ءانشى ءالمىرزانىڭ وسىنداي الاسۇرىپ جۇرگەن كەزى ەدى. سۇيگەنىن كورىپ ءسۇيسىنىپ, كوزدەن تاسا بولسا كۇرسىنگەن مىڭ قۇبىلعان شاعى بولاتىن. بۇل وتكەن عاسىرداعى جەتپىسىنشى جىلدىڭ جاز ورتاسى. قىزىلوردا قالاسىنا بارا قالدى. ارزىماس شارۋاسىن جيناقتاپ بولىسىمەن وسى قالاداعى ناعاشى اپاسى كۇنىمحاننىڭ ۇيىنە تۇستەنۋگە كىدىردى. ساماۋرىن قايناپ, داستارقان جايىلعانشا ەرمەك بولسىن دەپ شكاف ۇستىندەگى البومدى قولىنا العان-دى. اراسىنان گازەت قيىندىسىن كەزىكتىردى. ءىزتاي مامبەتوۆتىڭ ولەڭى ەكەن – «قارا مەڭ» دەپ اتالادى. جاپ-جاقسى ولەڭ, جانىنا جاعا كەتتى. ونسىز دا ورەكپىپ تۇرعان جۇرەگى دۇرسىلدەي جونەلدى. دەرەۋ الگى ولەڭدى باسقا قاعازعا كوشىرىپ الدى.
اق تاماقتىڭ استىنداعى
قارا مەڭ,
جۇرەگىمدى ءدىر ەتكىزدىڭ
قاراپ ەڭ..,
وسىدان سوڭ-اق ءالمىرزادان مازا قاشتى. الدەقايدان ءبىر اۋەن قۇيىنداي سوعىپ ءوتىپ, جىم-جىلاس جوعالدى. دەل-سال بولىپ بۇل قالادى. ونەردىڭ قۇدىرەتى دەگەن وسىنداي تۇسىنىكسىز بولار ما؟!.
شىركىن, ماحاببات! ادامدى مەيىرىمدى دە, مەرەيلى ەتەر قاسيەت! اقىن دا, باتىر ەتەر سيقىرىن قايتەرسىڭ. مۇقاعالي ايتپاقشى, «زىميان دا وسىلار, زيالى دا!..». قىز دەگەنىڭ دە ءبىر پالە, جىلاپ تۇرىپ كۇلەدى. ك ۇلىپ تۇرىپ اربايدى. جۇرەگىن ءان تەربەپ, ۇزاق «تولعاتقان» ءان تۋدى اقىرى... «اق تاماقتىڭ استىنداعى قارا مەڭ» دەپ اتالادى.
ءان الەگىمەن ءجۇرىپ الەكەڭ ءوزىن ءوزى ۇمىتقانداي ەكەن, ءبىر جەڭىلدەپ قالدى. وسى ءانىن ءوزى ورىنداپ ءجۇردى. ءبىر كۇنى تاعى ءبىر وي ءتۇستى. سۇيگەن قىزى پاتمانىڭ تۋعان كۇنى جاقىنداپ قالدى. ول دۇكەندە ساتۋشى بولىپ ىستەيدى. «تۋعان كۇنىنە نە سىيلاسا بولادى؟ دايىن زاتتى بەرگەننەن نە قادىر. ونان دا ءان شىعارسا قايتەدى؟» ءانشى, سازگەر ءالمىرزا نوعايباەۆ وسى ويعا بەكىندى.
پاتمانىڭ جاقىن قۇربىسى بار ەدى. ەسىمى-ىزىمكۇل, ەكەۋى ءبىر كلاستا وقىعان. كەيدە ءالمىرزا مەن پاتما جاستىق جەلىكپەن كەلىسپەي قالسا, ەكەۋىن قايتا جاراستىراتىن سول قىز. شىعار جانى بولەك دەمەسەڭ, ءبىرىن-ءبىرى قيماس دوستار. سوندىقتان دا ەكەۋىنە ەكى ءان ارناۋ كەرەك. كوپ ۇزاماي «دۇكەنشى قىز» ءانى دە دۇنيەگە كەلدى.
...ەڭبەگى ەش كەتپەدى, كوپ ۇزاماي سۇيگەنىنە قوسىلدى. قىز دەگەننىڭ – قيامەتتىك جولى وسىلاي الىندى.
ءالمىرزا مەن پاتما بەس پەرزەنتتى بولدى. اقمارال, نۇرلان, سىرلان, اقمارجان, ءانسايا! ءبارى دە ومىردەن ءوز ورنىن تاپقان ازاماتتار بولىپ جەتىلدى. الدى نەمەرە سۇيگىزىپ وتىر.
– ماحابباتىم باسەڭسىگەن جوق, ءسال شاۋ تارتقانداي بولسام, «اق تاماقتىڭ استىنداعى قارا مەڭ» ءانىن شىرقاپ قويا بەرەمىن. سوندا باياعى جيىرما بەسىمە قايتا ورالعانداي بولامىن, – دەپ ازىلدەيدى ءانشى اعامىز. ويناسا دا, ويىنداعىسى-اۋ, جەتپىسكە جۋىقتاسا دا ءوزى ءالى كيىكتىڭ وڭقاي اسىعىنداي الشى تۇسۋىنەن تانار ەمەس. ءبىز مۇنىسىنا قۋاندىق.
