وزگەرىستەرگە ۇمتىلىستى تەك قولداۋ كەرەك

قازىرگى كۇنگى حالىقارالىق جاعدايدى باعامداساق, جاھاندى شىرماعان قيىن-قىستاۋ كەزەڭنەن قازاقستان ناقتى جوبالاردى باتىل جاريالاۋ ارقىلى ءساتتى قادام جاساۋدا دەپ بولجاۋعا ابدەن بولادى. رەسەي مەن باتىس ەلدەرىنىڭ اراسىنداعى تۇسىنبەۋشىلىك پەن الەمدەگى وزگە دە ساياسي-ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ كۇردەلەنۋىنە قاراماي, قازاقستان قىتاي ەلىمەن بىرلەسە ۇلى جىبەك جولىنىڭ جاڭا ءداۋىرىن جانداندىرۋدى كوزدەۋى سەنىمدى سەرىكتەستىكتىڭ جارقىن كورىنىسى. مۇنىڭ ءبارى ەلدىڭ سىرت­­قى ساياساتىنا قاتىستى ارە­كەت­تەر. ال ەندى ىشكى تۇراقتى­لىقتى ساقتاي وتىرىپ, جاعدايدى جاق­سارتۋعا باعىتتالعان جۇمىستار وزەك­تىلىگىن جويعان ەمەس. مەم­لەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرە ءتۇسۋ ءۇشىن پرە­زيدەنت ن.نازارباەۆ ار­نايى ۇندەۋ جاريالادى. تاعى ءبىر ەرەكشە اتاپ وتۋگە تۇرارلىق ماسەلە – سىرت كوزگە سال­ساڭ قازاقستان ءوزىنىڭ اشىق­­­تىعىمەن جانە ماقساتى اي­قىن جوسپارلارى­­مەن ەۋرازيا كەڭىس­تىگىندەگى كورشى ەل­دەر­مەن ارىپتەستىك قادامدارىن نىعاي­­تا تۇسۋدە. وسىلايشا, بۇل ەل ەۋرا­زيانىڭ سولتۇستىك ءوڭىرى مەن ورتالىق ازيا­داعى تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىقتىڭ ساقتالۋى­نا ولشەۋسىز ۇلەس قوسۋدا ءارى ونىسى ناتيجەسىز دە ەمەس. سەبەبى, سەنىمدى سەرىك­تەستەرسىز ەۋرازيالىق ينتە­گراتسيا مەن ۇلى جىبەك جولىنىڭ جاڭا كەزەڭىن­دە نىق قادام باسۋ وڭاي شارۋا بولماسى انىق. ول ءۇشىن, ارينە, قازاقستانداعى ساياسي باسقارۋ قىز­مەتتى زاماناۋي تالاپقا ساي ءارى ۋاقىت سۇرانىسىمەن ۇندەسە وتى­رىپ, قايتا جاڭعىرتىلعان بولۋى كەرەك. مەنىڭ ويىمشا, ونى بۇگىنگى بي­لىك دەر كەزىندە قولعا الىپ, ءساتتى جۇزەگە اسىرۋدا دەپ سانايمىن. سونى­مەن قاتار, ىشكى ساياسي جاعدايداعى باسقارۋشىلىق الەۋەتتىڭ دە وسال ەمەستىگى ايقىن اڭعارىلادى. قازاقستاندا بيلىكتى ورتا­لىق­­سىزداندىرۋ ەلدى ورتالىقتان باس­­قارۋدان شىعارۋ دەگەندى ءبىل­دىرمەيدى. مۇنى ءبىز قىتايدىڭ باسقارۋشىلىق جۇيەسىنە قاراپ بايقاۋىمىزعا بولادى. دەگەنمەن, قازاقستانداعى بيلىكتى جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىن قۋاتتى يدەولوگيا نەمەسە ەلەكتورالدى كومپانيالار ارقىلى ويداعىداي جۇزەگە اسىرعان ءجون. تەك, جالپىۇلتتىق تالقىلاۋ بارىسىندا دەموكراتيالىق تەڭدىك قاعيداسى ساقتالىپ, ارتىق تولقۋ مەن كولەڭكەلى ارەكەتتەرگە جول بەرىلمەگەنى ءجون. قالاي بولعاندا دا, قازاقستان ءۇشىن ورتالىقسىزداندىرىلعان باسقارۋ جۇيەسى قاجەت. سەبەبى, مۇنداي جول­مەن جوعارى تەحنولوگيالى سالا­دا ورتا جانە شاعىن بيزنەس­تىڭ قار­قىندى دامۋىنا زور مۇمك­ىن­دىكتەر بەرەدى جانە قالىپتاسقان بيزنەس اركەزدە دە باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى ءتيىس. ارينە, بۇل جەردە باسەكە دەپ قى­تاي مەن ەۋرازيالىق ەكونو­ميكا­لىق وداق نارىعىن اتاۋعا بولادى. سونىمەن قاتار, قارىشتى دامى­عان جوعارى تەحنولوگيالى بيزنەس بيلىكپەن دە تەرەڭ ارىپتەستىك ورناتا بىلگەنى ماقۇل. اسىرەسە, بيز­نەس جەر­گىلىكتى باسقارۋ سانا­تىن­داعى بي­لىك­پەن ەتەنە ارالاسۋى زور ما­ڭىزعا يە. ويتكەنى, قازىرگى بيز­نەس ءبىلىم جۇيەسى مەن عىلىم جانە تەح­نو­لو­گيامەن, ستاندارتتاۋ تالاپ­تارى­مەن استاسقان. ال قازاق­ستان­داعى اي­ماق پەن جەرگىلىكتى بيلىك ورگان­دارىن­­داعى كوممۋنيكاتسيالىق دامۋ اۋقى­مى وسىلاي دەۋىمىزگە نەگىز بولادى. سوندىقتان, بيلىك وكى­لەت­تىك­تەرىن قايتا بولۋدە جەرگى­لىكتى بي­لىك پەن كەيبىر ۆەدومستۆولاردىڭ ارا­سىن­دا­عى بيزنەستىڭ بايلانىسىن نى­عايتۋ­عا باسىمدىق بەرىلۋى ءتيىس. وسى­لاي جاسالعان جاعدايدا كەيبىر اي­ماق­ت­ارداعى پارتيالىق ۇيىمدارعا دا ءوڭىر­لەردەگى ساياسي جۇيەنى ەركىن شولىپ وتىرۋعا مۇمكىندىكتەر تۋادى. يۋري شەۆتسوۆ, ەۋروپالىق ين­تەگراتسيا ءما­­­سە­­­لەلەرى ءجو­نىن­­د­ەگى ورتا­لىق ديرەك­تورى (بەلارۋس)