الماتىدا "قازاقتىڭ تانىمال حانىمدارى" اتتى كورمە ءوتتى

كوكتەم كەلگەن سايىن جىگىت اتاۋ­لىعا گۇل تاسىتىپ, جىلىپ سالا بەرگەن كۇنمەن بىرگە قاباعى ءجىپ­سي قالاتىن الماتىنى كور­سەڭ – انالار مەرەكەسىندە كور!.. الماتى دەسە, «ارۋ قالا» دەگەن تىركەستىڭ تىلگە ورالا بەرەتىنى نەسى ەكەن... سويتسەك, تاۋەل­سىزدىكتى قۇن­داقتاپ بەسىككە ءبو­لەگەن الماتى – ەر­كىندىكتىڭ انا­سى ەكەن عوي. قازاق بالاسى سوناۋ جەلتوقساندا ەر-ازا­ماتپەن قاتار تۇرىپ, ەلىم دەپ ۇران سالعان قىزدارعا قارىز­دار. قازاق قىزىنىڭ سول كەز­­دەگى ەرلىگى قىسىلتاياڭدا تۋا سالعان كەزدەيسوق ارەكەت ەمەس, بابالارعا جار بولعان, باتىر­­لارعا انا بول­عان اجە­لەر بو­يىن­داعى قاسيەت پەن نامىس­تىڭ عاسىرلاردى كوكتەي ءوتىپ, ۇرپاقتىڭ قانىندا بۇلك ەتكەن ءبىر ءساتىنىڭ كورىنىسى ەدى. الماتى-انا سوعان كۋا بولىپتى... ۇرپاق جالعاستىعى, ءداستۇر ساباقتاستىعى دەگەن بۇگىن عانا ايتىلىپ جۇرگەن كەپ قوي دەيمىسىز, ەلدىك جولىندا ەر-ازا­ماتقا تىرەك بولعان, سىن ساعا­تى تۋعاندا گۇل ۇستايتىن قولى­نا قارۋ الىپ, ماي­دانعا كىرۋ­دەن دە تايىنباعان الىپ انالاردىڭ بەينەسى ءار زاماندا وزىنشە ۇلگىمەن قاستەرلەنىپ, قاسيەتتەلىپ كەلىپتى. ءداتىڭىز جەتسە, ماڭگى تاريحتان ويىپ تۇرىپ ورىن العان قازاق قىزىن ساناپ تاۋىسىپ كورىڭىز! وسىنداي تاريحي تۇل­عا­لار­دى بۇگىنگى ۇرپاققا ۇلگى ەتۋ ماق­­­ساتىندا الماتى قالا­لىق مادە­نيەت جانە ارحيۆ­تەر باس­قار­ما­سى جانە الما­لى اۋداندىق اكىم­دىگىنىڭ قول­داۋىمەن Women of Kazakhstan بەيكوممەرتسيالىق ۇيىمى مەن «الماتى قالا­سى مۋزەيلەر بىرلەستىگى» «قازاق­ستان­­­نىڭ تانىمال حانىمدارى» تاقى­رىبىندا كورمە ۇيىم­­داس­تىر­دى. كورمەگە 25 پورترەت (سۋ­رەت­شى ليديا دروزدوۆا سال­عان), بىرنەشە تاريحي-دەرەكتى ەڭ­بەك, اشىق حاتتار, 1930-جىلدار­دان بەرى قازاق ايەلدەرى ال­عان ءبىر­­قاتار توسبەلگىلەر, تاۋەل­سىز­­­دىك جىلدارىنان بەرى قازاق قىز­­دارى­نىڭ قۇرمەتىنە ارنايى شىعا­رىل­عان ماركالار, كونۆەرتتەر, كۇن­تىزبەلەر قويىلدى. شارانى ۇيىمداستىرۋشى Women of Kazakhstan ۇيى­مى­نىڭ ديرەكتورى دينارا اسانوۆا­­نىڭ ايتۋىنشا, كورمەگە قو­يىل­عان زاتتاردىڭ ءبارى ونىڭ اتاسىنا تيەسىلى. بەلگىلى عا­لىم, فيلولو­گيا عىلىمدارىنىڭ دوك­تورى, پروفەسسور, اكادەميك شورا سارىباەۆ كوپ جىلدار بويى ارالاسقان, كوزىن كورگەن, دوس بولعان تۇلعا­لار­دىڭ فوتوسۋرەتتەرىن, قازاق قىزدارى العان ءارتۇرلى مەدال, وردەن, ماركالار مەن كونۆەرتتەر كوللەكتسياسىن جيناعان. كورمەنى ۇيىمداستىرۋ يدەياسى دا وسىدان شىقسا كەرەك. دينارا اتاسى باستاعان ءىستى رەسمي تۇردە قول­عا الىپ, جاقىندا قازاقستان ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا ۇلكەن كولەمدە كورمە وتكىزىپتى. – حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى­نە وراي ۇيىمداستىرىلعان كور­مە­گە جالپى قورداعى ماتەريال­دار­دىڭ ون پايىزى عانا ۇسى­نىل­دى, – دەيدى دينارا اسانوۆا. ۇيىمداستىرۋشىلار 1950- جىل­­داردان بەرى جينالعان ماتە­ريالداردىڭ قورىن ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىرعان كورىنەدى. ال, نەگىزگى ماقسات – الداعى ۋا­قىت­تا قازاقستاندا ايەلدەر مۋزەيىن اشۋ. كورمەنىڭ تاعى ءبىر ارتىق­شىلىعى – ۇلتتىق ونەر مەن ادە­­بيەتكە, قوعام مەن عىلىم-ءبىلىم­­گە وراسان ۇلەس قوسقان قازاق قىز­دارى تۋرالى جان-جاقتى ءمالى­مەت بەرۋدى ماقسات ەتكەنى. كور­مەنى تاماشالاۋشىلارعا اقىن سارادان باستاپ ءاليا, ءمان­شۇك, ودان بەرى تارتقاندا الەم­دى جالت قاراتقان موڭ­عوليا­لىق ءبۇر­كىتشى قىز ايشول­پان نۇر­عايىپ­قا دەيىنگى ارا­لىق­تاعى قازاق ارۋلارىنىڭ ءومىر­بايا­نى, جەتىستىگى, ادەبي-مادە­ني مۇ­را­لارى جايلى ماعلۇمات بەرىلدى. الماس ءنۇسىپ, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى