ەلوردادا 5 جىلدا 100 مىڭ پاتەر سالىنادى

تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ەلورداداعى قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ وكىلدەرىمەن وتكەن باسقوسۋ بارىسىندا الداعى 5 جىل ىشىندە استانادا 10 ميلليون شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي سالىناتىندىعى اتاپ كورسەتىلدى. قۇرىلىس كومپانيالارى وكىل­دەرىمەن بولعان كەزدەسۋ بارىسىندا استانا قالاسىنىڭ اكىمى اسەت يسەكەشەۆ ەلورداداعى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ ماسەلەسىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالا كەلىپ, «مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا جانە جەكە ينۆەستيتسيالار ارقىلى سالىناتىن بارلىق جوبالاردى ەسەپكە العاندا, الداعى 5 جىلدا استانادا 10 ميلليون شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي سالۋ كوزدەلىنىپ وتىر. بۇل – 100 مىڭنان استام پاتەر. جىلىنا ەلوردادا ورتا ەسەپپەن 2 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پاي­دالانۋعا بەرىلەتىن بولادى», دەپ اتاپ كورسەتتى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ تاۋەكەلشىل باس­تاما­­سى­­مەن ومىرگە كەلگەن ەگەمەن ەلىمىزدىڭ باس قالاسى – استانا بار الەمدى تامساندىرعان تاريحي قۇبىلىسقا اينالىپ, كۇننەن-كۇنگە قاناتىن كەڭ جايىپ كەلەدى. ارقا توسىندەگى ءسانى مەن سالتاناتى جاراسقان ەلوردا بۇگىندە وزىق يدەيالاردى, جاڭا عىلىمي شەشىمدەر مەن ساۋلەت ونەرىنىڭ وزىق ۇلگىلەرىن ومىرگە اكەلەتىن ءساتتى جەر­ۇي­ىق ىسپەتتەس. مەملەكەت باسشىسى ەلوردانى كوشىرۋدىڭ 10 جىل­دىعىنا ارنالعان سالتاناتتا سويلەگەن سوزىندە «اس­تانا­نىڭ قۇرىلىسى وسىناۋ جىلدارى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ الەۋەتىن تانىتىپ, بۇكىل پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى ەڭ وراسان مەگاجوباعا اينالدى», دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. اقيقاتىندا قازىر استانادا قۇرىلىس سالاسىنىڭ بارلىق قۇرىلىمىن قامتيتىن ەلىمىزدىڭ جاڭا قۇرىلىس كلاستەرى قالىپتاستى. الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىنىڭ وزىندە قۇرىلىس يندۋسترياسىن تۇرالاتىپ, قۋاتتى ەكونوميكالاردى رەتسەسسياعا ۇشىراتقان جاھاندىق قارجى داعدارىسى كەزىندە دە استانا قۇرىلىسىنىڭ توقىراۋعا توتەپ بەرگەندىگى سونىڭ ايعاعى بولسا كەرەك. زاماناۋي تالاپتارعا ساي دامىعان استانالىق قۇرىلىس يندۋسترياسى بۇگىن قانداي دا بول­ماسىن مىندەتتەردى شەشۋگە قابىلەتتى. وعان الەمنىڭ ءجۇز­دەن استام مەملەكەتتەرى وزدە­رىنىڭ وزىق جەتىستىكتەرى مەن تەحنو­لوگيالارىن پاش ەتەتىن بۇكىل­الەمدىك جەتىستىكتەر كورمەسى – ەكسپو-2017 قالاشىعىن قازاق­ستاندىق قۇرىلىسشىلاردىڭ ءوز كۇشىمەن, ءوز تەحنولوگيالارىمەن تۇرعىزعاندىعى دالەل. ەلوردانىڭ ءاربىر قۇرىلىس نىسانىن باستى نازارىندا ۇستاي­تىن ەلباسى باس قالانىڭ ما­ڭىزدى قۇرىلىس نىساندارىمەن بىرگە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك الەۋەتىن جاقسارتۋعا نەگىز بولاتىن تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ قۇرىلىسىن جانداندىرۋعا بارىنشا باسىمدىق بەرىپ كەلەدى. بۇل يگى ءۇردىس جىلدان-جىلعا لايىقتى جالعاسىن تابۋدا. اتاپ ايتار بولساق, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ شيرەك عاسىرلىق شەجىرەلى مەرەكەسى اتاپ وتىلەتىن بيىلعى جىلدىڭ 10 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا استانادا 1807 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى نەمەسە 16 671 پاتەر پايدالانۋعا بە­رىلدى. بۇل وتكەن جىلدىڭ ءساي­كەس كەزەڭىندەگى كورسەتكىشتەن 130 پايىزعا ارتىق. اعىمداعى جىل­دىڭ 10 ايى ىشىندە تەك بيۋدجەت قار­جىسى ەسەبىنەن جالپى اۋدانى 189 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى تۇرعىزىلدى. ياعني 2500 ەلوردالىق وتباسى قونىس تويىن تويلادى. تاۋەلسىزدىك العان جىلدار ىشىندە استانا تۇرعىندارىنىڭ تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءبىر ادامعا شاققاندا 15 شارشى مەتردەن 25 شارشى مەترگە دەيىن ءوستى. استانا قالاسىن اباتتاندىرۋ اياسىندا قالامىزداعى وتكەن عاسىردىڭ ورتاسىندا سالىنىپ, توزىعى جەتكەن اپاتتى ۇيلەردى جاڭعىرتۋدىڭ دا ما­ڭىزى زور. وسىعان بايلانىستى ەلىمىزدە العاش رەت ەلوردادا 2017 جىلعا دەيىن 228 كوپ پاتەرلى اپاتتى تۇرعىن ۇيلەردى بۇزىپ, تۇر­عىنداردى جايلى دا جاڭا پاتەر­لەرمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە قاناتقاقتى باعدارلاما ءىس جۇزىنە اسىرىلۋدا. قالامىزداعى اپاتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ جالپى كولەمى 150 مىڭ شارشى مەتردەن اسادى. ياعني, وسى باعدارلاما اياسىندا باس قالامىزدا 3519 وتباسى اپاتتى ۇيلەردەن جاڭا پاتەرلەرگە كوشەدى. مەملەكەت باسشىسى بەكىتكەن قالانىڭ باس جوسپارىنا سايكەس سوڭعى ۋاقىتتا ەلوردانى دامىتۋ باسىمدىق بەرىلگەن بەس با­عىت بويىنشا جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. ءبىرىنشى – بۇل «قازاق ەلى» الاڭى اۋدانىنداعى تاۋەلسىزدىك سارايىنىڭ سىرتىنداعى «مىڭ­جىلدىق» اللەياسى. مۇندا يگە­رىلەتىن اۋماقتىڭ كولەمى 335 گەك­تاردى قۇرايدى. 2020 جىل­عا دەيىن مۇندا 25 تۇرعىن ءۇي كەشەنى سالىنباق. ەكىنشى – «ءماڭ­گىلىك ەل» سالتاناتتى اركاسى اۋما­عىنداعى ورىنبور كوشەسىنىڭ بويى. بولاشاقتا بۇل جەردە ەلور­دامىزدىڭ ەڭ ساۋلەتتى شاعىن اۋدانى بوي كوتەرەتىن بولادى. بۇل جەردە قۇرىلىس الاڭىنا بولىنگەن 182 گەكتار اۋماقتا 42 قۇرىلىس ۇيى­مى جۇمىس ىستەيدى. ولار 28 تۇرعىن ءۇي كەشەنىن پايدالانۋعا بەرۋگە ءتيىس. ەڭ ماڭىزدى باعىت – «جاسىل كۆارتال» اۋماعى بولماق. ەلباسىنىڭ باستاماسى بويىنشا بۇل قۇرىلىس اۋماعىندا «جاسىل ەكونوميكانىڭ» بارلىق تەتىكتەرى پايدالانىلاتىن بولادى. اتال­مىش كۆارتال «حان