«احاۋ, قارا مەڭ!
جۇرەگىمدى ءدىر ەتكىزدىڭ
قاراپ ەڭ.
ءوزىڭ ەندى تابا قويشى
ماعان ەم.
اقتاماقتىڭ استىنداعى
قارا مەڭ!
احاۋ-ۋ!».
بۇل ءاندى قازىر قىزىلورداداعى فيلارمونيانىڭ «تۇران» توبى ورىنداپ ءجۇر. ۇلكەن ساحنالاردا تىڭداۋشىلاردىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىرار, جاستاردى ەلەڭدەتىپ, ەگدەلەردى اسەرلەندىرگەن تاماشا ءاننىڭ ءبىرى.
ءيا, سىرلى اۋەن ماحاببات الاۋىمەن وتاۋدى, وتاندى جىلىتىپ تۇرعان سەكىلدى.
نۇرماحان ەلتاي
قىزىلوردا وبلىسى
ءانشى ءالمىرزانىڭ وسىنداي الاسۇرىپ جۇرگەن كەزى ەدى. سۇيگەنىن كورىپ ءسۇيسىنىپ, كوزدەن تاسا بولسا كۇرسىنگەن مىڭ قۇبىلعان شاعى بولاتىن. بۇل وتكەن عاسىرداعى جەتپىسىنشى جىلدىڭ جاز ورتاسى. قىزىلوردا قالاسىنا بارا قالدى. ارزىماس شارۋاسىن جيناقتاپ بولىسىمەن وسى قالاداعى ناعاشى اپاسى كۇنىمحاننىڭ ۇيىنە تۇستەنۋگە كىدىردى. ساماۋرىن قايناپ, داستارقان جايىلعانشا ەرمەك بولسىن دەپ شكاف ۇستىندەگى البومدى قولىنا العان-دى. اراسىنان گازەت قيىندىسىن كەزىكتىردى. ءىزتاي مامبەتوۆتىڭ ولەڭى ەكەن – «قارا مەڭ» دەپ اتالادى. جاپ-جاقسى ولەڭ, جانىنا جاعا كەتتى. ونسىز دا ورەكپىپ تۇرعان جۇرەگى دۇرسىلدەي جونەلدى. دەرەۋ الگى ولەڭدى باسقا قاعازعا كوشىرىپ الدى.
اق تاماقتىڭ استىنداعى
قارا مەڭ,
جۇرەگىمدى ءدىر ەتكىزدىڭ
قاراپ ەڭ..,
وسىدان سوڭ-اق ءالمىرزادان مازا قاشتى. الدەقايدان ءبىر اۋەن قۇيىنداي سوعىپ ءوتىپ, جىم-جىلاس جوعالدى. دەل-سال بولىپ بۇل قالادى. ونەردىڭ قۇدىرەتى دەگەن وسىنداي تۇسىنىكسىز بولار ما؟!.
شىركىن, ماحاببات! ادامدى مەيىرىمدى دە, مەرەيلى ەتەر قاسيەت! اقىن دا, باتىر ەتەر سيقىرىن قايتەرسىڭ. مۇقاعالي ايتپاقشى, «زىميان دا وسىلار, زيالى دا!..». قىز دەگەنىڭ دە ءبىر پالە, جىلاپ تۇرىپ كۇلەدى. ك ۇلىپ تۇرىپ اربايدى. جۇرەگىن ءان تەربەپ, ۇزاق «تولعاتقان» ءان تۋدى اقىرى... «اق تاماقتىڭ استىنداعى قارا مەڭ» دەپ اتالادى.
ءان الەگىمەن ءجۇرىپ الەكەڭ ءوزىن ءوزى ۇمىتقانداي ەكەن, ءبىر جەڭىلدەپ قالدى. وسى ءانىن ءوزى ورىنداپ ءجۇردى. ءبىر كۇنى تاعى ءبىر وي ءتۇستى. سۇيگەن قىزى پاتمانىڭ تۋعان كۇنى جاقىنداپ قالدى. ول دۇكەندە ساتۋشى بولىپ ىستەيدى. «تۋعان كۇنىنە نە سىيلاسا بولادى؟ دايىن زاتتى بەرگەننەن نە قادىر. ونان دا ءان شىعارسا قايتەدى؟» ءانشى, سازگەر ءالمىرزا نوعايباەۆ وسى ويعا بەكىندى.
پاتمانىڭ جاقىن قۇربىسى بار ەدى. ەسىمى-ىزىمكۇل, ەكەۋى ءبىر كلاستا وقىعان. كەيدە ءالمىرزا مەن پاتما جاستىق جەلىكپەن كەلىسپەي قالسا, ەكەۋىن قايتا جاراستىراتىن سول قىز. شىعار جانى بولەك دەمەسەڭ, ءبىرىن-ءبىرى قيماس دوستار. سوندىقتان دا ەكەۋىنە ەكى ءان ارناۋ كەرەك. كوپ ۇزاماي «دۇكەنشى قىز» ءانى دە دۇنيەگە كەلدى.
...ەڭبەگى ەش كەتپەدى, كوپ ۇزاماي سۇيگەنىنە قوسىلدى. قىز دەگەننىڭ – قيامەتتىك جولى وسىلاي الىندى.
ءالمىرزا مەن پاتما بەس پەرزەنتتى بولدى. اقمارال, نۇرلان, سىرلان, اقمارجان, ءانسايا! ءبارى دە ومىردەن ءوز ورنىن تاپقان ازاماتتار بولىپ جەتىلدى. الدى نەمەرە سۇيگىزىپ وتىر.
– ماحابباتىم باسەڭسىگەن جوق, ءسال شاۋ تارتقانداي بولسام, «اق تاماقتىڭ استىنداعى قارا مەڭ» ءانىن شىرقاپ قويا بەرەمىن. سوندا باياعى جيىرما بەسىمە قايتا ورالعانداي بولامىن, – دەپ ازىلدەيدى ءانشى اعامىز. ويناسا دا, ويىنداعىسى-اۋ, جەتپىسكە جۋىقتاسا دا ءوزى ءالى كيىكتىڭ وڭقاي اسىعىنداي الشى تۇسۋىنەن تانار ەمەس. ءبىز مۇنىسىنا قۋاندىق.
«احاۋ, قارا مەڭ!
جۇرەگىمدى ءدىر ەتكىزدىڭ
قاراپ ەڭ.
ءوزىڭ ەندى تابا قويشى
ماعان ەم.
اقتاماقتىڭ استىنداعى
قارا مەڭ!
احاۋ-ۋ!».
بۇل ءاندى قازىر قىزىلورداداعى فيلارمونيانىڭ «تۇران» توبى ورىنداپ ءجۇر. ۇلكەن ساحنالاردا تىڭداۋشىلاردىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىرار, جاستاردى ەلەڭدەتىپ, ەگدەلەردى اسەرلەندىرگەن تاماشا ءاننىڭ ءبىرى.
ءيا, سىرلى اۋەن ماحاببات الاۋىمەن وتاۋدى, وتاندى جىلىتىپ تۇرعان سەكىلدى.
نۇرماحان ەلتاي
قىزىلوردا وبلىسى
«Astana Eurasian Book Fair – 2026»: ەلوردادا حالىقارالىق كىتاپ كورمەسى ءوتىپ جاتىر
ەلوردا • بۇگىن, 15:03
ەلىمىزدە 32 گرادۋسقا دەيىن كۇن ىسيدى
اۋا رايى • بۇگىن, 14:52
ءىرى ەنەرگەتيكالىق نىسانداردان تارايتىن زياندى شىعارىندىلار 35 پايىزعا ازايادى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 14:37
قازاقستاندا جاڭا بي-95 اۆتوكولىك وتىنى وندىرىلە باستادى
قازاقستان • بۇگىن, 14:27
مەملەكەت باسشىسى: كاسپي ماڭىندا قارۋلى كۇشتەردىڭ قولدانىلۋىنا جول بەرۋگە بولمايدى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 14:15
استانادا حالىقارالىق سۋ ۇيىمىن قۇرۋ بويىنشا كونسۋلتاتسيالاردىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى وتەدى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 13:55
تەاتر, كينو جانە ديالوگ: استانادا رەسەيدىڭ مادەنيەت كۇندەرى وتەدى
قازاقستان • بۇگىن, 13:49
توقاەۆ: ارال تەڭىزى سالعىرتتىقتىڭ سالدارى قانداي قاسىرەتكە اكەلىپ سوعاتىنىن ەسكە سالادى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 13:46
مەملەكەت باسشىسى: جاساندى ينتەللەكت كومەگىنسىز ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى وڭتايلى شەشۋ مۇمكىن ەمەس
پرەزيدەنت • بۇگىن, 13:34
قالاۋىڭا قاراي تاپسىرىسپەن الدىراتىن جەڭسىك اس ەمەس: مەملەكەت باسشىسى بۇۇ جارعىسى تۋرالى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 13:30
پرەزيدەنت ەكولوگيالىق كۇن ءتاربىن ازىرلەۋ بارىسىندا دامۋشى ەلدەردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرۋگە شاقىردى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 13:18
مەملەكەت باسشىسى وڭىرلىك ەكولوگيالىق ءسامميتتىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا ءسوز سويلەدى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 13:10
مەكتەپتەگى وقۋشى قىزدار توبەلەسى: اتا-انالار ديرەكتوردىڭ جۇمىستان كەتۋىن تالاپ ەتتى
وقيعا • بۇگىن, 12:45
دەپۋتات سالىق رەجيمى بويىنشا ەل اۋماعىندا بىرىڭعاي مولشەرلەمە ەنگىزۋدى ۇسىندى
پارلامەنت • بۇگىن, 12:44
جاڭا زاڭ جوباسى: اۋىل بيۋدجەتتەرىن ۇلعايتۋعا جاڭا سالىقتىق تەتىكتەر ۇسىنىلدى
پارلامەنت • بۇگىن, 12:35