19 قاراشا, 2016

جاڭا بانكنوت قازاقستاندى الەمگە تانىتا تۇسەدى

411 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن
ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ25 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا ۇلتتىق ۆاليۋتامىزدىڭ 10 000 تەڭگەلىك ەستەلىك بانكنوتى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەينەسىمەن جارىق كوردى. وسىعان وراي فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى قوستاناي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى سافار كولدىباەۆتى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. – سافار ابدىعالي ۇلى, فيلو­سوفيالىق تۇرعىدان قاراعاندا 25 جىل مەرزىم از با, كوپ پە؟ – ەگەر عالامدىق ولشەممەن الساق, 25 جىل دەگەنىڭ كوزدى اشىپ-جۇمعانداي عانا سەزىلۋى مۇمكىن.ادام ءومىرىنىڭ ولشەمىمەن الساق, 25 جاسقا كەلگەن ەر جىگىت ءومىرىنىڭ ەڭ ماڭىزدى كەزەڭىن ەندى باستاپ جاتادى.دەگەنمەن, 25 جىلدىڭ از-كوپتىگىندە ەمەس, ماسەلە ونىڭ ماڭىزىندا, سالماعىندا ەكەنىن ايتار ەدىم. ادام دا 25 جاستا كوپ ءىس تىندىرا الادى, كەرىسىنشە, سول جاستا تۇك بىتىرمەۋى دە مۇمكىن عوي. ال مەملەكەت ءۇشىن مۇنى كوپ ۋاقىت ەمەس دەر ەدىم. اسىرەسە, تاۋەلسىزدىگىن ەندى العان قازاقستان ءۇشىن بۇل ۋاقىتتى قالاي كوپ دەپ ايتا الامىز؟ وسىدان 25 جىل بۇرىن ۇلكەن دەرجاۆانىڭ قول استىندا, قىزىل ساياساتتىڭ قۇرساۋىندا بولعان, وسىنشا كەڭ-بايتاق جەرى, استى-ءۇستى تولعان بايلىعى بار ەلدى الەم تانىمايتىن ەدى. بۇگىن ءبىزدى جەر شارىنىڭ ءبارى بىلەدى. وسى 25 جىلدا قازاقستاندا بولعان وقيعالار مەن وزگەرىستەر, ەڭ باستىسى, دامۋدىڭ قارقىنى 250 جىلدىڭ جۇگىن ارقالايدى. سوندىقتان 25 جىلدىڭ قازاقستان ءۇشىن سالماعى قورعاسىنداي اۋىر دەر ەدىم. – ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ بەينەسىمەن شىعا­رىلعان 10 000 تەڭگەلىك ەستەلىك بانك­نوت پەن تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىل­دىعى ارا­سىنداعى بايلانىس­تى قالاي ايتار ەدىڭىز؟ – ۇلتتىق ۆاليۋتا – مەملەكەت­تىلىكتىڭ حالقىمىز قاستەرلەپ ۇستاي­تىن ءبىر نىشانى. وسىدان 25 جىل بۇرىن الىپ دەرجاۆا ىدىراپ, ەكونوميكالىق بايلانىستار ۇزىلگەن كەزدە ەلدىڭ الدىندا, شەكسپيرشە ايتقاندا, «نە بولۋ, نە قۇرۋ» جاع­دايى تۇردى. تاۋەلسىزدىگىنە قول جەت­كىزگەن جاس مەملەكەتكە ال­دىمەن ەكونوميكالىق جاعىنان نىعايماسا قيىن بولار ەدى. ەلدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ سول كەزدە ارقالاعان جاۋاپكەرشىلىك جۇگىنىڭ قانداي اۋىر بولعانىن بۇگىن الەمگە تانىمال بەيبىت ەلدە ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان بىزدەر سەزىنۋىمىز كەرەك. ەكونوميكانى دامىتۋ ءۇشىن ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق ۆاليۋ­تامىزدى جاساۋ كەرەك بولدى.ۇلتتىق ۆاليۋ­تانىڭ تەڭگە بولۋى كەرەكتىگىن دە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ايتتى, ول حالقىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى ءۇشىن كۇرەسكەن, رۋحاني تىرەكتەرى بولعان تۇلعالاردىڭ بەينەسىمەن شىعارىلىپ, اينالىمعا ءتۇسىرىلدى. راس, قاسيەتتى تاۋەلسىزدىگىمىز بول­ماسا, تەڭگەمىز دە بولماس ەدى. ال ۇلت­تىق ۆاليۋتاسى جوق مەم­لەكەت تە بولمايدى. سوندىقتان تاۋەل­سىزدىگىمىز بەن تەڭگەنىڭ اراسىندا توننىڭ ىشكى باۋىنداي ۇيلەسىمدى جانە ۇزىلمەس بايلانىس بار. – مەرەكە قارساڭ­ىندا پرە­زيدەنت بەينەلەنىپ شىعا­رىل­عان بانكنوتتى قالاي قابىلدادىڭىز؟ – شىنىمدى ايتسام, الدىمەن ماقتانىش سەزىمى بولدى. شۇكىرلىك, ەلىمىز وزگەنىڭ قاباعىنا قاراماي, ءوزىنىڭ بارىن دارىپتەيتىن وسىنداي دارەجەگە جەتتى. سونان سوڭ مۇنىڭ شىنايى ەكەندىگىن ايتار ەدىم. ونىڭ بىرنەشە سەبەبىن ايتايىن: الدىمەن, بۇل – كوپتەگەن موينى وزىق مەملەكەتتەردە بار تاجىريبە. ەكىنشىدەن, مۇنىڭ مەملەكەتتىك-ساياسي ءمانى بار. وسىدان 25 جىل بۇرىن ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن العاندا سونىڭ بارلىعىنىڭ باسى-قاسىندا تۇڭعىش پرەزيدەنت بولدى, كوپتەگەن يگى ىستەر ونىڭ باستاماسىمەن ءجۇ­زەگە اسىپ جاتتى, ول كوشباسشى بيىگىنە كوتەرىلدى. بۇل بانكنوتتا ەلباسى سۋرەتىنىڭ بەينەلەنۋى وسى شيرەك عاسىردا ەلىمىزدە كوپ ءىستىڭ اتقارىلعانىن, دامىعانىمىزدى, ەل بولعانىمىزدى ايتىپ تۇر. ءۇشىن­شىدەن, تەڭگەمىز جاسالۋى جونىنەن دە دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ساپالى ۆاليۋتانىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. وعان ەلدىڭ ەڭ ۇلكەن مەرەكەسى, ۇلى توي قارساڭىندا ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىن, قار­جىلىق جۇيەسىن قالىپقا كەلتىرگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ بەينەلەنۋى ەشقانداي تالداۋدى, تاڭ­دانۋدى قاجەت ەتپەيتىن تابيعي, قالىپتى قادام دەپ بىلەمىن. ءتور­تىنشىدەن, ەلباسىنىڭ حالىقارالىق بەدەلى وتە جوعارى. قازىر قازاقستان دەسە شەتتەگى جۇرت نازارباەۆتى كور­گەندەي بولادى, ال نازارباەۆتى ايتسا, قازاقستان دەپ بىلەدى. كوشباسشىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەگى ارقاسىندا قازاقستان كوپتەگەن حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمدارعا مۇشە بولىپ وتىر, الپاۋىت مەم­لە­كەتتەر قازاقستان پىكىرىمەن سانا­ساتىن بولدى.سوندىقتان دا, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەينەسى ۇلتتىق ۆاليۋتادا بولۋى ءتيىس. – ءبىزدىڭ ۇلتتىق ۆاليۋ­تا­مىز­داعى پرەزيدەنت بەينەسى سىرت كوزدەرگە نەنى ۇقتىرادى؟ – دۇرىس سۇراپ وتىرسىز. ءبىر قاراعاندا دەيسىز عوي؟ مىسالى, امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ دوللا­رىنداعى ۆاشينگتون بەي­نەسى وسى ەلدىڭ قۋاتتىلىعىن ءبىل­دىرەدى. بۇكىل الەم مەنىڭشە سولاي قابىلدايدى. ال ءبىزدىڭ تەڭگە­دەگى نازارباەۆ بەينەسى ەلدىڭ تاۋەل­سىزدىگىن ايتىپ تۇرعانداي بولادى. ءسوز جوق, اتالارىمىز تاۋەلسىزدىك ءۇشىن كۇرەستى, تالاي قان توگىلدى,وسى كۇندى ارمانداپ كەتتى. ال ەلدىڭ بۇگىنگى تاۋەلسىزدىگى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن تىكەلەي بايلانىستى.تاۋەلسىزدىكتى الۋ بار, ونىڭ ىرگەسىن بەكىتۋ بار. ەكەۋى دە وڭاي ەمەس جانە وسى جىلدار ءىشىن­دە مەملەكەتتىڭ دامىپ, وتىز ەلدىڭ قاتارىندا بولامىز دەگەن ارعىماقتىڭ ارىنىنداي ارما­نىمىزدى قوسىڭىز. كوزى قاراقتى سىرت ەل ادامى نازارباەۆ قازاق­ستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ەكە­نىن بىلەدى. سوندىقتان تەڭگەدەگى نازارباەۆ بەينەسى قازاقستاننىڭ جاڭا داۋىرگە, دامۋدىڭ داڭعىل جو­لى­نا تۇسكەنىن تاعى ءبىر دالەلدەپ تۇر. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان»   قوستاناي
سوڭعى جاڭالىقتار