شاتىر» ساۋ­دا ورتالىعى اۋماعىنداعى 146 مىڭ شارشى مەتر اۋماقتا بوي كوتەرەدى. ونىڭ 100 مىڭ شارشى مەترى تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى بولسا, 45 مىڭ شارشى مەترى ساۋدا-وفيستىك ورتالىقتار بولادى. ەكونوميكانى قيىندىقتارعا تىرەگەن الەمدىك داعدارىس سال­قىنىنا قاراماستان ەلىمىزدەگى قۇرى­لىس يندۋسترياسى قارقى­نىن باسەڭدەتكەن جوق. بۇل اس­تانا قالاسىنداعى قۇرىلىس نىساندارىنداعى تولاسسىز قي­مىل­دان انىق تانىلادى. قازىرگى ۋاقىتتا ەلوردادا 273 كوپ پاتەرلى, كوپ قاباتتى جانە از قاباتتى كوممەرتسيالىق تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. ولاردىڭ جالپى اۋدانى – 7 ميلليون 246 مىڭ شارشى مەتر. بۇل الداعى ۋاقىتتا ەلوردالىق 75 مىڭ وتباسى پاتەر كىلتىنە يە بولادى دەگەن ءسوز. سونىمەن بىرگە, 281 مىڭ شارشى مەتر اۋماقتا جالپى كولەمى 85 مىڭ پاتەردەن تۇراتىن تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى جوبالانۋ ۇستىندە. قازىرگى ۋاقىتتا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان باعدارلامالاردىڭ اياسىندا بيۋدجەت قارجىسىن تارتۋ ارقىلى جالپى اۋدانى 1 ميلليون 400 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى سالىنۋدا. سالىنىپ جاتقان وسى 37 تۇرعىن ءۇي كەشە­نىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالعاندا تاعى دا 23 مىڭ استانالىق وتباسى قونىس تويىن تويلايتىن بولادى. ەلورداداعى قۇرىلىس كومپا­نيالارىنىڭ وكىلدەرىمەن وتكەن وسى باسقوسۋ بارىسىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ ماقساتىنداعى الدا تۇرعان كەلەلى مىندەتتەر ايقىندالىپ, اتقارىلاتىن ناقتى شارالار پىسىقتالدى. استانا قالاسىنىڭ اكىمى قۇرىلىس كومپانيالارىن جۇمىستى ساپالى دا جۇيەلى جۇرگىزۋگە شاقىردى. «ارقا توسىندە ارۋ قالا استانانىڭ بوي كوتەرە باستاعان 19 جىل ىشىندە باس قالامىزدا 17 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپتى. ۇستىمىزدەگى جىلى ءبىز تاعى 2 ميلليون شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇيدى تاپسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىسى كولەمىنىڭ جىل سايىنعى ءوسىم قارقىنى مەملەكەت باسشىسى تاراپىنان بەرىلگەن تاپسىرمالاردىڭ اياسىندا مەملەكەتتىك قولداۋ باعدارلامالارىنىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر. ءبىز الەمنىڭ وزىق جاھاندىق قالالارىنىڭ دامۋ تاجىريبەسىن زەرتتەپ, ەلوردانىڭ الداعى دامۋ ۇردىسىندە جانە قالانىڭ باعدارلامالىق جوبالارىندا وسى وزىق ۇلگىلەردى كەشەندى پايدالانۋدى كوزدەپ وتىرمىز. قالانىڭ بولاشاقتاعى دامۋى ەكولوگيالىق تازا تەحنولوگيالاردى جانە قوعامدىق كەڭىستىكتەردى ۇيلەسىمدى اباتتاندىرۋدى ءوزارا بايلانىستىرۋ ارقىلى قاراستىرىلۋدا», – دەپ اتاپ كورسەتتى استانا قالاسىنىڭ اكىمى اسەت يسەكەشەۆ. جىلقىباي جاعىپار ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»