اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ

ارقىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ جان-جاقتى دامۋىنا قولايلى مۇمكىندىكتەر تۋدىرۋعا بولاتىنىن تاجىريبە كورسەتىپ وتىر پەتروپاۆلدا «اتامەكەن» ۇلت­­تىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى كاسىپ­كەر­لەر قۇقىعىن قورعاۋ كەڭەسىنىڭ رەس­پۋبليكالىق كوشپەلى وتىرىسى ۇيىم­داستىرىلدى. القالى جيىنعا كەڭەس جەتەكشىسى عاني قاسىموۆ توراعالىق ەتىپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى. ع.قاسىموۆ كىرىسپە سوزىندە كا­سىپ­كەرلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جونىندەگى ەلباسى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ باستى باعدار, بۇلجىماس قاعيدات بولىپ قالا بەرەتىنىن اتاپ كورسەتتى. ءۇش جىلدىڭ ىشىندە 12 مىڭعا جۋىق ماسەلە قارالىپ, ناقتى شەشىمدەر الىنعان. بيزنەس سالاسىنداعى تولعاقتى پروبلەمالاردى ەڭسەرۋدە وڭىرلەرگە ەرەكشە تالاپ جۇكتەلەتىنىنە, ءبىرى­گىپ جۇمىس ىستەگەندە عانا ناقتى ناتيجە شىعاتىنىنا نازار اۋداردى. جاسىراتىنى جوق, ءوز كاسىبىن اشقىسى كەلگەن ادامدارعا اكىمشىلىك كەدەرگىلەر ءالى از كەزدەسپەيدى. ءتۇرلى سىلتاۋلار ايتىلىپ, بوگەتتەر جاسالادى. سوندىقتان, شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنە وكتەمدىك جا­ساۋ­شى­لاردىڭ اتى اتالىپ, ءتۇسى تۇستەلۋى ءتيىس. مەملەكەتتىك قىزمەتشى مە الدە قۇ­قىق قورعاۋ ورگانىنىڭ ادامى ما, ەندى اياۋشىلىق بولمايدى, دەدى كەڭەس توراعاسى. وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتا­سى­ ديرەكتورىنىڭ قۇقىق­تىق ءما­­­­­سە­­­­لە­لەر جونىندەگى ورىنباسارى جە­­­ڭىس قازيەۆتىڭ حابارلاۋىنشا سوڭ­عى ءۇش جىلدا 2761 شاعىم ءتۇس­كەن. 380 ميل­­ليون تەڭگەنىڭ بيزنەس مۇددەسى قورعالعان. بيىل 34 اكىم­شىلىك كەدەرگى انىقتالىپ, 16-ى قاناعاتتاندىرىلىپ, 11-ءى رەس­پۋبليكالىق ۆەدومستۆولارعا جول­دان­عان. 100-دەن استام كاسىپكەرگە ءتۇر­لى كومەكتەر كورسەتىلگەن, ءتۇسىن­دى­رۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. دە­سەك تە شاعىمدانۋشىلار قاتارى سەيى­لەر ەمەس. ونىڭ باستى سەبەپتەرى قا­­عاز­باستىلىققا, بيۋروكراتتىق ەن­جار­لىققا, باسقا دا بوگەسىندەرگە كەلىپ تىرەلەدى. جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر اتىنان ءسوز العان «كازگرادستروي» قۇ­رى­­لىس كوم­پا­نياسىنىڭ ديرەكتورى الەكساندر اۆدەەۆ بىرقاتار قي­عاش­تىقتاردى جايىپ سالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, وبلىس اكىمى­نىڭ بۇ­رىنعى ورىنباسارى قىزمەت بابىن پايدالانىپ, نەشە ءتۇرلى قىسىمشىلىق كورسەتىپ كەلگەن. قۇرىلىس باسقارماسى تاراپى­نان دا بۇرا تارتۋشىلىقتار از ۇشى­راسپاعان. 2,5 جىلدا قولجەتىمدى تۇر­عىن ۇيلەر سالۋعا 6 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلعانىنا قاراماستان, كوممۋنيكاتسيالىق جۇيەلەر تارتۋ, تەلىم جەرلەر ءبولۋ جاعىنان قولداۋ از. كەڭەستە شاعىن بيزنەس وكىل­دەرىنەن ءتۇس­كەن ارىزدار بويىنشا تاراپ يەلەرى تىڭدالىپ, مۇقيات تالداۋ جۇرگىزىلدى. «لەسوكومپلەكس» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى اندرەي اندرەەۆ مەملەكەت­تىك جانە قۇقىق قورعاۋ ورىندارى­­نىڭ شاباندىعىنا شاعىمداندى. كومپا­نيا ءبىر بانكپەن 2017 جىل­دىڭ 5 ساۋىرىنە دەيىن 14 پايىزدىق ۇستەمە­مەن 900 مىڭ اقش دوللارى كولەمىندە نە­سيە جەلىسىن اشۋ جايلى كەلىسىم جاساس­قان. ونداعى ماقسات ينۆەستيتسيانى, اينالىم قاراجاتىن تولىقتىرۋ بولعان. الايدا, سىياقى مولشەرى اياقاستى ءوسىپ كەتۋى سالدارىنان ءتيىستى جوبالار قار­جى تاپشىلىعىنا ۇشىراپ, ءوندىرىس­تىڭ قۇلدىراۋىنا سوقتىرعان. قارجى ينستيتۋتتارىمەن كەلىسىم ناتيجەسىز اياقتالعان. ەشقانداي جە­ڭىلدىك تۇرلە­رى قاراستىرىلما­عان. ءسويتىپ, بانكتىڭ پايداسىنا 92,2 ميلليون تەڭگە وندىرىلگەن. سەرىكتەستىك باسشىلىعى كەپىلدە تۇر­عان جىلجىمايتىن م ۇلىكتەردى بانك ارزان باعامەن ساتتىرۋعا ماجبۇرلەدى, ول ءۇشىن الاياقتىققا باردى دەگەن ۋاجبەن زاڭ ورىندارىنا قايىرىلعان. بۇل ارەكەت­تى كۇقىققا قول سۇعۋشىلىق دەپ باعا­لاپ وتىر. وسى ماسەلەگە قاتىستى ءتيىس­تى ورىندارعا ناقتى تاپسىرما بەرى­لىپ, ع.قاسىموۆ جەكە باقىلاۋىنا الدى. «اتامەكەن» ۇكپ كاسىپكەر­لەر قۇ­قى­عىن قورعاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى ع. قاسىموۆ قورىتىندى سوزىندە الداعى ۋاقى­تتا دا ىسكەرلىك تال­قىلاۋلار مەن وي-پىكىرلەر الما­سۋعا كەڭ جول اشىلاتىنىن, اكىم­شىلىك كەدەر­گىلەردى جويۋ­عا بارلىق مۇمكىندىكتەر قارا­س­تى­رىلاتىنىن جەتكىزدى. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان» سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى