بالالار اراسىندا بارىنشا تانىمال ءارى اسەرلى بولدى عوي دەپ ويلايمىن. جۇرتتىڭ ءبارى دايىندالاتىن جاڭا جىلداي ەمەس, مىنا مەرەكە سونىسىمەن دە ەرەكشە ەدى.
ايەلدەر كۇنى ەر ازاماتتارعا دا ۇلكەن سىن. ولاردىڭ وزدەرىنىڭ جان-جارلارىنا, انالارى مەن قىزدارىنا, ءارىپتەس قىز-كەلىنشەكتەرگە سىيلىق جاساۋ قامىمەن قاتتى ويلانىپ ءجۇرگەنى سەزىلەدى. جاۋاپكەرشىلىگى مىقتى, ءوز ىسىنە مىعىم, تيياناقتى جىگىتتەر مۇندايدا ەرەكشە كوزگە تۇسۋگە تىرىسىپ, بۇرىن بولماعان ايرىقشا سىيلىقتار جاساپ جاتادى. وسى ءىستەن ولاردىڭ كوڭىلدەرىنىڭ قانشالىقتى شىنايى ەكەنى بايقالاتىن. سوندىقتان مەرەكەدە بارىنشا جاقسى كورىنۋگە تىرىساتىن ءجىگىتتەر كوپ بولاتىن.
ەلىمىزدىڭ ىرگەسىنىڭ نىعايىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ بەرىك ورناۋىنا ايەلدەر ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ كەلەدى. بۇگىنگى كۇنى ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا ماقتان تۇتار قىزدارىمىزدىڭ ەسىمدەرىن كورەمىز. ولار وتانىمىزدى ءورگە ءسۇيرەپ, باسقا ەلدەرمەن تەرەزەمىزدىڭ تەڭ بولۋىنا اتسالىسىپ ءجۇر.
ايەلدەر مەرەكەسىندە ماعان وسىنداي ويلار كەلەدى. بۇگىنگى قۋانىشتا مەن بارلىق ايەلدەر قاۋىمىن, سونىڭ ىشىندە اياۋلى انالارىمىزدى, التىنداي قىزدارىمىزدى, كەلىستى كەلىندەرىمىزدى, ارىپتەس قىز-كەلىنشەكتەردى شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. ءبارىنىڭ دەنساۋلىقتارى مىقتى بولىپ, ەركىن ەلىمىزدىڭ اياسىندا تابىستارى مول بولىپ, ومىرلەرىنىڭ شاتتىققا تولا بەرۋىن تىلەيمىن.
مەرۋەرت قازبەكوۆا,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى
