دۇبىرگە تولى دۇنيە
بريۋسسەلدە كوسوۆو مەن سەربيا اراسىندا ەكى كۇنگە سوزىلعان كەلىسسوز ءوتتى. ساراپشىلار مۇنداي كەزدەسۋدىڭ بولعانىنا وڭ باعا بەرىپ وتىر. ويتكەنى, بۇعان دەيىن وسىناۋ ەكى مەملەكەتتىڭ اراسىندا ەشقانداي ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس بولا قويماعان.
بۇل كەلىسسوزدىڭ وتۋىنە ەۋرووداقتىڭ دانەكەرلىك جاساعانىن اتاپ ءوتكەن ءجون بولار. سول كەلىسسوزگە دە ونىڭ وكىلى روبەرت كۋپەر قاتىستى. سەربيا دەلەگاتسياسىن وسى ەلدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ساياسي ديرەكتورى بوريسلاۆ ستەفانوۆيچ باسقارسا, كوسوۆو دەلەگاتسياسىنا ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەديتا تاحيري جەتەكشىلىك ەتتى.
كەلىسسوزدىڭ كۇن تارتىبىنە ساياسي ماسەلەلەر قويىلىپ وتىرعان جوق, ازىرگە تەك تەحنيكالىق ماسەلەلەر عانا. اڭگىمە شەكارادان ءوتۋ جانە كوسوۆو تۇرعىندارىنىڭ جەكە كۋالىكتەرى تۋرالى. بۇگىندە بولەك مەملەكەتتەرگە اينالعانىمەن, كەزىندە ءبىر بولعان بۇل ەلدەر ءۇشىن شەكارادان ەكى جاققا ءوتىپ تۇرۋدىڭ دا ماڭىزى ايتارلىقتاي. بۇل جونىندە كەلىسىمگە كەلۋ دە ۇلكەن بەتبۇرىس.
كۇن تارتىبىنە ساياسي ماسەلەلەردىڭ قويىلماۋىنا دا ءتۇسىنىستىكپەن قاراعان ءجون شىعار, وعان ەڭ الدىمەن كوسوۆو جاعى قارسى. ساياسي ءماسەلە دەگەندە, ول ەل تاۋەلسىزدىگىنە قاتىستى بولادى. كوسوۆو ءۇشىن تاۋەلسىزدىك ماسەلەسى ءسوز بولماۋعا ءتيىس, ول ءبىرجولا شەشىلگەن, ول تالقىلاۋعا جاتپايدى: كوسوۆو – تاۋەلسىز مەملەكەت.
كوسوۆو ماسەلەسى سوڭعى شيرەك عاسىرعا جۋىق ۋاقىتتا الەم جۇرتشىلىعىنىڭ نازارىندا بولعانى, ساياسي وي-پىكىردى عانا ەمەس, ءبىراز ەلدەردىڭ, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ءىس-ارەكەتتەرىن دە ەكىگە بولگەنى بەلگىلى. العاشىندا وتكەن عاسىردىڭ 90-شى جىلدارىنىڭ باسىندا, سەربيا ءوزىنىڭ كوسوۆو ءولكەسى دەپ اتالاتىن, نەگىزىنەن البان ءناسىلدى حالىق تۇراتىن ايماعىن «ءناسىلدىك تازالاۋعا» كوشتى. تازالاعاندا, ونداعى البانداردى ىعىستىرۋ عانا ەمەس, قارسىلىق ءبىلدىرگەندەرىن جاپپاي قىرىپ-جويۋ شارالارىن جۇرگىزدى. بۇل گەنوتسيدتىك ارەكەتتى الەم جۇرتشىلىعى ايىپتادى. ەۋروپانىڭ جەتەكشى ەلدەرىنەن قۇرالعان «بايلانىس توبى» سەربيامەن كەلىسسوز جۇرگىزىپ, مۇنداي قاتىگەز شارانى توقتاتۋدى تالاپ ەتتى. ءبىراق, بەلگراد بۇل تالاپقا ۇزاق ۋاقىت قۇلاق اسپادى. سوندا ناتو كۇشتەرى سەربيانىڭ استاناسىنا اۋەدەن سوققى بەرۋگە ءماجبۇر بولدى.
بىرەۋلەر ناتو-نىڭ باسقىنشىلىعى دەپ اتالاتىن سوعىس سولاي باستالعان. سول سوعىس سەربتەردىڭ قانقۇيلى ارەكەتتەرىن توقتاتىپ, اقىر سوڭىندا كوسوۆو ولكەسىنىڭ تاۋەلسىزدىك الىپ, جەكە مەملەكەتكە اينالۋىنا جول اشتى. بۇل وقيعاعا باعا دا بۇگىنگە دەيىن ءارتۇرلى.
كوسوۆو 1999 جىلدان سەربياعا باعىنۋدان باس تارتسا, 2008 جىلى ءوزىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن جاريالادى. ونى بۇۇ-عا مۇشە 192 ەلدىڭ 75-ءى تاۋەلسىز ەل دەپ تانىسا, 69 ەل رەسمي تۇردە قارسىلىعىن ءبىلدىردى. باسقالارى – بەيتاراپ پىكىردە. ماسكەۋ كوسوۆونى تانىساڭدار, باسقالاردى دا (پريدنەستروۆە, ابحازيا, وڭتۇستىك وسەتيا) تانىڭدار دەيدى.
سەربيا مەن كوسوۆونىڭ اراسىندا بايلانىس جوق. بولعانى ءجون-اق. تاعدىرلاس ەلدەر. ول ەكى جاققا دا ءتيىمدى. ەڭ باستىسى – ءبىراز ۋاقىتقا سوزىلعان شيەلەنىستى شەشۋدى ۋاقىت تالاپ ەتىپ وتىر. ەكى ەل اراسىنداعى كەلىسسوز سونىڭ باسى بولعاي دەپ تىلەيدى جۇرت.
ماماديار جاقىپ.
