2015 جىلعى 19 ناۋرىز, استانا قالاسى
«قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
«حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى كودەكسىنىڭ 144-بابىنىڭ 6-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان «قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» سانيتاريالىق قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن:
1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرىلۋىن;
3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ە.دوساەۆ
«كەلىسىلگەن»
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە
الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى ______________ت. دۇيسەنوۆا
2015 جىلعى 9 ءساۋىر
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 19 ناۋرىزداعى
№234 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
«قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. «قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى (بۇدان ءارى – سانيتاريالىق قاعيدالار) تاماق ونىمدەرىن وندىرەتىن, وڭدەيتىن جانە وتكىزەتىن قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرىن جوبالاۋعا, سالۋعا, رەكونسترۋكتسيالاۋعا, قايتا جابدىقتاۋعا, جوندەۋگە جانە پايدالانۋعا, سونداي-اق ولاردى تۇتىنۋ ءۇشىن ورىن بەرۋگە بايلانىستى ساۋدا قىزمەتىمەن اينالىساتىن, ۆەدومستۆولىق تيىستىلىگى مەن مەنشىك نىسانىنا قاراماستان, جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا ارنالعان.
2. وسى سانيتاريالىق قاعيدالار:
1) قۇرىلىسقا جەر ۋچاسكەسىن تاڭداۋ;
2) جوبالاۋ, سالۋ, رەكونسترۋكتسيالاۋ, قايتا جابدىقتاۋ;
3) سۋمەن جابدىقتاۋ, سۋ بۇرۋ, جىلىتۋ, جارىقتاندىرۋ جانە جەلدەتۋدى ۇيىمداستىرۋ;
4) ءۇي-جايلاردى, جابدىقتاردى ۇستاۋ;
5) تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ, تاسىمالداۋ, ساقتاۋ, ولشەپ-وراۋ جانە وتكىزۋ;
6) وندىرىستىك باقىلاۋدى ۇيىمداستىرۋ;
7) تۇرمىستىق قىزمەت كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ, پەرسونالدى مەديتسينالىق قاراپ تەكسەرۋ, گيگيەنالىق وقىتۋ كەزىندە قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتاردى ايقىندايدى.
3. وسى سانيتاريالىق قاعيدالاردا مىناداي تەرميندەر مەن انىقتامالار پايدالانىلدى:
1) ازىق-ت ۇلىك (تاماق) شيكىزاتى – تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن جانۋاردان, وسىمدىكتەن, ميكروبيولوگيالىق, مينەرالدىق, جاساندى نەمەسە بيوتەحنولوگيالىق جولدارمەن الىناتىن ونىمدەر جانە اۋىز سۋ;
2) اسپازدىق بۇيىمدار – تەرميالىق وڭدەۋدەن وتكەن جانە تىكەلەي تاماققا تۇتىنۋعا ارنالعان تاماق ونىمدەرى;
3) ۆەتەريناريالىق قۇجاتتار – مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ وبەكتىلەرىنە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ, اۋداننىڭ, وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ينسپەكتورلارى بەرەتىن ۆەتەريناريالىق سەرتيفيكات; مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق دارىگەرلەر بەرەتىن ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق قورىتىندى; جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قۇرعان مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق ۇيىمداردىڭ ۆەتەريناريا سالاسىنداعى مامانى جانۋارعا, جانۋارلاردان الىناتىن ءونىم مەن شيكىزاتقا, ءتيىستى اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىك اۋماعىنداعى ەپيزووتيالىق جاعداي تۋرالى بەرەتىن, سونداي-اق وندىرىستىك باقىلاۋ بولىمشەسىنىڭ اتتەستاتتالعان ۆەتەريناريالىق دارىگەرى جانۋارلاردىڭ, جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتىڭ ۆەتەريناريا سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتكەن تارتىپپەن ۆەتەريناريالىق نورماتيۆتەرگە سايكەستىگىن انىقتاۋ جونىندەگى بەرەتىن ۆەتەريناريالىق انىقتاما;
4) ءۆيتاميندى-مينەرالدى قوسپا (پرەميكس) – تەحنولوگيالىق ەرەكشەلىكتەردى (سۋسىمالىلىعىن ساقتاۋ) جاساۋعا ارنالعان ينگرەديەنتتەر (ۆيتاميندەر, مينەرالدار, مەتالدار, امين قىشقىلدارى, ماي قىشقىلدارى, باللاستتى بەيتاراپ زاتتار) مەن باسقا دا زاتتار كەشەنى;
5) دايىندالعان كۇنى – تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ (دايىنداۋ) پروتسەسىنىڭ (ساتىسىنىڭ) اياقتالعان كۇنى;
6) دايىنداۋشىنىڭ تەحنيكالىق قۇجاتتارى – دايىنداۋشى بەكىتكەن سايكەستەندىرۋ بەلگىلەرى كورسەتىلە وتىرىپ, تاماق ونىمدەرىنىڭ اتاۋى, تاماق ونىمدەرىنىڭ ينگرەديەنتتىك قۇرامى, قولدانىلۋ سالاسى, فيزيكالىق-حيميالىق جانە ورگانولەپتيكالىق كورسەتكىشتەرى, سونداي-اق تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىك كورسەتكىشتەرى, تاڭبالاۋعا جانە قاپتاۋعا قويىلاتىن تالاپتار, جارامدىلىق مەرزىمى مەن ساقتاۋ, تاسىمالداۋ جانە كادەگە جاراتۋ شارتتارىن, تەحنولوگيالىق وپەراتسيالاردى جانە ولاردى تاماق ونىمدەرىنىڭ ءتيىستى تۇرلەرىنە قولدانۋ جۇيەلىلىگىن, تاماق ونىمدەرىنىڭ نەمەسە يمپورتتىق تاماق ونىمدەرىنىڭ ونەركاسىپتىك ءوندىرىسى جۇزەگە اسىرىلاتىن وندىرىستىك باقىلاۋ باعدارلاماسىن قامتيتىن ءوندىرىس پروتسەستەرىنىڭ تىزبەلەرى مەن سيپاتتاماسى بار تاماق ونىمدەرىن دايىنداۋ, ساقتاۋ, تاسىمالداۋ جانە وتكىزۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن ۇيىم ستاندارتتارى, تەحنيكالىق شارتتار, تەحنولوگيالىق رەگلامەنتتەر, تەحنولوگيالىق نۇسقاۋلىقتار, ەرەكشەلىكتەر جانە باسقا دا قۇجاتتار;
7) دايىندىقتىڭ جوعارى دارەجەسى – تۇتىنۋعا دايىن تاعامدار, ونىمدەر جانە جارتىلاي فابريكاتتار;
8) دايىنداۋ ورنى – شيكىزاتتى دايىنداۋ جانە جارتىلاي فابريكاتتى دايىنداۋ جۇرگىزىلەتىن ءۇي-جاي;
9) جالعان جۇمىرتقالار – تەحنيكالىق اقاۋ بولىپ تابىلاتىن ينكۋباتوردان الىنعان ۇرىقتانباعان جۇمىرتقالار;
10) جارتىلاي فابريكاتتار – جىلۋمەن وڭدەۋگە الدىن الا دايىندالعان شيكى تاماق ونىمدەرى;
11) جەكە مەديتسينالىق كىتاپشا – حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ايقىندايتىن نىسانعا سايكەس مىندەتتى مەديتسينالىق قاراپ تەكسەرۋ ناتيجەلەرى ەنگىزىلەتىن, حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توبىنىڭ وكىلىنە بەرىلەتىن دەربەس قۇجات;
12) جۇمساق بالمۇزداق – فريزەردە دايىندالعان جانە تەز مۇزداتاتىن كامەرادا شىنىعۋ پروتسەسىنەن وتپەگەن ءسۇت ءونىمى;
13) جۇمىرتقانىڭ جارىلۋى (سوعىلۋى) – ىشىندەگىسىنىڭ اعىپ, قابىعى جانە قابىق استى قابىقشانىڭ تۇتاستىعىنىڭ بۇزىلۋى;
14) جىلدام قىزمەت كورسەتەتىن تاماقتانۋ وبەكتىسى – دايىندىعى جوعارى دارەجەدەگى جارتىلاي فابريكاتتاردان جەڭىل دايىندالاتىن تاعامداردىڭ, بۇيىمداردىڭ, سۋسىنداردىڭ شاعىن اسسورتيمەنتىن وتكىزەتىن جانە تۇتىنۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋگە ەڭ از ۋاقىت شىعىنداۋدى قامتاماسىز ەتەتىن قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىسى;
15) كەرتىلگەن – قابىعى جارىلعان;
16) قاپتاما (ىدىس) – تاماق ونىمدەرىن زاقىمدالۋدان, ب ۇلىنۋدەن جانە شىعىندالۋدان قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن قۇرال نەمەسە قۇرالدار كەشەنى;
17) قاپتامالاۋ (ولشەپ-وراۋ, سۇيىق ونىمدەردى قۇيۋ) كۇنى – تاماق ونىمدەرىنىڭ قاپتاماعا (ىدىسقا) سالىنعان كۇنى;
18) قاۋىپتى تاماق ونىمدەرىن جويۋ – تۇتىنۋعا جانە/نەمەسە ونىڭ تاعامدىق ماقساتتارعا پايدالانىلۋىن جانە وعان ادام مەن جانۋارلاردىڭ قول جەتىمدىلىگىن بولدىرمايتىن ودان ءارى قايتا وڭدەۋگە جارامسىز تاماق ونىمدەرىنە اسەر ەتۋ;
19) قاۋىپتى تاماق ونىمدەرى – قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا, ونىڭ ىشىندە سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا جانە/نەمەسە تاماق ونىمدەرىنە ارنالعان گيگيەنالىق نورماتيۆتەرگە ساي كەلمەيتىن تاماق ونىمدەرى, سونداي-اق جارامدىلىق مەرزىمدەرى وتكەن جانە ساقتاۋ رەجيمدەرى بۇزىلعان نەمەسە سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق جانە (نەمەسە) ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق تۇرعىدان قاۋىپسىز ەمەس ازىق-ت ۇلىك (تاماق) شيكىزاتىنان وندىرىلگەن, ونى پايدالانعان كەزدە ادام ءومىرى مەن دەنساۋلىعى جانە قورشاعان ورتا ءۇشىن جول بەرىلمەيتىن قاتەر تۋىندايتىن تەز بۇزىلاتىن تاماق ونىمدەرى;
20) قوعامدىق تاماقتانۋ – تاماق ونىمدەرىن وندىرۋگە, قايتا وڭدەۋگە, وتكىزۋگە جانە تۇتىنۋدى ۇيىمداستىرۋعا بايلانىستى ساۋدا قىزمەتى;
21) قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىسى (بۇدان ءارى – تاماقتانۋ وبەكتىسى) – تاعام ونىمدەرىن ءوندىرۋ, قايتا وڭدەۋ, وتكىزۋ جانە تۇتىنۋدى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا وبەكت;
22) مەلانج – جۇمىرتقانىڭ اقۋىزى مەن سارىۋىزىنىڭ مۇزداتىلعان قوسپاسى;
23) نورماتيۆتىك قۇجاتتار – تاماق ونىمدەرىنىڭ, ولارمەن جاناساتىن ماتەريالدار مەن بۇيىمداردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە, ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋعا, ولاردى دايىنداۋ, ساقتاۋ, تاسىمالداۋ, وتكىزۋ جانە پايدالانۋ, ساپاسىز, قاۋىپتى تاماق ونىمدەرىن, ماتەريالداردى جانە بۇيىمداردى كادەگە جاراتۋ نەمەسە جويۋ جاعدايلارىنا قويىلاتىن تالاپتاردى بەلگىلەيتىن ستاندارتتار, سانيتاريالىق, ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق جانە فيتوسانيتاريالىق قاعيدالار جانە باسقا دا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر;
24) ونەركاسىپتىك ەمەس دايىندالعان تاماق ونىمدەرى – ازاماتتار ءۇي جاعدايلارىندا جانە/نەمەسە جەكە قوسىمشا شارۋاشىلىقتارىندا نەمەسە باۋ, باقشا وسىرۋمەن, مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن ازاماتتار العان جانە تەك اۋىل شارۋاشىلىعى بازارلارىندا عانا وتكىزۋگە ارنالعان جانۋاردان جانە وسىمدىكتەن الىناتىن ونىمدەر;
25) ونىمدىلىگى از تاماقتانۋ وبەكتىسى (بۇدان ءارى – ونىمدىلىگى از وبەكت) – وتىرعىزاتىن ورىن سانى 50-گە دەيىن جانە تاعامدار دايىنداۋ اسسورتيمەنتى شەكتەۋلى قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىسى. بۇل وبەكتىلەردە تاعام دايىنداۋ بويىنشا نەگىزگى وندىرىستىك پروتسەسس ۋچاسكەلىك ءبولۋ قاعيداتى بويىنشا ءبىر ءۇي-جايدا جيناقتالعان;
26) وندىرىستىك باقىلاۋ – دايىنداۋشى تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ (دايىنداۋ), اينالىمى جانە كادەگە جاراتۋ, وزىنە زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر مەن سىناقتار جۇرگىزۋدى قامتيتىن جۇمىستاردى ورىنداۋ مەن قىزمەتتەردى كورسەتۋ پروتسەسىندە ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ءىس-شارالار;
27) ءونىم بەرۋشى – تاماق ونىمدەرىن وتكىزەتىن جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا;
28) رۇقسات ەتىلەتىن شەكتى شوعىرلانۋ (بۇدان ءارى – رشش) – بارلىق ەڭبەك ءوتىلى ىشىندەگى كۇندەلىكتى جۇمىس كەزىندە اۋرۋ نەمەسە دەنساۋلىق جاعدايىندا اۋىتقۋ تۋعىزبايتىن زياندى وندىرىستىك فاكتورلاردىڭ دەڭگەيلەرى;
29) ساقتاۋ جاعدايلارى – دايىنداۋشى بەلگىلەگەن ساقتاۋدىڭ ارنايى ءتارتىبى (قورشاعان اۋانىڭ ىلعالدىلىعى, بەلگىلى ءبىر جارىق رەجيمى جانە (نەمەسە) قورشاعان اۋانىڭ تەمپەراتۋراسى);
30) سالقىن تاعامدار (تىسكە باسار) – ەكىنشى رەت جىلۋمەن وڭدەلمەيتىن, تاماق ءىشۋ الدىندا سالقىنداتىلعان كۇيدە, ۇلەستىرۋ كەزىندە پليۋس (بۇدان ءارى – + -نان + دەيىن) 10-نان جوعارى ەمەس + 14 تسەلسي گرادۋسقا (بۇدان ءارى – 0س) دەيىن تەمپەراتۋرامەن بەرىلەتىن, + 6-دان جوعارى ەمەس +80 س دەيىن تەمپەراتۋرادا توڭازىتۋ شكافتارىندا نەمەسە كامەرالارىندا ساقتالاتىن تاعامدار (سالقىن تىسكە باسارلار, سالقىن قايناتپالار, قۋىرىلعان, ىشىنە فارش سالىنعان, سورپا قۇيىلىپ ۇيىتىلعان جانە باسقا تاعامدار), تاعامداردى دايىنداۋ كەزىندە ەكىنشى رەت جىلۋمەن وڭدەلمەيتىن, دايىن بولعان ءونىم پايدالانىلادى;
31) سانيتاريالىق ارنايى كيىم (بۇدان ءارى – ارنايى كيىم) – شيكىزاتتى, قوسىمشا ماتەريالداردى جانە دايىن ءونىمدى مەحانيكالىق بولشەكتەرمەن, ميكروورگانيزمدەرمەن جانە باسقا دا لاس زاتتارمەن لاستانۋدان قورعاۋعا ارنالعان پەرسونالدىڭ قورعانىش كيىمىنىڭ جيىنتىعى;
32) سانيتاريالىق جارامسىزدىق – تەحنولوگيالىق وپەراتسيالار, تاسىمالداۋ جانە جيناۋ بارىسىندا بۇزىلۋ سالدارىنان تۋىنداعان, تىكەلەي ماقساتى بويىنشا پايدالانۋ مۇمكىندىگىن بولدىرماۋعا اكەلەتىن ءونىمنىڭ ورگانولەپتيكالىق جانە تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرىنىڭ وزگەرۋى;
33) سانيتاريالىق كۇن – ءۇي-جايلاردى كۇردەلى جيناۋ, ءۇي-جايلاردى دەزينسەكتسيالاۋ جانە دەراتيزاتسيالاۋ قاجەت بولعان كەزدە جابدىقتار مەن مۇكاممالدى جۋ جانە دەزينفەكتسيالاۋ ءۇشىن ارنايى بولىنگەن ۋاقىت (ايىنا كەمىندە ءبىر رەت);
34) تاعامدىق ينگرەديەنت – تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ كەزىندە پايدالانىلاتىن جانە دايىن ونىمدە باستاپقى نەمەسە وزگەرتىلگەن كۇيدە بولاتىن, رەتسەپتۋراعا سايكەس تاماق ونىمدەرىنىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلاتىن تابيعي نەمەسە جاساندى جولمەن الىناتىن حيميالىق زات نەمەسە جانۋار نەمەسە وسىمدىك نەمەسە ميكروب نەمەسە مينەرال تەكتى ءونىم, ونىڭ ىشىندە تاعامدىق قوسپالار, حوش يىستەندىرگىشتەر;
35) تاعامدىق قۇندىلىق – قۇرامىمەن جانە ءدامىنىڭ ارتىقشىلىعىمەن انىقتالاتىن, ورگانيزمدى ءنارلى زاتتارمەن قاناعاتتاندىرۋ دارەجەسى;
36) تاماق ونىمدەرىن دايىنداۋشى – ۇيىمداستىرۋشىلىق-قۇقىقتىق نىسانىنا قاراماستان ۇيىم نەمەسە جەكە كاسىپكەر, ونىڭ ىشىندە الۋشىلارعا (تۇتىنۋشىلارعا) وتكىزۋ ءۇشىن تاماق ونىمدەرىن ءوزىنىڭ اتىنان ءوندىرۋدى (دايىنداۋدى) جۇزەگە اسىراتىن جانە وسى ونىمدەردىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتتەردىڭ تالاپتارىنا سايكەستىگى ءۇشىن جاۋاپتى بولاتىن شەتەلدىك ۇيىم نەمەسە جەكە كاسىپكەر;
37) تاماق ونىمدەرىنىڭ پارتياسى – بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ارالىعىندا, تاۋاردىڭ ىلەسپە قۇجاتتاماسى بىرگە جۇرەتىن, تاماق ءونىمىنىڭ قاداعالانۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ءبىر وڭىرلىك (مەملەكەتارالىق) ستاندارت نەمەسە ۇلتتىق ستاندارت جانە (نەمەسە) ۇيىم ستاندارتى, جانە (نەمەسە) دايىنداۋشىنىڭ وزگە دە قۇجاتتارى بويىنشا اتاۋى ءبىر, بىردەي بۋىپ-تۇيىلگەن, ءبىر دايىنداۋشى وندىرگەن (دايىنداعان) تاماق ءونىمىنىڭ بەلگىلى ءبىر سانى;
38) تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ (دايىنداۋ) – تەحنولوگيالىق پروتسەستىڭ ءوزىن جانە ونىمەن بايلانىستى تاماق ونىمدەرىن ولشەپ-وراۋ, قاپتامالاۋ, تاڭبالاۋ, سونداي-اق وندىرىسىشىلىك ساقتاۋ جانە تاسىمالداۋ پروتسەستەرىن قامتيتىن تاماق ونىمدەرىن دايىنداۋ پروتسەستەرى (ساتىلارى);
39) تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى – ادامنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا زيان تيگىزۋمەن جانە قاۋىپتى فاكتوردىڭ ىسكە اسىرىلۋ ىقتيمالدىعى مەن ونىڭ سالدارىنىڭ اۋىرلىق دارەجەسىنىڭ ۇيلەسىمىن ەسكەرە وتىرىپ, تۇتىنۋشىلاردىڭ زاڭدى مۇددەلەرىنىڭ بۇزىلۋىمەن بايلانىستى تاماق ونىمدەرىن ازىرلەۋدىڭ (جاساۋدىڭ), ءوندىرۋدىڭ (دايىنداۋدىڭ), اينالىمىنىڭ, كادەگە جاراتۋدىڭ جانە جويۋدىڭ بارلىق پروتسەستەرىندە (ساتىلارىندا) جول بەرىلمەيتىن قاتەردىڭ بولماۋى;
40) تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىك كورسەتكىشى – ادام دەنساۋلىعىنا جانە جانۋارلارعا قاۋىپ توندىرەتىن حيميالىق, راديواكتيۆتى, ۋىتتى زاتتاردىڭ جانە ولاردىڭ قوسىندىلارىنىڭ, ميكروورگانيزمدەردىڭ جانە باسقا دا بيولوگيالىق ورگانيزمدەردىڭ بولۋىنىڭ جول بەرىلەتىن دەڭگەيى;
41) تاڭبالاۋ – تۇتىنۋشىعا اقپارات بەرەتىن جانە تاماق ونىمدەرىنە, تۇتىنۋ ىدىسىنا (قاپتاماسىنا) تۇسىرىلگەن ءماتىن, تاۋار بەلگىلەرى, شارتتى بەلگى مەن سۋرەتتەر, قۇجاتتار, جادنامالار (قوسىمشا پاراقتار), زاتتاڭبالار, كونترزاتتاڭبالار, كولەرەتكالار, زاتبەلگىلەر, جاپسىرمالار (ستيكەرلەر);
42) تاۋار كورشىلەستىگى – شيكى جانە دايىن ونىمدەردى بىرگە ساقتاۋدى جانە وتكىزۋدى بولدىرمايتىن, ولاردىڭ لاستانۋىن جانە تاۋاردىڭ ساپاسىنا اسەر ەتەتىن بوتەن ءيىستىڭ ەنۋىن بولدىرمايتىن جاعدايلار;
43) تەز بۇزىلاتىن تاماق ونىمدەرى – ەگەر تاماق ونىمدەرىنىڭ جەكە تۇرلەرىنە كەدەن وداعىنىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرىندە وزگەشە بەلگىلەنبەسە, جارامدىلىق مەرزىمى 5 تاۋلىكتەن اسپايتىن, ادام دەنساۋلىعى ءۇشىن قاۋىپتى دەڭگەيلەرگە دەيىن وندا اۋرۋ تۋدىراتىن ميكروورگانيزمدەردىڭ, ءبۇلدىرۋ ميكروورگانيزمدەرىنىڭ دامۋىن جانە (نەمەسە) ۋىتتاردىڭ پايدا بولۋىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ساقتاۋدىڭ جانە تاسىمالداۋدىڭ (كولىكپەن تاسىمالداۋدىڭ) ارنايى قۇرىلاتىن تەمپەراتۋرالىق رەجيمىن قاجەت ەتەتىن تاماق ونىمدەرى;
44) تەحنولوگيالىق جابدىق – ءوندىرىستىڭ جۇمىس ىستەۋىنە قاجەتتى تەتىكتەر, ماشينالار, قۇرىلعىلار, اسپاپتار جيىنتىعى;
45) تيەۋ ورنى – ازىق-ت ۇلىك شيكىزاتى مەن تاماق ونىمدەرىن قابىلدايتىن ورىن;
46) تولىق دايىنداۋ ورنى – جارتىلاي فابريكاتتاردان دايىن تاماق ونىمدەرىن دايىنداۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن ءۇي-جاي;
47) ۇيىمداسقان ۇجىمدار – ۆەدومستۆولىق تيىستىلىگى مەن مەنشىك نىساندارىنا قاراماستان تاۋلىك بويى نەمەسە كۇندىز 4 ساعات جانە ودان ارتىق ۋاقىت بولاتىن تۇرمىستىق, تاماقتانۋ, وقۋ, تاربيەلەنۋ, مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ, ەڭبەك ەتۋدىڭ بىرىڭعاي جاعدايلارىمەن بىرىكتىرىلگەن ۇيىمدار كونتينگەنتى (دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەكتىلەرى, الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ وبەكتىلەرى: ينتەرنات ۇيلەرى, وڭالتۋ ورتالىقتارى, مۇگەدەك بالالارعا ارنالعان وقۋ ورىندارى, اۋماقتىق الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى, الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ ورتالىقتارى, ونەركاسىپتىك, قۇرىلىس وبەكتىلەرىنىڭ تاماقتانۋ وبەكتىلەرى جانە ت.ب.);
48) حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى زاڭناما – سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق جانە گيگيەنالىق تالاپتاردى, ونىڭ ىشىندە ادام ءۇشىن مەكەندەۋ ورتاسى فاكتورلارىنىڭ, ونىمدەردىڭ (تاۋارلاردىڭ), جۇمىستار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ قاۋىپسىزدىك جانە/نەمەسە زيانسىزدىق كريتەريلەرىن بەلگىلەيتىن جانە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى قاتىناستاردى ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ جانە قولايلى قورشاعان ورتاعا قۇقىقتارىن ىسكە اسىرۋدىڭ نەگىزگى شارتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە رەتتەيتىن زاڭدار جانە ولارعا سايكەس قابىلداناتىن وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر, سانيتاريالىق قاعيدالار جانە گيگيەنالىق نورماتيۆتەر.
4. وسى سانيتاريالىق قاعيدالاردا وسى بولىمدە ارنايى انىقتاما بەرىلمەگەن تەرميندەر كەدەن وداعى كوميسسياسىنىڭ 2011 جىلعى 9 جەلتوقسانداعى № 880 شەشىمىمەن بەكىتىلگەن «تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى» كەدەن وداعىنىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتىندە (021/2011 كو تر) بەلگىلەنگەن ماندەردە پايدالانىلادى.
2. تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ قۇرىلىسىنا جەر ۋچاسكەسىن تاڭداۋعا, جوبالاۋعا, رەكونسترۋكتسيالاۋعا جانە قايتا جابدىقتاۋعا قويىلاتىن تالاپتار
5. تاماقتانۋ وبەكتiلەرiنىڭ قۇرىلىسىنا جەر ۋچاسكەسiن تاڭداۋ, جوبالاۋ, رەكونسترۋكتسيالاۋ جانە قايتا جابدىقتاۋ حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى زاڭناما تالاپتارىنا جانە وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.
6. تاماقتانۋ وبەكتىسىنىڭ قۇرىلىسىن:
1) بۇرىن ولار مال قورىمدارى, ۋىتتى قالدىقتاردى كومۋ ورىندارى, قوقىس ۇيىندىلەرى, اسسەنيزاتسيالاۋ الاڭى, زيراتتار رەتىندە پايدالانىلعان, سونداي-اق ورگانيكالىق جانە حيميالىق سيپاتتا لاستانعان;
2) رادياتسيالىق قاۋىپسىزدىك نورماتيۆتەرى جوعارى بولعان;
3) جەر ۋچاسكەسىندە كۇيدىرگى اۋرۋى بويىنشا ستاتسيونارلىق قولايسىز پۋنكتتەردىڭ توپىراقتىق وشاقتارى ورنالاسقان;
4) ونەركاسىپتىك جانە ازاماتتىق ماقساتتاعى وبەكتىلەردەن سانيتاريالىق اجىراۋدى ۇيىمداستىرۋ مۇمكىندىگى بولماعان كەزدە, سۋ باسۋى ىقتيمال ايماقتاردا;
5) سۋمەن جابدىقتاۋ كوزدەرىنىڭ ءبىرىنشى سانيتاريالىق قورعانىش ايماعىندا ورنالاسقان;
6) قاۋىپتى ايماقتاردا كومىر جانە باسقا شاحتالاردىڭ جىنىستارىنىڭ ۇيىندىلەرى ورنالاسقان جەر ۋچاسكەلەرىندە جوبالاۋعا جول بەرىلمەيدى.
7. تاماقتانۋ وبەكتىسىن ورنالاستىرۋ كەزىندە حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋىنىڭ سانيتاريالىق-گيگيەنالىق جاعدايلارىن ناشارلاتۋعا جول بەرىلمەيدى.
تاماقتانۋ وبەكتىلەرىن سالۋ, رەكونسترۋكتسيالاۋ, كەڭەيتۋ «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ 21-1-بابىنىڭ 1 جانە 2-تارماقتارىنا سايكەس حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ وڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قورىتىندىسىن العان كەزدە تاماقتانۋ وبەكتىلەرىن سالۋ, رەكونسترۋكتسيالاۋ جانە كەڭەيتۋ جوبالارى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.
8. تاماقتانۋ وبەكتىلەرىن جەكە تۇرعان جانە جاپسارلاس سالىنعان عيماراتتاردا دا, تۇرعىن جانە قوعامدىق عيماراتتاردىڭ ىشىنە سالىنعان ءۇي-جايلاردا دا, سونداي-اق عيماراتتاردىڭ ءبىرىنشى, جەرتولە جانە تسوكولدى قاباتتارىندا ورنالاستىرۋعا جول بەرىلەدى.
9. جالپىعا بىردەي قولجەتىمدى تاماقتانۋ وبەكتىلەرىن تۇرعىن ءۇي, قوعامدىق نەمەسە وندىرىستىك عيماراتتاردىڭ ىشىنە سالۋعا نەمەسە جاپسارلاس سالۋعا تاماقتانۋ وبەكتىسىنىڭ دە, ول ىشىنە سالىناتىن عيماراتتىڭ دا بارلىق فۋنكتسيونالدىق سيپاتتامالارىن ساقتاي وتىرىپ, قاجەتتى سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار ساقتالعان جاعدايدا جول بەرىلەدى.
تاماقتانۋ وبەكتىلەرىن:
1) تۇرعىن ۇيلەردە – ىشىنە سالىنعان نەمەسە ىشىنە-جاپسارلاس سالىنعان ءۇي-جايلاردا, سونداي-اق عيماراتتاردىڭ (قۇرىلىستاردىڭ) بەلگىلى ءبىر تۇرلەرىنە قويىلاتىن نورماتيۆتىك تالاپتاردى ەسكەرە وتىرىپ, جوبالاۋعا ارنالعان تاپسىرما بويىنشا;
2) جەراستى ءوتۋ جولدارىندا – ولار كوممۋنيكاتسيانىڭ ينجەنەرلىك جۇيەلەرىنە قوسىلعان جاعدايدا جول بەرىلەدى.
10. اسپازدىق ونىمدەردى ساتۋعا ارنالعان ءۇي-جايلاردى مەيرامحانالار مەن اسحانالار قۇرامىندا دا, وزگە ماقساتتاعى عيماراتتاردا دا كوزدەۋگە جول بەرىلەدى.
11. تاماقتانۋ وبەكتىلەرىندە كرەمى بار كونديتەرلىك بۇيىمداردى تاۋلىگىنە 300 كيلوگراممنان (بۇدان ءارى – كگ) اسىرماي دايىندايتىن, ۇننان جاسالاتىن كرەمى جوق كونديتەرلىك بۇيىمداردى 500 كگ-نان اسىرماي دايىندايتىن ونىمدىلىگى از كونديتەرلىك تسەحتاردى ورنالاستىرۋعا جول بەرىلەدى.
12. تۇرعىن عيماراتتاردا ورنالاسقان تاماقتانۋ وبەكتىلەرىندە شيكىزات پەن تاۋارلاردى تيەۋدى تەرەزەلەرى جوق تۇرعىن عيماراتتىڭ ءبۇيىر جاعىنان جانە/نەمەسە جەراستى تۋننەلدەرىنەن جانە/نەمەسە ماگيسترالدار جاعىنان ارنايى جۇك تيەۋ ءۇي-جايلارى بولعان جاعدايدا جۇرگىزەدى.
13. تۇرعىن ءۇي اۋلاسى جاعىنان شيكىزات پەن تاۋارلاردى تيەۋگە جول بەرىلمەيدى. ونىمدىلىگى از وبەكتىلەر ءۇشىن ونىڭ جۇمىسى باستالعانعا دەيىن كوشە بەتتەگى كىرەبەرىستەن تيەۋگە جول بەرىلەدى.
14. جەراستى قازبا جۇمىستارىندا جۇمىس ىستەيتىن ادامداردىڭ تاماقتانۋىن ۇيىمداستىرۋعا ارنالعان جەراستى تاماقتانۋ وبەكتىلەرى اۋاسى بارىنشا از شاڭداناتىن, اۋانىڭ تازا اعىنىندا ورنالاسقان جەرلەردە ورنالاستىرىلادى.
15. قۇرىلىس الاڭدارىندا, ماۋسىمدىق جۇمىستاردا جۇمىس ىستەيتىن ادامدارعا ارنالعان تاماقتانۋ وبەكتىلەرى دايىنداۋ كاسىپورىندارىنان نەمەسە اسحانالاردان جارتىلاي فابريكاتتاردى الۋعا ەسەپتەلگەن تولىق دايىنداۋ ورنى رەتىندە جابدىقتالادى. جارتىلاي فابريكاتتاردى جەتكىزەتىن كاسىپورىندار بولماعان جاعدايدا شيكىزاتتى پايدالانۋعا جول بەرىلەدى.
16. قۇرىلىس وبەكتىسىندە, ماۋسىمدىق جۇمىس وبەكتىسىندە دايىن تاماقتى تاراتۋ پۋنكتىن ۇيىمداستىرۋعا جول بەرىلەدى, ونىڭ تاماقتاناتىن زالىنىڭ جۇمىسى وزىنە-ءوزى قىزمەت كورسەتۋ نەگىزىندە قۇرىلادى.
17. قۇرىلىس الاڭدارىندا, ماۋسىمدىق جۇمىس وبەكتىلەرىندە جۇمىس ىستەيتىن ادامدارعا ارنالعان تاماقتانۋ وبەكتىلەرىن جۇمىس سيپاتىنا بايلانىستى ستاتسيونارلىق جانە جىلجىمالى ەتىپ ۇيىمداستىرادى. ستاتسيونارلىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرىن عيماراتتاردا نەمەسە ۋاقىتشا تيپتەگى قۇرىلىستاردا (جينالمالى تيپتەگى ۇيلەر, جەڭىل اعاش قۇرىلىستار, ال جازعى ۋاقىتتا قالقا, تەنت استىندا) ورنالاستىرادى. ستاتسيونارلىق ۋاقىتشا تاماقتانۋ وبەكتىلەرىن تەك قىزمەت كورسەتىلەتىن وبەكتىنىڭ قۇرىلىسى, ماۋسىمدىق جۇمىس اياقتالعانعا دەيىنگى مەرزىمگە ۇيىمداستىرادى.
18. جىلجىمالى تاماقتانۋ وبەكتىلەرى ارنايى جابدىقتالعان ۆاگون-اسحانالاردا ۇيىمداستىرىلادى. جىلجىمالى تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ بىرنەشە قۇرىلىستىڭ جۇمىسشىلارىنا اعىمدىق كەستە بويىنشا قىزمەت كورسەتۋىنە جول بەرىلەدى.
19. تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ عيماراتتارىندا تۇرعىن ءۇي-جايلاردى, سونداي-اق قىزمەتى قوعامدىق تاماقتانۋمەن بايلانىستى ەمەس ءۇي-جايلاردى ورنالاستىرۋعا جول بەرىلمەيدى.
20. تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ اۋماعى اباتتاندىرىلادى, تازا ۇستالادى. اۋماقتا وبەكتىنىڭ شارۋاشىلىق ايماعىنداعى ارنايى بولىنگەن جەردە, ءۇش جاعىنان تۇتاس قابىرعامەن قورشالعان, سۋ وتكىزبەيتىن جابىنى بار, قوقىس پەن تاماق قالدىقتارىن جيناۋعا ارنالعان قاقپاعى بار بولەك كونتەينەرلەردى ورناتۋعا ارنالعان الاڭ كوزدەلەدى. قوقىس پەن تاماق قالدىقتارى كەيىننەن وڭدەلىپ جانە دەزينفەكتسيالانا وتىرىپ, كونتەينەرلەردىڭ تولۋ شاماسىنا قاراي شىعارىلادى. كىرەتىن جولدار مەن جاياۋ جۇرگىنشى جولدارى اتموسفەرالىق جاۋىن-شاشىن سۋلارى سۋاعارلارعا اعاتىنداي ەتىپ قاتتى جابىننان جاسالادى.
21. تاماقتانۋ وبەكتىسىنىڭ اۋماعىن جيناۋ كۇندەلىكتى جۇرگىزىلەدى, جىلدىڭ جىلى كەزىندە سۋ سەبىلەدى, قىسقى ۋاقىتتا قار مەن مۇزدان تازارتىلادى.
3. سۋمەن جابدىقتاۋعا, سۋ بۇرۋعا, جارىقتاندىرۋعا جانە جەلدەتۋگە قويىلاتىن تالاپتار
22. تاماقتانۋ وبەكتiسىنىڭ عيماراتى ورتالىقتاندىرىلعان سۋىق جانە ىستىق سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەلەرىمەن جانە سۋ بۇرۋمەن جابدىقتالادى.
23. ەلدi مەكەندە ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسى بولماعان جاعدايدا ىشكى سۋ قۇبىرى جانە سۋ بۇرۋ قۇرىلعىسىمەن جەرگىلىكتى سۋ كوزىنەن الىناتىن سۋدى پايدالانۋعا جول بەرىلەدى.
24. سۋ قۇبىرى جوق ەلدi مەكەندەردەگi تاماقتانۋ وبەكتiلەرiن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشiن سۋمەن جابدىقتاۋ كوزi سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قورىتىندى نەگiزiندە تاڭداپ الىنادى. شارۋاشىلىق-اۋىز سۋ مۇقتاجدىعى ءۇشىن اكەلىنەتىن سۋدى پايدالانۋعا جول بەرىلەدى, ونى اكەلۋ تاڭبالانعان ارنايى ىدىستاردا, ارنايى اۆتوكولىكتە جۇرگىزىلەدى.
25. اۋىلدىق جانە ءىشىنارا كارىزدەلگەن جەرلەردە سارقىندى سۋدى جيناۋ ءۇشىن سۋ وتپەيتىن قازىلعان شۇڭقىرلار جابدىقتالادى. قازىلعان شۇڭقىرلاردى تازارتۋ ولاردىڭ ۇشتەن ەكى كولەمىنەن استامى تولتىرىلعان كەزدە جۇرگىزىلەدى.
26. اۋىز سۋدى تاسىمالداۋعا جانە ساقتاۋعا ارنالعان ىدىستار تازارتىلادى, جۋىلادى جانە دەزينفەكتسيالانادى.
27. ورتالىقتاندىرىلعان ىستىق سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسى بولماعان جاعدايدا سۋ جىلىتقىشتار ورناتىلادى.
28. ىستىق جانە سۋىق سۋ ارالاستىرعىش ورناتىلا وتىرىپ, بارلىق جۋ ۆاننالارىنا جانە راكوۆينالارعا, سونداي-اق قاجەتتi تەحنولوگيالىق جابدىققا جۇرگiزiلەدi.
29. سۋ جىلىتۋ جۇيەسiندەگi ىستىق سۋدى تەحنولوگيالىق جانە شارۋاشىلىق-تۇرمىستىق ماقساتتار ءۇشىن پايدالانۋعا جول بەرiلمەيدi.
30. تاماقتانۋ وبەكتiلەرi وندiرiستiك جانە شارۋاشىلىق-تۇرمىستىق سارقىندى سۋ ءۇشىن الاڭ ىشىندەگى كارiز جەلىسىنە ءوز بەتىنشە اعاتىن سۋ بۇرۋدىڭ بولەك جۇيەلەرىمەن جابدىقتالادى.
31. وندىرىستىك اعىندى شىعارۋ دەڭگەيى شارۋاشىلىق–ناجىستىك اعىنداردى شىعارۋ دەڭگەيىنەن جوعارى ەتىپ جابدىقتالادى.
32. توگۋ تراپتارى, جۋ ۆاننالارى, راكوۆينالارى, سانيتاريالىق اسپاپتارى بار ءۇي-جايلاردى تاماقتانۋ وبەكتىسىنىڭ ىرگەسىندەگى الاڭ ىشىندەگى كارىز دەڭگەيىنەن تومەن ورناتپايدى.
33. كارىز جەلىلەرىنىڭ بىتەلىپ قالۋىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا عيمارات سىرتىندا, سىرتقى كارىزدىك جەلىگە تۇسكەنگە دەيىن وندىرىستىك اعىندار شىعاتىن جولداردا:
1) زالىنىڭ سىيىمدىلىعى 500 جانە ودان كوپ ورىننان تۇراتىن جارتىلاي فابريكاتتارمەن جۇمىس ىستەيتىن;
2) زالىنىڭ سىيىمدىلىعى 200 جانە ودان كوپ ورىننان تۇراتىن شيكىزاتپەن جۇمىس ىستەيتىن تاماقتانۋ وبەكتىلەرى ءۇشىن ماي جانە ەزىندى ۇستاعىشتار ورناتىلادى.
ونىمدىلىگى ءبىر اۋىسىمدا 2 تونناعا دەيىن بولاتىن تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ كوكونىس تسەحتارى ءۇشىن قۇم ۇستاعىشتار ورناتىلادى.
34. تاماقتانۋ وبەكتىلەرىن كارiزدەلمەگەن ەلدi مەكەندەردە ورنالاستىرعان جاعدايدا وندiرiستiك جانە تۇرمىستىق سارقىندى سۋدى بۇرۋعا ارنالعان جەرگiلiكتi كارiز قۇرىلعىسى كوزدەلەدi. سارقىندى سۋدى قابىلداۋدى جەراستى سۋ وتكىزبەيتىن قاقپاقپەن جابدىقتالعان سىيىمدىلىققا (شۇڭقىرعا) جۇزەگە اسىرادى.
35. اۋلاداعى دارەتحانا مەن سۋ وتكىزبەيتىن سىيىمدىلىقتى وبەكتىنىڭ شارۋاشىلىق ايماعىنا ورنالاستىرادى.
36. وندiرiستiك جابدىق جانە جۋ ۆاننالارى كارiز جەلiسiنە قابىلداۋشى شۇڭقىر بەتىنەن كەمiندە 20 ميلليمەتر (بۇدان ءارi – مم) اۋا اجىراۋىمەن قوسىلادى. Iشكi كارiز اعىنىنىڭ بارلىق قابىلداعىشتارىن گيدراۆليكالىق قاقپاقپەن (سيفوندارمەن) جابدىقتالادى. سارقىندى سۋدى اشىق سۋ ايدىندارىنا جانە ىرگەلەس اۋماققا, سونداي-اق سۋ سىڭىرگىش قۇدىقتار قۇرىلعىسىنا اعىزۋعا جول بەرiلمەيدi.
37. سانيتاريالىق توراپتاردى, سەبەزگى بولمەلەرىن جانە ىلعالدى پروتسەستەر جۇرگىزىلەتىن ءۇي-جايلاردى تاماقتانۋ وبەكتىلەرى قويماسىنىڭ, تەحنولوگيالىق ءۇي-جايلارىنىڭ جانە سالقىنداتۋ كامەرالارىنىڭ ۇستىنە ورنالاستىرۋعا جول بەرىلمەيدى.
38. سۋ قۇبىرى مەن سۋ بۇرۋدى توڭازىتۋ كامەرالارىنىڭ قورشاۋ كونسترۋكتسيالارىنا, سونداي-اق وسىنداي كامەرالار مەن تامبۋرلار ارقىلى سالۋعا جول بەرىلمەيدى.
39. ىشكى كارىز جەلىلەرىن توبە استىنان, قابىرعالاردا, سونداي-اق سۋ جۇرەتىن ترانزيتتىك ماگيسترالداردى تاماقتاناتىن زالداردا, وندىرىستىك ءۇي-جايلاردا جانە تاماق ونىمدەرىنىڭ قويما ءۇي-جايلارىندا ورناتۋعا جول بەرىلمەيدى. وندىرىستىك جانە قويما ءۇي-جايلارىندا كارىز تىرەۋشەلەرى تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ تۇرمىستىق ءۇي-جايلارى ارقىلى تەكسەرىلمەي سىلانعان قوراپتاردا قويىلادى.
40. قوعامدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرى ءۇي-جايلارىنىڭ ۇستىندەگى اراجابىنى ارقىلى سۋ بۇرۋ جانە سۋ قۇبىرىنىڭ تىرەۋشەلەرىن سالۋ ورىندارى سۋدان وقشاۋلانعان ماتەريالداردان جاسالادى.
41. جۋ بولمەلەرى, دەفروستەر, تاماق قالدىقتارىن ساقتاۋ كامەراسىندا تراپتار جابدىقتالادى: 100 ش.م. الاڭعا ءبىر تراپ (بىراق ءۇي-جايعا كەمىندە بىرەۋ).
42. تاماقتانۋ وبەكتىلەرى ارالاستىرعىشتارمەن, قول جۋعا ارنالعان قۇرالدارمەن, ءبىر رەت قولدانىلاتىن سۇلگىلەرمەن جانە (نەمەسە) ەلەكترلى سۇلگىلەرمەن جاراقتالعان, ىستىق جانە سۋىق سۋ كەلتىرىلگەن راكوۆينالارمەن: پەرسونال ءۇشىن - وندىرىستىك ءۇي-جايلاردا, كەلۋشىلەردىڭ قولىن جۋ ءۇشىن – سانيتاريالىق توراپتاردا جابدىقتالادى.
وتىرعىزاتىن ورىن سانى 20-دان اساتىن وبەكتىلەردە پەرسونال مەن كەلۋشىلەرگە ارنالعان دارەتحانالاردى بىرىكتىرۋگە جول بەرىلمەيدى.
43. جىلدام قىزمەت كورسەتەتىن تاماقتانۋ وبەكتىلەرى (جازعى الاڭدار, كاۋاپحانالار, سامسا, ءتاتتى توقاش ساتۋ ورىندارى, ساۋدا شاتىرلارى, ساۋدا اۆتوماتتارى, جازعى ۋاقىتتا دەمالىس ايماقتارى, جارمەڭكەلەر مەن مەرەكە كۇندەرى جاپپاي دەمالۋ ۋاقىتىنداعى ۇستەلدەردەگى جىلجىمالى ساۋدا جانە ت.ب.) قوعامدىق دارەتحانالارمەن نەمەسە بيودارەتحانالارمەن جابدىقتالعان ورىنداردا ورنالاستىرىلادى.
44. ماۋسىمدىق تاماقتانۋ وبەكتىلەرىندە ۋاقىتشا سۋ قۇبىرى مەن سۋ بۇرۋ جۇرگىزىلەدى.
45. وندىرىستىك, قوسالقى جانە سانيتاريالىق-تۇرمىستىق ءۇي-جايلاردى سورۋ-سىرتقا تاراتۋ جەلدەتكىشىمەن جابدىقتالادى.
46. تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ سورۋ-سىرتقا تاراتۋ جەلدەتكىشىن تۇرعىن جانە قوعامدىق عيماراتتىڭ جەلدەتۋ جۇيەسىمەن بىرىكتىرۋگە جول بەرىلمەيدى.
تۇرعىن جانە قوعامدىق عيماراتتاردىڭ ىشىنە سالىنعان تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ سورۋ-سىرتقا تاراتۋ جەلدەتكىشىن جابدىقتاۋ كەزىندە شۋدى تومەندەتۋ بويىنشا ءىس-شارالار كوزدەلەدى.
47. وتىرعىزاتىن ورىن سانى 50 جانە ودان از تاماقتانۋ وبەكتىسىندە ىشكە سورۋدى ۇيىمداستىرماستان سىرتقا تاراتۋ جەلدەتكىشى قۇرىلعىسىنا جول بەرىلەدى.
48. سىرتقا تاراتۋ جەلدەتكىشى جۇيەسى ءۇي-جايلاردىڭ مىناداي توپتارى:
1) كەلۋشىلەر;
2) وندىرىستىك;
3) تاماق قالدىقتارىنىڭ كامەرالارى;
4) ىدىس-اياق جۋاتىن ماشينالاردىڭ جەرگىلىكتى سورعىشتارى;
5) دارەتحانالار مەن كيىم شەشەتىن ورنى بار سەبەزگى بولمەلەرى ءۇشىن بولەك ورناتىلادى.
ىستىق تسەحتاردىڭ جانە جالپى الماسۋ جەلدەتكىشىنىڭ, ىستىق, سالقىن تاماق, تولىق دايىنداۋ تسەحتارىنىڭ, جۋ جانە باسقا دا وندىرىستىك ءۇي-جايلاردىڭ جەرگىلىكتى سورعىشتارىن, سونداي-اق سانيتاريالىق توراپتاردىڭ, تەمەكى شەگەتىن جانە سەبەزگى بولمەلەرىنىڭ سىرتقا تاراتۋ جەلدەتكىش جۇيەسىن ءبىر سىرتقا تاراتۋ جۇيەسىنە بىرىكتىرۋگە جول بەرىلەدى.
49. تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ تاماقتاناتىن زالدارىندا جانە وندىرىستىك ءۇي-جايلارىندا ايتارلىقتاي جىلۋ بولىنگەن جاعدايدا اۋا باپتاۋ جۇيەلەرىن ورناتادى. قالعان قىزمەتتىك ءۇي-جايلاردى سورۋ-سىرتقا تاراتۋ جەلدەتكىشى جۇيەسىمەن جاراقتايدى.
50. جەلدەتۋ جانە اۋا باپتاۋ جۇيەلەرىنىڭ ونىمدىلىگىن وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا 1-قوسىمشاعا سايكەس ءۇي-جايلارداعى اۋانى ەسەپتەۋ تەمپەراتۋراسىن جانە اۋا الماسۋدىڭ جيىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ بەلگىلەيدى.
51. جەلدەتۋ جانە اۋا باپتاۋ جۇيەلەرىن ورناتۋ كەزىندە لاستانعان ايماق اۋاسىنىڭ تازا ايماققا تۇسۋىنە جول بەرىلمەيدى, سۇزگىشتەرگە جانە تازالاۋدى نەمەسە اۋىستىرۋدى تالاپ ەتەتىن باسقا دا بولىكتەرگە قولجەتىمدىلىك قامتاماسىز ەتىلەدى. مەحانيكالىق سىرتقا تاراتۋ جەلدەتكىشى جۇيەلەرىندە بەرىلەتىن سىرتقى اۋانى تازالاۋ جانە ونى قىسقى ۋاقىتتا جىلىتۋ كوزدەلەدى. سىرتقا تاراتۋ جەلدەتكىشى ءۇشىن اۋانى الۋ ەڭ از لاستانعان ايماقتا جەردەن كەمىندە 2 م بيىكتىكتە جۇرگىزىلەدى.
52. جەكە ءۇي-جايلاردا جازعى كەزەڭ ءۇشىن مەحانيكالىق جەلدەتكىش رەتىندە جەرگىلىكتى سىرتقا تاراتۋ قوندىرعىلارى جانە/نەمەسە اۋا باپتاعىشتار قولدانىلادى.
53. تەحنولوگيالىق جابدىقتاردىڭ جەلدەتۋ ارنالارى, اۋا وتكىزگىشتەرى شاڭنان, ىستان ۋاقتىلى تازارتىلادى.
54. سالقىن تاعامداردى, تىسكە باسارلاردى دايىندايتىن ءۇي-جايلاردا جەلدەتۋ جۇيەسىن شاڭعا قارسى جانە باكتەريتسيدتى سۇزگىمەن جابدىقتايدى. جەلدەتۋ جۇيەلەرىنىڭ ساڭىلاۋلارى ۇياشىقتارى ۇساق تورمەن جابىلادى. وسى ءۇي-جايلاردا كۇن ساۋلەسىنىڭ تۇسۋىنەن قورعايتىن اۋا باپتاعىشتار مەن قۇرىلعىلار ورناتىلادى. ءۇي-جايلارداعى رۇقسات ەتىلەتىن تەمپەراتۋرا +18 0س جوعارى ەمەس.
55. تۇرمىستىق ءۇي-جايلاردا كوبىنە تابيعي ىسكە قوسىلاتىن سىرتقا تاراتۋ جەلدەتكىشىنىڭ اۆتونومدى جۇيەلەرى ورناتىلادى.
56. ىلعال, جىلۋ جانە گاز ءبولۋ كوزدەرى بولىپ تابىلاتىن جابدىق جانە جۋ ۆاننالارىن قابىلداۋ ساڭىلاۋلارىنىڭ مولشەرلەرى زياندى بولىندىلەر كوزدەرىنىڭ مولشەرىنەن اسپايتىن سىرتقا تاراتۋ شاتىرلارى قۇرىلعىسى بار وقشاۋلانعان سىرتقا تاراتۋ جۇيەلەرىمەن جاراقتالادى.
57. جەرگىلىكتى سورعىشتاردىڭ شىعارىندىلارىن, ەگەر ونىڭ شىعىڭقى جەرىنە دەيىنگى ارالىق 10 م كەم بولسا, عيماراتتىڭ ەڭ جوعارى بولىگىنىڭ جابىنى ۇستىنەن كەم دەگەندە 2 م بيىكتىكتە جۇرگىزەدى.
58. شاڭ ءبولۋ كوزدەرىن (ۇن, قانت جانە باسقا دا سۋسىمالى ونىمدەردى) اسپيراتسيالىق قوندىرعىلارمەن جابدىقتايدى.
59. جۇك تيەۋ ەكسپەديتسياسى, ۆەستيبيۋل ءۇي-جايلارى جىلۋ پەردەلەرمەن جابدىقتالادى.
60. سىيىمدىلىعى كەمىندە 50 وتىرعىزۋ ورنىنان كەم تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ عيماراتتارىندا قوس ەسىك ورناتۋعا جول بەرىلەدى.
61. اۋا وتكىزگىشتەر, تورلار, جەلدەتۋ كامەرالارى جانە باسقا دا قۇرىلعىلار تازا, مەحانيكالىق بۇزىلۋلارسىز, توتتانۋ ىزىدەرىسىز, گەرمەتيكالىعى بۇزىلماي ۇستالادى.
62. پەشتەردىڭ جانىنداعى, سونداي-اق قامىردى اقىرعى اشىتۋ شكافتارىنىڭ جانىنداعى جۇمىس ورىندارىندا شىعاتىن ىستىق بۋدان جانە گازدان قورعاۋ ءۇشىن تىنىس الۋ ايماعى دەڭگەيىندە اۋا سەبەزگىسى ۇيىمداستىرىلادى. اۋا رەتسيركۋلياتسياسىنا جول بەرىلمەيدى.
63. جۇمىس ورىندارىنداعى جىلۋمەن ساۋلەلەنۋمەن, ۇندى, قانت ۇنتاعىن جانە باسقا دا سۋسىمالى ونىمدەردى ەلەۋمەن بايلانىستى بارلىق جۇمىستار قوسۋلى سورۋ-سىرتقا تاراتۋ نەمەسە جەرگىلىكتى سىرتقا تاراتۋ جەلدەتكىشى بار كەزىندە جۇرگىزىلەدى.
64. وندىرىستىك ءۇي-جايلاردىڭ اۋاسىنداعى زياندى زاتتاردىڭ رشش-دان اسۋىنا جول بەرىلمەيدى. جۇمىس ايماعىنىڭ اۋاسىنداعى زياندى زاتتاردىڭ رۇقسات ەتىلگەن شەكتى شوعىرلانۋى جانە جەكەلەگەن قاۋىپتى سىنىپتارى وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا 2-قوسىمشاعا سايكەس ايقىندالادى.
65. تاماقتانۋ وبەكتiلەرى ورتالىقتاندىرىلعان جىلىتۋ جۇيەسىمەن جابدىقتالادى, ول بولماعان جاعدايدا جەرگىلىكتى جىلىتۋمەن جابدىقتالادى. وزگە ماقساتتاعى عيماراتتاردىڭ ىشىنە سالىنعان, ىشىنە-جاپسارلاس سالىنعان تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ جىلىتۋ جۇيەلەرىن بولەك ورناتادى. جيناۋ, قاراپ تەكسەرۋ جانە جوندەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن جىلىتۋدىڭ بارلىق تۇرلەرى كەزىندە جىلىتۋ اسپاپتارىنىڭ قولجەتىمدىلىگى قامتاماسىز ەتىلەدى.
66. تۇرعىن ءۇي عيماراتتارىندا, تۇرعىن ءۇي عيماراتتارىنىڭ ىشىنە سالىنعان (ىشىنە-جاپسارلاس سالىنعان) تاماقتانۋ وبەكتىلەرىندە ءپىسىرۋ, جىلىتۋ پەشتەرىن (پليتالار) جانە قاتتى وتىنمەن جاناتىن مانگال قۇرىلعىلارىنا جول بەرىلمەيدى.
67. جىلىتۋ, جەلدەتۋ جانە اۋا باپتاۋ جۇيەلەرى تاماقتانۋ وبەكتىسى ءۇي-جايلارىنىڭ ميكروكليماتى مەن اۋا ورتاسىنىڭ رۇقسات ەتىلەتىن جاعدايىلارىن قامتاماسىز ەتەدى. تاماقتانۋ وبەكتىسى ميكروكليماتىنىڭ پارامەترلەرى وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا 3-قوسىمشاعا سايكەس ايقىندالادى.
68. تاماقتانۋ وبەكتىلەرىندە تابيعي جانە/نەمەسە جاساندى جارىقتاندىرۋ كوزدەلەدى.
69. ادامدار ۇنەمى بولاتىن وندىرىستىك ءۇي-جايلاردا تابيعي جارىق كوزدەلەدى. جۇمىس كۇنى ىشىندە جۇمىسشىلار 50 پايىزدان (بۇدان ءارى – %) اسپايتىن ۋاقىت بولاتىن ءۇي-جايلاردا تابيعي جارىقتاندىرۋدىڭ بولماۋىنا نەمەسە جەتكىلىكسىز تابيعي جارىقتاندىرۋعا جول بەرىلەدى.
70. تابيعي جارىقتاندىرۋسىز نەمەسە بيولوگيالىق اسەرى بويىنشا جەتكىلىكسىز تابيعي جارىقتاندىرۋسىز (تابيعي جارىقتاندىرۋ كوەففيتسيەنتى كەمىندە 0,5 %), ورنالاستىرۋعا ارنايى نەگىزدەمە بولعان جاعدايدا ءوندىرىس تەحنولوگياسىنا سايكەس جول بەرىلەتىن وندىرىستىك ءۇي-جايلاردى (جۇمىسكەرلەر ۇنەمى بولاتىن):
1) جاساندى جارىقتاندىرۋمەن;
2) ەريتەمدى ساۋلەلەنۋگە ارنالعان قۇرىلعىمەن;
3) جۇمىس ورىندارىنان 100 م اسپايتىن ارالىقتا جۇمىس ىستەيتىن ادامداردىڭ قىسقا مەرزىمدىك دەمالۋىنا ارنالعان تابيعي جارىقتاندىرۋى بار بولمەلەرمەن;
4) تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ىقتيارسىز جەلدەتكىشپەن جابدىقتايدى.
71. جارىقتاندىرۋ كوزدەرى جارىق بەرەتىن قورعانىش ارماتۋرامەن جاراقتاندىرىلادى. وندىرىستىك ءۇي-جايلاردى جانە قويمالاردى جارىقتاندىرۋ ءۇشىن ىلعال-شاڭنان قورعاۋدى ورىندايتىن شام قولدانىلادى.
72. شامدى پليتالاردىڭ, تەحنولوگيالىق جابدىقتىڭ, وندىرىستىك ۇستەلدەردىڭ ۇستىنە ورنالاستىرۋعا جول بەرىلمەيدى. جۇمىس ورىندارىندا شاعىلىسۋدى بولدىرمايتىن قوسىمشا جارىقتاندىرۋ كوزدەرىن ورناتادى.
73. جارىقتاندىرۋ اسپاپتارى, ارماتۋرا, تەرەزەلەر مەن ويىقتاردىڭ شىنىلانعان بەتتەرى تازا ۇستالادى جانە لاستانۋ شاماسىنا قاراي تازارتىلىپ وتىرادى.
74. سالقىن تاعامداردى, كرەمدى دايىنداۋمەن, تورتتار مەن ءتاتتى توقاشتاردى ارلەۋمەن بايلانىستى تاماقتانۋ وبەكتىسىنىڭ ءۇي-جايلارىن ورنالاستىرۋ سولتۇستىك-باتىس باعدارمەن جۇرگىزىلەدى.
75. اشىلاتىن بارلىق ويىقتاردى جىلدىڭ جىلى مەزگىلىندە جاندىكتەر كىرمەۋى ءۇشىن المالى-سالمالى قورعانىش قورعانىش تورلارمەن جابدىقتايدى.
76. ءۇي-جايلارداعى جارىقتاندىرۋ دەڭگەيى وسى سانيتاريالىق قاعيدالارعا 4-قوسىمشاعا سايكەس تاماقتانۋ وبەكتىلەرىنىڭ ءۇي-جايلارىنىڭ جارىقتاندىرۋ كورسەتكىشتەرىنىڭ رۇقسات ەتىلگەن دەڭگەيلەرىنە ساي قامتاماسىز ەتىلەدى.
77. وندىرىستىك ءۇي-جايلاردى جوبالاۋ, رەكونسترۋكتسيالاۋ, قايتا بەيىندەۋ, جوندەۋ جانە پايدالانۋ كەزىندە شۋدان قورعاۋ: ءۇي-جايلاردى دىبىستان وقشاۋلايتىن قۇرىلىس ماتەريالدارىمەن ارلەۋ, ەلەكتر قوزعالتقىشتاردى امورتيزاتورلارعا دىبىس سىڭىرەتىن قاپتاردى قولدانا وتىرىپ ورناتۋ, جابدىقتاردى ءدىرىل سىڭىرەتىن ىرگەتاستارعا ورناتۋ, جابدىقتارعا ۋاقتىلى الدىن الۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, مۋزىكامەن بەزەندىرۋدىڭ شىعىس قۋاتتىىن شەكتەۋ; اراجابىننان 40-50 سانتيمەتر (بۇدان ءارى – سم) اراقاشىقتىقتا اسپالى توبەلەردى ورناتۋ, جابدىقتى دايىنداۋشى كاسىپورىننىڭ پاسپورتىندا كورسەتىلگەن رەجيمدەردە پايدالانۋ بويىنشا ءىس-شارالاردى ورىندايدى.
78. پەرسونالدىڭ تاماقتانۋ زالدارىنداعى جۇمىس ورىندارىن ەسترادادان, اكۋستيكالىق جۇيەلەردەن الشاق شۋى از ورىنداردا ورنالاستىرۋ ۇسىنىلادى.
79. ءۇي-جايلارداعى جارىقتاندىرۋ, شۋ مەن ءدىرىل دەڭگەيلەرى كودەكستىڭ 144-بابىنىڭ 6-تارماعىنا سايكەس گيگيەنالىق نورماتيۆتەر تالاپتارىنا سايكەس كەلەدى.
4. وبەكتىنى, جابدىقتى ورناتۋعا جانە كۇتىپ-ۇستاۋعا قويىلاتىن تالاپتار
80. ءۇي-جايلاردىڭ كولەمدىك-جوسپارلاۋ جانە كونسترۋكتورلىق شەشىمدەرى شيكىزاتتىڭ, شيكى جارتىلاي فابريكاتتاردىڭ جانە دايىن ونىمدەردىڭ, پايدالانىلعان تازا جانە لاس ىدىس-اياقتىڭ قاراما-قارسى اعىنىن, سونداي-اق كەلۋشىلەر مەن پەرسونالدىڭ قاراما-قارسى قوزعالىسىن بولدىرمايتىن تەحنولوگيالىق پروتسەستەردىڭ اعىنىن كوزدەيدى.
81. تاماقتانۋ وبەكتىلەرىندە شىعارىلاتىن ونىمدەردىڭ اسسورتيمەنتىن وب
• 27 قازان, 2016
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №234
سوڭعى جاڭالىقتار
تاعزىم • بۇگىن, 21:32
سوڭعى ەكى ايدا ەلىمىزگە قانشا ادام كوشىپ كەلدى؟
قازاقستان • بۇگىن, 21:25
UAE SWAT Challenge: قازاقستان كوماندالارى ءتۋرنيردىڭ بارلىق جۇلدەلى ورىندارىن يەلەندى
بايقاۋ • بۇگىن, 20:45
ازيا چەمپيوناتى: قازاقستان قۇراماسى نىسانا كوزدەۋدەن بەس مەدالعا يە بولدى
سپورت • بۇگىن, 20:27
6 ملرد تەڭگە جىمقىرعان قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ باسشىسى ۇستالدى
وقيعا • بۇگىن, 19:44
ەلەنا رىباكينا WTA رەيتينگىندە ءوز ورنىن ساقتاپ تۇر
تەننيس • بۇگىن, 19:22
مادەنيەت • بۇگىن, 19:12
فرانسيس پۋلەنكتىڭ «ادام داۋىسى» مونووپەراسى العاش رەت قازاق تىلىندە قويىلادى
مادەنيەت • بۇگىن, 19:00
باس رەداكتورلار كلۋبى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولدايتىنىن مالىمدەدى
اتا زاڭ • بۇگىن, 18:40
مۇقاعالي رۋحىنا ارنالعان تاعىلىمدى كەش ءوتتى
پوەزيا • بۇگىن, 18:25
الماتىلىق جاستار جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولدادى
اتا زاڭ • بۇگىن, 18:15
ماۋلەن اشىمباەۆ: مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەفورمالارى جالپىۇلتتىق بىرلىكتى تالاپ ەتەدى
سەنات • بۇگىن, 17:59
قازاقستاندا ءبىر پالاتالى قۇرىلتايدى ىقتيمال تاراتۋ تەتىگىن نەعۇرلىم يكەمدى ەتۋ ۇسىنىلدى
اتا زاڭ • بۇگىن, 17:58
