جاھاندىق باسەكەگە جاڭاشا كوزقاراس

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بيىلعى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋى ەلىمىزدىڭ ءارى قارايعى دامۋىن ايقىنداپ بەرگەن ماڭىزدى قۇجات بولدى. بۇل جونىندە اقمولا وبلىسى ادىلەت دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى گۇلميرا اكىموۆا ايتىپ بەردى. جالپى, جولداۋ ەلىمىزدىڭ 25 جىل­­­دا جەتكەن جەتىستىكتەرىن ءتۇ­يىن­­دەپ, جاھاندىق باسەكەلەس­تىككە قابىلەتتىگىمىزدى ارتتىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قۇجات بولىپ تابىلادى. ەلىمىزدىڭ ەڭ باستى جەتىستىكتەرى دەگەندە, گ.اكىموۆا جىل باسىنان قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە سايلانۋىن جانە ور­تالىق ازياعا عانا ەمەس, تمد كەڭىس­تىگىندە دە ايتۋلى وقيعا سا­نا­لاتىن ەكسپو-2017 حالىقارا­ل­ىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن وتكىزۋ ەكەندىگىن ەرەكشە اتادى. قازىرگى تاڭدا قازاقستان الەم­نىڭ دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋعا ۇمتىلىپ كەلەدى. بۇل رەتتە, «نۇرلى جول» جانە «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ ارقاسىندا ءبىز العاشقى كەزەڭنەن سۇرىنبەي وتتىك. ولاي بولسا, ەل ەكو­­نوميكاسىن ءارى قاراي وركەن­دەتۋ­گە, سونىمەن قاتار, بيزنەستى قولداۋعا مۇمكىندىگىمىز بار. جانە دە 200 مىڭنان استام جۇمىس ورىندارىنىڭ قۇرىلۋى وسىنىڭ ناقتى كورىنىسى بولىپ تابىلادى. الەمدەگى جاعداي تۇبەگەيلى وزگەرىپ كەلەدى. بۇل جاڭا جاھان­دىق احۋال, سوندىقتان دا ءبىز ونى قابىلداۋىمىز كەرەك. تارقاتىپ ايتقاندا, الەمدە ءتورتىنشى ونەر­كاسىپتىك رەۆوليۋتسيا باستالدى. سوندىقتان دا, پرەزيدەنت الدى­مىزعا قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى مىندەتىن قويىپ وتىر», دەدى گۇلميرا مۇتالايقىزى. بۇ­دان كەيىن ول بەس باسىمدىقتىڭ ماڭىزىن اشىپ بەردى. جالپى, قازاق­ستان دۇنيەجۇزىلىك ەكونو­مي­كالىق فورۋمنىڭ (دەف) جاھاندىق باسەكەلەستىك يندەكسى (جبي) رەيتينگىندە 2007 جىلى 61-ءشى ورىننان 2016 جىلى 53-ءشى ورىنعا دەيىن كوتەرىلدى. ال Doing Business رەيتينگى بويىنشا 59-شى ورىننان 35-ءشى پوزيتسياعا ويىسۋىمىز جاقسى ناتيجە. گ.اكىموۆا دەف-ءتىڭ جاھان­دىق باسەكەلەستىك يندەكسى 114 كور­سەت­كىش بويىنشا باعالانا­تى­نىن, سونىڭ 34-ءى حالىقارالىق ۇيىم­داردىڭ ستاتيستيكالىق ءمالى­م­ەتتەرىنە نەگىزدەلسە, ال 80-ءى ورتا جانە ءىرى كاسىپورىندار باس­شىلارىنىڭ پىكىرلەرىنە ءساي­كەس جۇرگىزىلەتىنىن جەتكىزدى. بۇل تۇرعىدان العاندا, دەف جبي-دەگى بارلىق كورسەتكىشتەرىمىزدىڭ جاقسارا ءتۇسۋى مەملەكەتتىك ور­گان­داردىڭ وسى باعىتتاعى جۇمى­سىنىڭ وڭ ناتيجەسىن بىلدىرەدى. ادىلەت مينيسترلىگى 4 ينديكاتور بويىنشا جاۋاپتى اتقارۋشى بولىپ تابىلادى. جالپى, ادىلەت سالاسىنداعى جەتىستىكتەرگە كەڭىنەن توقتالعان گۇلميرا مۇتالايقىزى اقمولا وبلىسىندا 18 مەملەكەتتىك قىز­مەت كورسەتىلسە, سونىڭ 17-ءسى تىركەۋ قىزمەتى جانە قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋمەن بايلانىستى ەكەنىن, ال 1 قىزمەت ءتۇرى سوت اكتىلەرىن ورىنداۋعا قاتىستى ەكەنىن العا تارتتى. 2016 جىلى كورسەتىلگەن مەملەكەتتىك قىزمەت وبلىستا 95 541-گە جەتسە, مەرزىمى ءوتىپ كەتۋ سياقتى فاكتىلەر تىركەلمەگەن. سونداي-اق, توراعا ورىنباسارى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ 23 093-ءى ەلەكتروندى فورماتتا كورسەتىلگەندىگىن جەتكىزدى. بۇل – 2015 جىلمەن سالىستىرعاندا 13 پايىزعا ارتىق. سونىمەن قاتار, وتكەن جىلى 9 497 ازاماتقا تەگىن زاڭگەرلىك كومەك كورسەتىلگەنى دە اتاپ ءوتىلدى. جانە دە سوت ات­قارۋ­شىلار تاراپىنان 2016 جىلى اتقارۋشىلىق سانكتسيالار­دى ورىنداۋدىڭ ناتيجەسىندە رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەتكە 38 ميل­ليوننان استام تەڭگە ءتۇسىپتى. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان» اقمولا وبلىسى