ىشكى كونكۋرس – مامان تاڭداۋ مىندەتىن شيراتۋدا

مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ مانساپتىق ىلگەرىلەۋىندە بيىلدان باستاپ جاڭا جۇيە قولدانىسقا ەنگىزىلگەن ەدى. بۇل ورايدا «مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ مانساپتىق مودەلى» دەگەندەرى اتاۋمەن ىسكە قوسىلعان اۆستراليا, فرانتسيا جانە جاپونيا ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسى ىشكى كونكۋرستار ينستيتۋتى مامان تاڭداۋ مىندەتىن شيراتا تۇسكەن. بۇل تۋرالى مەملەكەتتىك قىزمەت جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىندە وتكەن بريفينگتە مەملەكەتتىك قىزمەت دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى جارقىن تىلەۋكەنوۆ پەن قازاقستاننىڭ HR-مەنەدجەرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى گۇلميرا رايسوۆا باياندادى. مەملەكەتتىك قىزمەتكە ورنالاسۋعا جاريالانعان كونكۋرسقا ەنگىزىلگەن جاڭا جۇيە تۇتاسىمەن ءۇش كەزەڭگە نەگىزدەلسە, ونىڭ العاشقى ەكەۋىن الدىڭعى كەزەكتە ۇيىمداستىرۋ مىندەتتى دەپ تانىلادى. ماسەلەن, مەكەمەدە بوس لاۋازىم پايدا بولسا, مەملەكەتتىك ورگان ىشكى كونكۋرستىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىن وتكىزەدى. وعان, ەڭ الدىمەن, وسى ورگاننىڭ وزىندە ەڭبەك ەتەتىن تومەنگى ساتىداعى لاۋازىمدارعا يە قىزمەتشىلەر قاتىسۋى ءتيىس. مۇنداي امالدار مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە وزدەرىنىڭ مانساپتىق ىلگەرىلەۋىن ۇزاق مەرزىمگە جوسپارلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى ءسوزسىز. سونىمەن قاتار, ءبىرىنشى كەزەڭدە ۇيىمداستىرىلاتىن بۇل كونكۋرستا مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ماماندارىمەن قاتار, ونىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دە قاتىسا الادى. ول ءۇشىن, ارينە, ۇمىتكەردىڭ تومەنگى لاۋازىمداردا ەڭبەك وتىلىمەن قاتار,  سوعان سايكەس كەلەتىن ءبىلىمى دە باستى نازارعا الىنادى. ال مانساپتىق ىلگەرىلەۋدىڭ ارقاسىندا ىشكى كونكۋرستاردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تومەنگى لاۋازىمنان جوعارى لاۋازىمعا اۋىسقان قىزمەتشىلەردىڭ سانى 2 512 ادامعا جەتكەندىگىن ايتقان جارقىن ورالحان ۇلى, ىشكى كونكۋرستاردىڭ ەكىنشى كەزەڭى مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى ءتيىستى ەڭبەك ءوتىلى بار بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر اراسىندا وتەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. «جىل باسىنان بەرى 651 مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ىشكى كونكۋرستاردىڭ ەكىنشى كەزەڭى ارقىلى جوعارى لاۋازىمدارعا تاعايىندالدى. بۇل جاڭا جۇيەنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتۋدە. ال ءۇشىنشى كەزەڭ تۋرالى ايتار بولساق, ول – «جالپى كونكۋرس» دەپ اتالادى. ياعني, بۇل مەملەكەتتىك قىزمەت­كەرلەر اراسىندا ءتيىستى ءۇمىت­كەرلەر انىقتالماعان جاعدايدا عانا جاريالاناتىن كونكۋرس. وعان بارلىق ازاماتتار, ءتىپتى, ەشقانداي ەڭبەك ءوتىلى جوق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرى دە قاتىسۋعا قۇقىلى», – دەيدى ول. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى مەملەكەتتىك قىزمەت ءوتىلىن ەسەپتەۋ تارتىبىنە قاتىستى اڭگىمەمەن جالعاستى. بۇل تۋرالى ءسوز سويلەگەن قازاقستاننىڭ HR-مەنەدجەرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى گۇلميرا رايسوۆا اگەنتتىكتىڭ رەسمي سايتىنا كەلەتىن ساۋالداردىڭ باسىم بولىگى تاپ وسى تاقىرىپتى ارقاۋ ەتەتىندىگىن ايتادى. «ەستەرىڭىزدە بولسا, اعىمداعى جىلدىڭ شىلدە ايىنان بەرى لاۋازىمدىق جالاقىنى بەكىتۋگە قۇقىق بەرەتىن ەڭبەك ءوتىلىن ەسەپتەۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى قولدانىسقا ەنگىزىلگەن ەدى. جاڭا ەرەجەگە ساي, لاۋازىمدىق جالاقىنى بەكىتۋگە قۇقىق بەرەتىن ەڭبەك وتىلىنە اسكەري قىزمەت, قۇقىق قورعاۋ جانە ارنايى مەملەكەتتىك ورگاندارداعى قىزمەت ءوتىلى, ارنايى وقۋ ورىندارىنداعى جانە ارنايى باستاپقى وقىتۋ ورىندارىنداعى ءبىلىم الۋ مەرزىمدەرى دە ەسەپتە­لەدى. سونىمەن قاتار, لاۋا­زىمدىق جالا­قىنى بەكىتۋگە ازاماتتىڭ مەملە­كەتتىك مەكەمەلەردەگى باسشى­لىق قىزمەتتەرىنەن قۇرالا­تىن ەڭبەك ءوتىلى دە تىركەلەدى», – دەدى گۇلميرا بولاتقىزى. سپيكەرلەردىڭ ايتۋىنشا, جاڭا جۇيەنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – شەت­ەلدە ءبىلىم العان ماماننىڭ ەڭبەك ءوتىلىنىڭ ەسەپتەلۋى. ياعني, سوڭعى ءارى سونى تالاپقا ساي, ەگەر قىزمەتكەر وقۋعا اتتانار كەزدە مەملەكەتتىك قىزمەتتە ەڭبەك ەتسە جانە وقۋى اياقتالىسىمەن سول قىزمەتكە قايتا ورالسا, ونىڭ شەتەلدە ءبىلىم العان جىلدارى مەملەكەتتىك قىزمەت وتىلىنە قوسىلادى. ال بيىلدان باس­تاپ ەلىمىزدە «مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى» زاڭ كۇشىنە ەنگەندىگىن ەسكەرسەك, مۇنداي وزگەرىس ءومىرىن مەملەكەتتىك قىزمەتكە ارناعان ماماننىڭ مانساپتىق ىلگەرىلەۋ جولىنىڭ باستى شارتى بولىپ سانالاتىنى ءسوزسىز. نۇرلىبەك دوسىباي, «ەگەمەن قازاقستان»