تاياۋدا وبلىس ورتالىعىندا مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ شۇعىل قاتىستىرىلۋىمەن جابىق ەسىك جاعدايىندا جيىن ءوتتى. وعان كۇشتىك قۇرىلىمدار مەن ءبىلىم سالاسىنىڭ وكىلدەرى عانا شاقىرىلدى. ولاردىڭ اياقاستى جينالۋىنا رەسەيدىڭ بارناۋل قالاسىنان سوعىلعان تەلەفون شىلدىرى سەبەپ بولعان. كورشى ەلدەن حابارلاسقان ايەل پەتروپاۆلدىق وقۋشىنىڭ وزىنە ءوزى قول سالۋعا وقتالىپ جۇرگەنىن, جەدەل الدىن الماسا, ولىمگە اپاراتىن ويىننىڭ قۇربانىنا اينالاتىنىن جەتكىزگەن. سودان كەيىن عانا ءتيىستى ورىندار قاۋىرت قيمىلعا كوشىپ, ابىروي بولعاندا, ءجاسوسپىرىم اجالدان امان قالعان. ونى قۇتقارىپ قالۋعا ءدارىگەرلەر دە جۇمىلدىرىلىپ, پسيحونەۆرولوگيالىق ديسپانسەرگە جاتقىزىلعان. بارناۋلدىق تۇرعىن دەر كەزىندە ەسكەرتپەگەندە, بۇل وقيعانىڭ سوڭى نەگە سوقتىراتىنىن كوزگە ەلەستەتۋدىڭ ءوزى قيىن. 16 جاستاعى جاسوسپىرىم قىزدى سۋيتسيدكە اپارار جولدان دەر كەزىندە اراشالاپ قالعان بەيتانىس جاننىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاعا قالاي تاپ بولعانى ءالى كۇنگە دەيىن قۇپيا.
بۇگىندە جاستاردى ينتەرنەت ارقىلى ءومىر سۇرۋدەن ءتۇڭىلدىرىپ, ءوز-وزىنە قول سالۋعا ماجبۇرلەپ جۇرگەن نەشە ءتۇرلى سويقان «ويىنداردىڭ» جاۋىننان كەيىنگى ساڭىراۋقۇلاقشا قاپتاپ بارا جاتقانى جاسىرىن ەمەس. رەسەيدە «ۆ كونتاكتە» الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى اتىشۋلى ءولىمگە شاقىرۋ توپتارىنا قاتىستى كۇدىكتىلەردىڭ ۇستالعانى ءمالىم. سولاردىڭ ءبىرى, «سيني كيت» ويىنىن ويلاپ تاپقان فيليپپ بۋدەيكين كامەلەتكە تولماعان بالالاردى اشىق تۇردە ءوز-وزىنە قول جۇمساۋعا كوندىرىپ وتىرعان. ءتۇبى سۋيتسيدكە اكەلەتىن قاۋىپتى ويىنداردىڭ ەلىمىزدە دە ەتەك الا باستاعانى جونىندە دابىل قاعۋشىلار نەگىزىنەن 9-13 جاس ارالىعىنداعى جەتكىنشىكتەردىڭ, پسيحولوگيالىق تۇرعىدان ءالسىز بالالاردىڭ كوبىرەك بەيىم ەكەنىن ايتادى.
جاسىراتىنى جوق, ءبىز ءالى كۇنگە دەيىن مىنا ءبىر جامان ادەتتەن ارىلا الماي كەلەمىز. بولعان وقيعانى بوياماسىز, سول قالپىندا كورسەتۋدىڭ ورنىنا سىلاپ-سيپاپ, جاسىرۋعا اۋەسپىز. «ءبارى جاقسى» دەگەن كەيىپ تانىتامىز. وسىنداي نەمقۇرايدىلىق سالدارىنان جاستارىمىزدى تۋرا جولعا سالۋدىڭ ورنىنا جارىق كۇندە اداستىرىپ ءجۇرمىز. انا جىلدارى ەسىل اۋدانىنا قاراستى كاسىپتىك-تەحنيكالىق كوللەدجدە سۋيتسيدكە قاتىستى بىرنەشە وقىس وقيعا ورىن الدى. سول-اق ەكەن, تەكسەرۋشىلەر جان-جاقتان قاراقۇرتشا قاپتاپ, باسشىلىق پەن پسيحولوگتاردى ءمۇيىزدەدى. بىرجاقتى كىنالاۋ, قارالاۋ باسا ايتىلىپ, سونىمەن ءبارى تىنىشتالدى. سوعان قاراعاندا, قوردالانعان پروبلەمالاردىڭ سالدارىمەن عانا كۇرەسىپ جۇرگەن ءتارىزدىمىز. سەبەپتەرىن اشىق ايتۋدىڭ, تالقىلاۋدىڭ, الدىن الۋدىڭ, بولدىرماۋدىڭ كەشەندى جۇمىستارىن جۇرگىزۋدىڭ ورنىنا ناۋقانشىلدىقپەن شەكتەلىپ ءجۇرگەندەي اسەر قالدىرادى.
بىلتىر قىزىلجار وڭىرىندە جاستاردى سۋيتسيدكە ماجبۇرلەيتىن 41 سايت جابىلىپ, 5 سايتتىڭ جۇمىس ىستەۋىنە توسقاۋىل قويىلعان. ءجون-اق. دەسەك تە, مۇنداي الەۋمەتتىك كونتەنتتەردى انىقتاۋداعى سىلبىرلىقتىڭ ءبىر ۇشى مەكتەپتەرمەن, وقۋشىلارمەن تىعىز قارىم-قاتىناس جاساۋدىڭ, ناقتى جاعدايدى ساراپتاپ-تالداپ وتىرۋدىڭ ورنىنا قاعازباستىلىققا, تسيفرلارعا كوبىرەك يەك ارتاتىنىمىزدا جاتىر. كۇشتەۋ-زورلاۋ ارقىلى تىيىم سالا الماسىمىز انىق. پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ 16 جاسقا تولماعان بالالاردىڭ الەۋمەتتىك جەلىگە كىرۋىنە زاڭ ارقىلى تىيىم سالۋ تۋرالى ۇسىنىسىنا بايلانىستى ناقتى بايلام جاسايتىن مەزگىل جەتكەنىن عالامتور جەلىلەرىندەگى نەبىر سۇمدىق وقيعالار اڭداتقانداي. وسىنداي شەشۋشى قادامدار قاجەت-اق. مۇنداي تاجىريبە وركەنيەتتى ەلدەردە بار. ەكىنشىدەن, سۋيتسيدكە قاتىستى ءماسەلەمەن تىكەلەي قاي قۇزىرلى ورىن اينالىساتىنىن تاپ باسىپ ايتۋ قيىن. ءبىر-بىرىنە ءسىلتەي سالۋ تىعىرىقتان شىعۋدىڭ جولى ەمەس.
تاعى ءبىر مىسال. جاقىندا جەرگىلىكتى مۇعالىمدەردىڭ ءبىرى 13-14 جاستاعى بىرنەشە وقۋشىنىڭ قولىنداعى كۇرەتامىرىنىڭ جاراقاتتانعانىن بايقاپ قالىپ, دابىل قاقتى. پروكۋراتۋرا, وبلىستىق, قالالىق ءبىلىم سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ, اتا-انالاردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن جيىندا ولاردىڭ قاۋىپتى ويىندارعا تارتىلعانى ءمالىم بولدى. پسيحولوگتىڭ جەكە قىراعىلىعى ارقاسىندا وڭ-سولىن تانىپ ءۇلگەرمەگەن جاسوسپىرىمدەر كەزەكتى ءولىم تۇزاعىنان امان قالدى. ەگەر اڭداماسا قايتەر ەدى دەگەن سۋىق وي سۋماڭداپ قويا بەرەدى وسىندايدا.
بۇگىندە قازاقستاندا ولىمگە جەتەلەيتىن ويىنداردىڭ اعاشقى قۇرباندارى بەلگىلى بولىپ وتىر. قانشاما جەتكىنشەك ومىرمەن قوشتاسۋعا بەل بۋىپ وتىرعانىن ويلاۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى...
ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى