2015 جىلعى 12 ناۋرىز, استانا قالاسى
«ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
«حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى كودەكسىنىڭ 144-بابىنىڭ 6-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان «ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتى ء(ا.ب. ماتىشەۆ) زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن:
1) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدى;
2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونى مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق- قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى;
3) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرۋدى قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى ت.م. جاقسىلىقوۆقا جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
مينيستر ە.دوساەۆ
«كەلىسىلگەن»
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە
الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى ___________ ت. دۇيسەنوۆا
2015 جىلعى 13 ناۋرىز
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 12 ناۋرىزداعى
№194 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
«ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى
(پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. «ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى (بۇدان ءارى – سانيتاريالىق قاعيدالار) ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن تالاپتاردى بەلگىلەيدى.
2. وسى سانيتاريالىق قاعيدالاردا مىناداي تەرميندەر مەن انىقتامالار قولدانىلادى:
1) اۋرۋحاناىشىلىك اۋرۋ – مەديتسينالىق ۇيىمعا جۇگىنگەننەن كەيىن نەمەسە مەديتسينالىق كومەك العاننان كەيىن, مەديتسينالىق ۇيىمدا بولعان ۋاقىتىندا نەمەسە مەديتسينالىق كومەك العاننان كەيىن ينكۋباتسيالىق كەزەڭدە ناۋقاستا پايدا بولاتىن كەز كەلگەن ينفەكتسيالىق اۋرۋ, سونداي-اق مەديتسينالىق ۇيىم قىزمەتكەرىنىڭ مەديتسينالىق ۇيىمداعى جۇمىسى سالدارىنان بولاتىن ينفەكتسيالىق اۋرۋ;
2) اۋىر ءجىتى رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق ينفەكتسيالار (بۇدان ءارى – اجري) – پاتسيەنتتى دەرەۋ ەمدەۋگە جاتقىزۋدى قاجەت ەتەتىن جانە انامنەزىندە اۋرۋ باستالعاننان باستاپ 7 كۇن ىشىندە كەمىندە ءبىر رەت بايقالاتىن >380س جوعارى تەمپەراتۋرامەن نەمەسە قىزۋمەن, جوتەلمەن, ەنتىگۋمەن نەمەسە تىنىس الۋدىڭ قيىنداۋىمەن سيپاتتالاتىن اۋرۋ;
3) باكتەريا تاسىمالداۋشىلىق – اۋرۋدىڭ كلينيكالىق كورىنىستەرسىز ينفەكتسيالىق (پارازيتتىك) اۋرۋلار قوزدىرعىشتارىنىڭ ادام نەمەسە جانۋار ورگانيزمىندە ساقتالۋىمەن جانە قورشاعان ورتاعا بولىنۋىمەن سيپاتتالاتىن ينفەكتسيالىق پروتسەستىڭ نىسانى;
4) باكتەريوفاگتار – باكتەريالىق جاسۋشانى زاقىمداۋعا جانە ونى ەرىتۋگە بەيىم باكتەريا ۆيرۋستارى;
5) باس تارتۋ – تۋبەركۋلەزدىڭ جۇقپالى تۇرىمەن اۋىراتىن ناۋقاستىڭ مەديتسينالىق قۇجاتتامادا بەلگىلەنگەن, دارىگەر تاعايىنداعان ەمدەۋدەن باس تارتۋى;
6) بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى تاربيەلەۋ مەن ءبىلىم بەرۋ وبەكتىلەرىندەگى شەكتەۋ ءىس-شارالارى – كابينەتتىك وقىتۋ جۇيەسىن الىپ تاستاۋدى, كوپشىلىك, ويىن-ساۋىق جانە سپورت ءىس-شارالارىن شەكتەۋدى, تۇماۋمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى ۋاقتىلى وقشاۋلاۋدى, بەتپەردە رەجيمىن ەنگىزۋدى, سانيتاريالىق-دەزينفەكتسيالىق رەجيمدى كۇشەيتۋدى جانە جەكە گيگيەنانى ساقتاۋدى كوزدەيتىن تۇماۋدىڭ جانە باسقا دا جرۆي-دىڭ تارالۋىن بولدىرماۋعا باعىتتالعان شارالار;
7) بايلانىستا بولعان ادام – ينفەكتسيا قوزدىرعىشىمەن بايلانىستا بولاتىن جانە (نەمەسە) بولعان ادام;
8) ۆيرۋستىق كولىك ورتاسى (بۇدان ءارى – ۆكو) – كلينيكالىق ماتەريال ۇلگىلەرىندە ۆيرۋستاردى زەرتحاناعا دەيىن تاسىمالداۋ پروتسەسىندە ساقتاۋعا ارنالعان دايىن سۇيىق ورتا;
9) قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى (بۇدان ءارى – دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان) - دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىندا باسشىلىقتى جۇزەگە اسىراتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ورگانى بولىپ تابىلادى;
10) ديزەنتەريا – كوبىنەسە توق ىشەكتىڭ شىرىشتى قابىقشاسىن زاقىمدايتىن شيگەللا (Shigella) تەكتى ميكروبىنان تۋىندايتىن ينفەكتسيالىق اۋرۋ. كلينيكالىق اۋرۋ ۋلانۋ جانە ءتۇيىلىپ اۋىرۋ سيندرومىنىڭ بولۋىمەن سيپاتتالادى;
11) ديسباكتەريوز – سوزىلمالى اۋرۋلاردىڭ, انتيبيوتيكتەردى ۇزاق قابىلداۋدىڭ ناتيجەسىندە تۋىندايتىن ىشەك جۇمىسىنىڭ اۋىتقۋى جانە فەرمەنت شىعارۋ قابىلەتىنىڭ بۇزىلۋى بىرگە جۇرەتىن ىشەك ميكروفلوراسى قۇرامىنىڭ بۇزىلۋى;
12) دەمەۋشى كەزەڭ – ءالى دە ساقتالعان ميكوباكتەريا پوپۋلياتسياسىنا اسەر ەتەتىن جانە تۋبەركۋلەز پروتسەسىنىڭ قابىنۋ وزگەرىستەرىنىڭ ودان ءارى ازايۋىن, سونداي-اق ناۋقاستىڭ ورگانيزمىنىڭ فۋنكتسيونالدىق مۇمكىندىكتەرىن قالپىنا كەلتىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن تەراپيانىڭ جالعاسۋ كەزەڭى;
13) ديۋار ىدىسى – بيولوگيالىق ۇلگىلەردى سۇيىق ازوت ورتاسىندا ۇزاق ساقتاۋعا جانە تاسىمالداۋعا ارنالعان رەزەرۆۋار;
14) ەمدەلۋدەن جالتارۋ – ءوز بەتىمەن كەتۋ, دارىگەر بەلگىلەگەن ەمدەۋ رەجيمىن بۇزۋ, سونداي-اق تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىن ناۋقاستىڭ مەديتسينالىق كارتاسىندا بەلگىلەنگەن تۋبەركۋلەزگە قارسى پرەپاراتتاردى ءۇش جانە ودان دا كوپ اپتانى قۇرايتىن ۋاقىت بويى قابىلداماۋ;
15) ءجىتى ۆيرۋستىق گەپاتيت (ا, ە, ۆ, س, د) – بۇل ەرەكشە ماركەرلەرى بار بولعاندا ۇزاقتىعى التى ايدان از باۋىردىڭ ءجىتى قابىنۋى;
16) ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارى – اسقازان-ىشەك جولىنىڭ زاقىمدالۋىمەن سيپاتتالاتىن پاتوگەندى جانە شارتتى پاتوگەندى باكتەريالاردان, ۆيرۋستاردان بولاتىن ينفەكتسيالىق اۋرۋلار;
17) ءجىتى رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق ينفەكتسيا (بۇدان ءارى – جرۆي) – اۋا-تامشى جولىمەن بەرىلەتىن جانە تىنىس الۋ (رەسپيراتورلىق) جولدارىنىڭ سىلەمەيلى قابىعىن زاقىمداۋمەن قوسا جۇرەتىن تۇماۋ, پاراگريپپ, ادەنوۆيرۋستار, رەسپيراتورلىق-سينتسيتيالدىق جانە باسقا دا ۆيرۋستار تۋدىراتىن اۋرۋلاردىڭ جوعارى كونتاگيوزدىق توبى;
18) جرۆي, تۇماۋ جانە ولاردىڭ اسقىنۋلارىن (پنەۆمونيالاردى) ادەتتەگى ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ – حالىقتىڭ ءجىتى رەسپيراتورلىق تۇماۋ ءتارىزدى اۋرۋدىڭ جانە/نەمەسە پنەۆمونيانىڭ كلينيكالىق بەلگىلەرىمەن جۇگىنۋى بويىنشا رەسپۋبليكانىڭ بارلىق اۋماعىندا تىركەلگەن اۋرۋلار جاعدايلارىنىڭ سانىن ەسەپكە الۋ نەگىزىندە جرۆي-مەن, تۇماۋمەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ جانە ولاردىڭ اسقىنۋلارىنان (پنەۆمونيالار) بولعان ءولىم-ءجىتىمنىڭ دەڭگەيى مەن ديناميكاسىن مونيتورينگىلەۋ;
19) يەرسينيوز – ۋلانۋ بەلگىلەرىمەن جانە اسقازان-ىشەك جولدارى, باۋىر, بۋىندار, كەيدە باسقا اعزالاردىڭ زاقىمدانۋىمەن سيپاتتالاتىن انتروپونوزدار توبىنداعى ءجىتى ينفەكتسيالىق اۋرۋ;
20) ينكۋباتسيالىق كەزەڭ – ينفەكتسيا قوزدىرعىشتارى ورگانيزمگە تۇسكەن ساتتەن باستاپ اۋرۋدىڭ العاشقى بەلگىلەرى پايدا بولعانعا دەيىنگى ۋاقىتتىڭ بولىگى;
21) ينۆازيالىق ادىستەر - ادام ورگانيزمنىڭ ىشكى ورتاسىنا ەنۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋ ادىستەرى;
22) ينفەكتسيالىق نەمەسە پارازيتتىك اۋرۋلار وشاعى – ينفەكتسيا قوزدىرعىشى ناۋقاستان سەزىمتال ادامدارعا بەرىلە الاتىن شەكتەردە ونى قورشاعان اۋماعى بار, ينفەكتسيالىق نەمەسە پارازيتتىك اۋرۋمەن اۋىراتىن ناۋقاستىڭ بولاتىن ورنى;
23) ينديكاتورلىق كورسەتكىشتەر – تۇماۋ ءتارىزدى اۋرۋلار (بۇدان ءارى – تتا), اجري جانە تۇماۋدى شولعىنشى ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ (بۇدان ءارى – شەق) جۇيەسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ ساپالىق كورسەتكىشتەرى;
24) كەڭ كولەمدى دارىلەرگە كونبەيتىن تۋبەركۋلەز (بۇدان ءارى – ككدك) – بۇل شتاممدارى يزونيازيد پەن ريفامپيتسينگە, سونداي-اق فتورحينولونداردىڭ بىرەۋىنە جانە ەكىنشى قاتارداعى ءۇش ينەكتسيالىق پرەپاراتتاردىڭ بىرەۋىنە (كاپرەوميتسين, كاناميتسين نەمەسە اميكاتسينگە) كونبەيتىن تۋبەركۋلەز ميكروباكتەرياسىنان (بۇدان ءارى – تمب) بولعان تۋبەركۋلەز;
25) كوپتەگەن دارىلەرگە كونبەيتىن تۋبەركۋلەز (بۇدان ءارى – كدك) –شتاممدارى يزونيازيد پەن ريفامپيتسينگە ءتوزىمدى تمب-دان تۋىنداعان تۋبەركۋلەز;
26) قارقىندى كەزەڭ – اۋرۋدىڭ كلينيكالىق بەلگىلەرىن جويۋعا جانە تمب-نىڭ پوپۋلياتسياسىنا بارىنشا اسەر ەتۋگە باعىتتالعان تەراپيانىڭ باستاپقى كەزەڭى;
27) قاقىرىق ميكروسكوپياسىنىڭ وڭ ناتيجەسىمەن وكپە تۋبەركۋلەزى (باكتەريا ءبولۋشى) – ەم جۇرگىزىلگەنگە دەيىن قاقىرىق جاعىندىسىنىڭ ميكروسكوپياسى كەزىندە, ءتىپتى ءبىر رەت بولسا دا قىشقىلعا تۇراقتى باكتەريالاردىڭ (بۇدان ءارى - قتب) انىقتالۋى;
28) قىلاۋلار - اش ىشەكتىڭ ليمفا جۇيەسىنىڭ جارامەن زاقىمدالۋىمەن, باكتەريەميامەن, جالپى ۋلانۋ كورىنىستەرىنىڭ تسيكلدىق اعىمىمەن, قوزدىرعىشتىڭ كوبىنە تاعام جانە سۋ جولدارىمەن ىسكە اسىرىلاتىن ءناجىس-اۋىز ارقىلى بەرىلۋ تەتىگىمەن سيپاتتالاتىن, ۇزاق ۋاقىت باكتەريا تاسىمالداۋشىلىقتى قالىپتاستىرۋعا بەيىم سالمونەللا ءتۇرىنىڭ (Salmonella paratyphi) باكتەريالارى تۋدىراتىن باكتەريالىق ءجىتى ينفەكتسيالىق اۋرۋلار;
29) ميكروسكوپيالىق زەرتتەۋ – زەرتتەۋگە الىنعان جاعىندىلاردان قتب-دى انىقتاۋ ءادىسى;
30) مانتۋ سىناماسى – ەرەكشە دياگنوستيكالىق تەست, حالىقارالىق ەكى تۋبەركۋلين بىرلىگىمەن تەرىىشىلىك تۋبەركۋلين مانتۋ سىناماسى (بۇدان ءارى – 2 تب-مەن مانتۋ);
31) پارەنتەرالدىق مەحانيزم – ينفەكتسيانىڭ قان قۇيۋ كەزىندە, تەرى جامىلعىلارى مەن شىرىشتى قابىقشالاردىڭ بۇتىندىگىنىڭ بۇزىلۋىمەن قوسا جۇرەتىن ينەكتسيالار جانە باسقا دا مانيپۋلياتسيالار كەزىندە, سونداي-اق انادان بالاعا بوسانۋ جولدارى ارقىلى ءوتۋ كەزىندە بەرىلۋى;
32) رەكونۆالەستسەنت – اۋرۋدان ايىعۋ ساتىسىنداعى ناۋقاس ادام;
33) رەميسسيا – اۋرۋ كورىنىستەرىنىڭ ۋاقىتشا السىزدەنۋىمەن نەمەسە جوعالۋىمەن سيپاتتالاتىن اۋرۋدىڭ ءوتۋ كەزەڭى;
34) رەتروسپەكتيۆتى ەپيدەميولوگيالىق تالداۋ – ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالاردى پەرسپەكتيۆالى جوسپارلاۋدى نەگىزدەۋ ماقساتىندا الداعى ۇزاق ۋاقىت ارالىعىنداعى ينفەكتسيالىق سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ دەڭگەيىن, قۇرىلىمى مەن ديناميكاسىن تالداۋ;
35) رەپرەزەنتاتيۆتى ىرىكتەۋ – باس جيىنتىقتىڭ نەگىزگى بەلگىلەرى ساقتالعان جانە دەرەكتەر كورسەتىلگەن بەلگى وسى باس جيىنتىقتا كورىنەتىن پروپورتسيادا نەمەسە سونداي جيىلىكتە ۇسىنىلاتىن ىرىكتەۋ;
36) روتاۆيرۋستىق ينفەكتسيا – اسقازان-ىشەك جولدارىنىڭ زاقىمدانۋىمەن سيپاتتالاتىن ءجىتى ۆيرۋستىق اۋرۋ;
37) سالمونەللەز – سالمونەللا (Salmonella) توبىنا جاتاتىن قوزدىرعىشتاردىڭ ءناجىس-اۋىز قۋىسى ارقىلى بەرىلەتىن پوليەتيولوگيالىق ءجىتى ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ توبى, ولار بەلگىلەرى بىلىنبەيتىن باكتەريا تاسىمالداۋشىلىقتان باستاپ, اۋىر سەپتيكالىق تۇرلەرىنە دەيىن بولاتىن كلينيكالىق كورىنىستەرىنىڭ كوپتۇرلىلىگىمەن سيپاتتالادى. كوبىنەسە ءجىتى گاستروەنتەريت تۇرىندە وتەدى;
38) ساناتسيا – ورگانيزمدى ساۋىقتىرۋ بويىنشا ماقساتتى ەمدەۋ-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالارىن جۇرگىزۋ;
39) سىرقاتتانۋشىلىقتى باقىلاۋ دەڭگەيى – الدىڭعى بەس جىل ىشىندەگى سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ ورتاشا شاماسىنا قاراي ءاربىر ۋاقىت ارالىعىنا جانە ناقتى ەلدى مەكەنگە ءتان سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ شەكتى دەڭگەيى. جالپى العاندا اۋماق ءۇشىن جانە حالىقتىڭ جەكەلەگەن توبى (جاس ەرەكشەلىك, كاسىبي) ءۇشىن ەسەپتەلەدى. تالداناتىن كورسەتكىشتەردىڭ جوعارى باقىلاۋ دەڭگەيىنە جاقىنداۋى نەمەسە ودان ارتۋى ەپيدەميولوگيالىق قولايسىزدىقتى بىلدىرەدى;
40) سۇزگى – ەمحانالاردا ۇيىمداستىرىلادى, ونىڭ مىندەتى پاتسيەنتتەردى ەمحاناعا كىرەبەرىستە ەكى نەگىزگى توپقا: ينفەكتسيالىق اۋرۋعا كۇدىگى بار ادامدارعا (جوعارى تەمپەراتۋرا, ەتيولوگياسى بەلگىسىز بورتپە, ديسپەپسيالىق بۇزىلىستار جانە ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ باسقا كورىنىستەرى) جانە دەنى ساۋ نەمەسە ءارتۇرلى فۋنكتسيونالدىق اۋىتقۋلارى بار ادامدارعا سۇرىپتاۋ بولىپ تابىلادى;
41) ستاتسيونارلارداعى شەكتەۋ ءىس-شارالارى – مەدقىزمەتكەرلەر مەن پاتسيەنتتەردىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋىنىڭ ەرەكشە رەجيمىن كوزدەيتىن تۇماۋدىڭ جانە باسقا دا جرۆي-دىڭ تارالۋىن بولدىرماۋعا, تۇماۋمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى ۋاقتىلى وقشاۋلاۋعا, بەتپەردە رەجيمىن ەنگىزۋگە, سانيتاريالىق-دەزينفەكتسيالىق رەجيمدى كۇشەيتۋگە جانە جەكە گيگيەنانى ساقتاۋعا باعىتتالعان شارالار;
42) تاڭەرتەڭگىلىك سۇزگى – مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەلەۋ جانە وقىتۋ وبەكتىلەرىندە, مەكتەپتەردە, گيمنازيالاردا, ليتسەيلەردە اڭقانى قاراي, تەمپەراتۋرانى ولشەي وتىرىپ, اتا-انالاردان جرۆي جانە تۇماۋدىڭ بەلگىلەرى مەن سيمپتومدارىنىڭ بولۋىن سۇراۋ ارقىلى بالالاردى قابىلداۋ;
43) تەرموكونتەينەر – جىلۋدان وقشاۋلاۋ قاسيەتتەرى جانە تىعىز جابىلاتىن قاقپاعى بار ۇلگىلەردى تاسۋعا ارنالعان جاشىك (نەمەسە سومكە), ونداعى ءتيىمدى تەمپەراتۋرالىق رەجيم (پليۋس 2°س-تان پليۋس 8°س- قا دەيىن) قۋىسىنا سالىنعان مۇزداتىلعان توڭازىتۋ ەلەمەنتتەرىنىڭ كومەگىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى;
44) تۋبەركۋلەز ينفەكتسياسىنىڭ وشاعى – باكتەريا بولەتىن ناۋقاستىڭ تۇرعىلىقتى (جەكە ءۇي, پاتەر, جاتاقحاناداعى بولمە جانە تاعىدا باسقالارى), وقۋ, جۇمىس, دەمالىس ورنى;
45) تۋبەركۋلەز – پاتولوگيالىق پروتسەسكە وكپەدەن باسقا ورگانيزمنىڭ بارلىق ورگاندارى مەن تىندەرى ۇشىراۋى مۇمكىن, بىراق كوبىنەسە وكپەدە شوعىرلاناتىن اۋرۋ;
46) تۋبەركۋليندىك دياگنوستيكا – 2 تب-مەن مانتۋ سىناماسى بويىنشا ەرەكشە دياگنوستيكالىق زەرتتەۋ;
47) تۇماۋ ءتارىزدى اۋرۋلار – اۋرۋ باستالعاننان باستاپ 7 كۇن ىشىندە كەمىندە ءبىر رەت بايقالاتىن دەنە قىزۋىنىڭ 380س-تان جوعارىلاۋىمەن جانە جوتەلمەن قوسا جۇرەتىن ءجىتى رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق اۋرۋ جاعدايلارى;
48) تۇماۋدى شەق جونىندەگى ايماقتىق ۆيرۋسولوگيالىق زەرتحانا (ايماقتىق ۆيرۋسولوگيالىق زەرتحانا) – تتا, اجري جانە تۇماۋدى شەق جۇيەسىنە قاتىساتىن ۆيرۋسولوگيالىق زەرتحانالارعا ادىستەمەلىك جانە پراكتيكالىق كومەك كورسەتۋدى, ساپانى سىرتتاي باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ۇلگىلەردى راستاۋدى (قايتا تەستىلەۋدى) جۇزەگە اسىراتىن ۆيرۋسولوگيالىق زەرتحانا;
49) فاگوتيپ – تيپتىك باكتەريوفاكتار قۇرامىنا بىردەي سەزىمتالدىقتى سيپاتتايتىن باكتەريالىق شتامدار جيىنتىعى;
50) فليۋووروگرافيالىق, رەنتگەنولوگيالىق تەكسەرۋ – فليۋوروگرافيالىق نەمەسە رەنتگەنولوگيالىق اپپاراتتارمەن دياگنوستيكالىق زەرتتەۋ;
51) حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توبى – اينالاسىنداعىلارعا ينفەكتسيالىق جانە پارازيتتىك اۋرۋلاردى جۇقتىرۋ ءۇشىن بارىنشا قاۋىپ توندىرەتىن حالىققا قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن ادامدار;
52) حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ۆەدومستۆوسى - قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتى;
53) شولعىنشى ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ – ەلىمىزدەگى تۇماۋمەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ ەپيدەميولوگيالىق جانە ۆيرۋسولوگيالىق سيپاتتامالارىن, تۇماۋدىڭ ەكونوميكالىق زالالىن الەمنىڭ باسقا ەلدەرىنىڭ دەرەكتەرىمەن سالىستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, تتا تۋرالى اقپاراتتى جانە رەپرەزەنتاتيۆتى توپتارداعى تتا جانە اجري-مەن اۋىراتىن ناۋقاستاردىڭ ماتەريالى ۇلگىلەرىن جۇيەلى جيناۋ;
54) شولعىنشى وڭىرلەر – تتا, اجري جانە تۇماۋدى شولعىنشى ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەن جانە جۇرگىزىلەتىن اكىمشىلىك اۋماقتار; 55) شولعىنشى ورتالىقتار – تتا, اجري جانە تۇماۋدى شولعىنشى ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ جۇيەسى جۇزەگە اسىرىلاتىن مەديتسينالىق ۇيىمدار; 56) ءىش سۇزەگى – اش ىشەكتىڭ ليمفا جۇيەسى زاقىمدانىپ, شىرىشتى قابىقشاسىندا جارا پايدا بولاتىن, جالپى ۋلانۋدىڭ قايتالانۋى كەزدەسەتىن, قوزدىرعىش اۋىز قۋىسى ارقىلى جانە ناجىستەن جۇعاتىن, سۋ, تاعام جانە تۇرمىستىق جولدارمەن تارالاتىن, سپورالىق تارالۋمەن قاتار ۇزاق ۋاقىتقا باكتەريا تاسىمالداۋشىلىقتى قالىپتاستىرۋعا بەيىم سالمونەللا باكتەرياسىنىڭ (Salmonella Typhi) تۇرىنەن بولاتىن باكتەريالى ينفەكتسيالىق اۋرۋ;
57) ەنتەرالدىق مەحانيزم – ينفەكتسيانىڭ اسقازان-ىشەك جولى ارقىلى بەرىلۋى;
58) ەپيدەميولوگيالىق كورسەتىمدەر بويىنشا تەكسەرۋ – بەلگىلى ءبىر اۋماقتاعى, حالىقتىڭ جەكەلەگەن توپتارى اراسىنداعى ەپيدەميولوگيالىق جاعدايعا نەگىزدەلگەن ينفەكتسيالىق نەمەسە پارازيتتىك اۋرۋلار تۋرالى الىنعان اقپاراتتىڭ نەگىزىندە جانە ينفەكتسيالىق نەمەسە پارازيتتىك اۋرۋلاردىڭ جاعدايىنا ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋ جۇرگىزۋ كەزىندە (جۇقتىرۋ تاۋەكەلى فاكتورلارىن, بەرىلۋ جولدارىن انىقتاۋ جانە سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن) تەكسەرۋ;
59) anti-HCV – س ۆيرۋستىق گەپاتيتىنە انتيدەنەلەر;
60) HBsAg – ينفەكتسيانىڭ ءجىتى نەمەسە سوزىلمالى ءتۇرىن كورسەتەتىن بەتكەيلىك انتيگەن.
2. ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىمەن سىرقاتتانۋدىڭ الدىن الۋ بويىنشا
سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
3. ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىمەن سىرقاتتانۋشىلىقتى ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ مىناداي ءىس-شارالاردى قامتيدى:
1) پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالاردىڭ تىزبەسىن, كولەمىن جانە جۇرگىزۋ مەرزىمىن نەگىزدەۋ, ۇزاق مەرزىمگە ارنالعان باعدارلامالىق-نىسانالى جوسپارلاۋ ماقساتىندا حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى جىل سايىن جۇرگىزەتىن ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىمەن سىرقاتتانۋشىلىقتى رەتروسپەكتيۆتى ەپيدەميولوگيالىق تالداۋ;
2) باستالعان اۋرۋدىڭ ءورشۋىن ۋاقتىلى انىقتاۋ, ونىڭ سەبەپتەرىن انىقتاۋ جانە ەپيدەمياعا قارسى جەدەل ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى اي سايىن جۇرگىزەتىن ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىمەن سىرقاتتانۋشىلىقتى جەدەل ەپيدەميولوگيالىق تالداۋ.
اعىمداعى سىرقاتتانۋشىلىق اپتالار, ايلار بويىنشا, ءوسۋ قورىتىندىسىمەن سالىستىرىلادى, وسى اۋماققا ءتان اۋرۋدىڭ باقىلاۋ دەڭگەيىمەن سالىستىرۋ جۇرگىزىلەدى.
4. اۋرۋحاناىشىلىك اۋرۋلاردى بولدىرماۋ ماقساتىندا حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى مەديتسينالىق ۇيىمداردا, بالالار ۇيلەرىندە, نارەستەلەر ۇيلەرىندە, قارتتار مەن مۇگەدەكتەرگە ارنالعان ينتەرنات-ۇيلەرىندە سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى رەجيمنىڭ ساقتالۋىنا مەملەكەتتىك سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ جۇرگىزەدى.
5. ىشەك ينفەكتسيالارىمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى جانە كۇدىكتىلەردى انىقتاۋدى ۆەدومستۆولىق تيىستىلىگى مەن مەنشىك نىسانىنا قاراماستان بارلىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى امبۋلاتوريالىق قابىلداۋ, ۇيگە بارۋ, مەديتسينالىق تەكسەرىپ-قاراۋ, اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ جانە مەديتسينالىق ۇيىمدارعا باسقالاي بارۋ كەزىندە جۇرگىزەدى. دياگنوز اۋرۋدىڭ كلينيكالىق كورىنىستەرى, زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر دەرەكتەرى, ەپيدەميولوگيالىق انامنەزى نەگىزىندە قويىلادى.
6. حالىقتىڭ ساناتتارى:
1) مەديتسينالىق ۇيىمدارعا جۇگىنگەن كەزدە ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىنا كۇدىكتى ناۋقاستار;
2) ستاتسيونارعا ءتۇسۋ كەزىندە پسيحياتريالىق ستاتسيونارلاردىڭ پاتسيەنتتەرى;
3) مەكتەپ-ينتەرناتتارعا, بالالار ۇيلەرى مەن نارەستەلەر ۇيلەرىنە الۋعا رەسىمدەۋ كەزىندە بالالار;
4) قارتتار مەن مۇگەدەكتەرگە ارنالعان ينتەرنات-ۇيلەرىنە الۋعا رەسىمدەۋ كەزىندە جاسى ۇلعايعان ادامدار;
5) ىشەك ينفەكتسياسىمەن اۋىرىپ ايىققان رەكونۆالەستسەنتتەر ىشەك توبىنا ءبىر رەت زەرتحانالىق تەكسەرىلەدى.
7. قوزدىرعىشتى سايكەستەندىرۋ جانە وشاقتىڭ كولەمدەرىن بەلگىلەۋ ماقساتىندا ينفەكتسيالىق اۋرۋ قوزدىرعىشىنىڭ بەرىلۋ جولدارى مەن بولجاناتىن فاكتورلارىن ەسەپكە الا وتىرىپ, دارىگەر-ەپيدەميولوگ ايقىندايتىن زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى.
3. ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋدى ۇيىمداستىرۋعا قويىلاتىن
سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
8. ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋلەر مىنا وشاقتاردا:
1) قوعامدىق تاماقتانۋ جانە ازىق-ت ۇلىك ساۋداسى, سۋمەن جابدىقتاۋ وبەكتىلەرىنىڭ, مەكتەپكە دەيىنگى بالالار ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, سونداي-اق تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ, ساقتاۋ, تاسىمالداۋ جانە وتكىزۋمەن بايلانىستى كاسىپكەرلىك قىزمەتپەن اينالىساتىن جەكە تۇلعالار ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىمەن سىرقاتتانعان كەزدە;
2) مەكتەپكە دەيىنگى بالالار ۇيىمدارىنا, بالالار ۇيلەرىنە, مەكتەپ-ينتەرناتتارعا باراتىن بالالار سىرقاتتانعان كەزدە;
3) پسيحيكالىق-نەۆرولوگيالىق ستاتسيونارلاردىڭ, بالالار ۇيلەرىنىڭ, نارەستەلەر ۇيلەرىنىڭ, قارتتار مەن مۇگەدەكتەرگە ارنالعان ينتەرنات-ۇيلەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى سىرقاتتانعان كەزدە;
4) ءبىر ينكۋباتسيالىق كەزەڭ ىشىندە ءبىر وشاقتا ءۇش جانە ودان دا كوپ ادامنىڭ سىرقاتتانۋى جاعدايى تىركەلگەن كەزدە جۇرگىزىلەدى.
9. پاتەرلىك وشاقتاردى تەكسەرۋ جەدەل ەپيدەميولوگيالىق تالداۋ ناتيجەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىمەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ باقىلاۋ دەڭگەيلەرى ارتقان كەزدە جۇرگىزىلەدى.
10. وشاقتاردى ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋ كەزىندە زەرتحانالىق تەكسەرۋ ءۇشىن تاماق ونىمدەرىنىڭ, سۋدىڭ سىنامالارىن, شايىندىلاردى الۋ جۇرگىزىلەدى.
4. ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى ەمدەۋگە جاتقىزۋعا قويىلاتىن
سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
11. ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى ەمدەۋگە جاتقىزۋ كلينيكالىق جانە ەپيدەميولوگيالىق كورسەتىمدەرى بويىنشا جۇرگىزىلەدى.
12. ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى ەمدەۋگە جاتقىزۋدىڭ كلينيكالىق كورسەتىمدەرى:
1) ەكى ايعا تولماعان بالالارداعى اۋرۋدىڭ بارلىق تۇرلەرى; 2) بالانىڭ جاسىنا قاراماستان قاتتى سۋسىزدانۋمەن قوسا جۇرەتىن اۋرۋ تۇرلەرى;
3) ىلەسپەلى پاتولوگيادان اسقىنعان اۋرۋ تۇرلەرى;
4) ءارتۇرلى دارەجەدەگى سۋسىزدانۋمەن قوسا جۇرەتىن سوزىلمالى ءىش ءوتۋ;
5) ديزەنتەريانىڭ سوزىلمالى تۇرلەرى (اسقىنعان جاعدايدا).
13. ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى ەمدەۋگە جاتقىزۋدىڭ ەپيدەميولوگيالىق كورسەتىمدەرى:
1) ناۋقاستىڭ تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا قاجەتتى ەپيدەمياعا قارسى رەجيمدى ساقتاۋ مۇمكىندىگىنىڭ بولماۋى (الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىلار, جاتاقحانالار, كازارمالار, كوممۋنالدىق پاتەرلەر جانە تاعىدا باسقالارى);
2) مەديتسينالىق ۇيىمدارداعى, مەكتەپ-ينتەرناتتارداعى, بالالار ۇيلەرىندەگى, نارەستەلەر ۇيلەرىندەگى, ساناتوريلەردەگى, قارتتار مەن مۇگەدەكتەرگە ارنالعان ينتەرنات-ۇيلەرىندەگى, جازعى ساۋىقتىرۋ مەكەمەلەرىندەگى, دەمالىس ۇيلەرىندەگى سىرقاتتانۋ جاعدايلارى. 14. ديزەنتەريا جانە باسقا دا ءجىتى ديارەيالىق ينفەكتسيالاردان كەيىنگى رەكونۆالەستسەنتتەردى اۋرۋحانادان شىعارۋ تولىق كلينيكالىق ساۋىققاننان كەيىن جۇرگىزىلەدى.
ديزەنتەريا جانە باسقا دا ءجىتى ديارەيالىق ينفەكتسيالاردان كەيىنگى رەكونۆالەستسەنتتەردى ءبىر رەتتىك باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋ امبۋلاتوريالىق جاعدايدا اۋرۋحانادان شىققاننان كەيىن كۇنتىزبەلىك جەتى كۇن ىشىندە, بىراق انتيبيوتيك تەراپياسىن اياقتاعاننان كەيىن ەكى كۇنتىزبەلىك كۇننەن سوڭ جۇرگىزىلەدى.
5. ءجىتى ىشەك ينفەكتسيالارىمەن اۋىرىپ ايىققان ادامداردى ديسپانسەرلىك
قاداعالاۋعا قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
15. ءجىتى ديزەنتەريادان ساۋىققاننان كەيىن ديسپانسەرلىك باقىلاۋعا مىنالار جاتادى:
1) قوعامدىق تاماقتانۋ, ازىق-ت ۇلىك ساۋداسى, تاماق ونەركاسىبى وبەكتىلەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى;
2) بالالار ۇيلەرىنىڭ, نارەستەلەر ۇيلەرىنىڭ, مەكتەپ-ينتەرناتتاردىڭ بالالارى; 3) پسيحيكالىق-نەۆرولوگيالىق ديسپانسەرلەردىڭ, بالالار ۇيلەرىنىڭ, نارەستەلەر ۇيلەرىنىڭ, قارتتار مەن مۇگەدەكتەرگە ارنالعان ينتەرنات-ۇيلەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى.
16. ديسپانسەرلىك باقىلاۋ ءبىر ايدىڭ ىشىندە جۇرگىزىلەدى, ونىڭ سوڭىندا ءبىر رەتتىك باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋ جۇرگىزۋ مىندەتتى.
17. دارىگەرگە بارۋ جيىلىگى كلينيكالىق كورسەتىمدەر بويىنشا ايقىندالادى. 18. ديسپانسەرلىك باقىلاۋدى تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ۋچاسكەلىك دارىگەر (نەمەسە وتباسى دارىگەرى) نەمەسە ينفەكتسيالىق اۋرۋلار كابينەتىنىڭ دارىگەرى جۇزەگە اسىرادى.
19. اۋرۋ قايتالانعان جاعدايدا نەمەسە زەرتحانالىق تەكسەرۋدىڭ قورىتىندىسى وڭ بولعاندا, ديزەنتەريامەن اۋىرىپ ايىققان ادامدار قايتا ەمدەۋدەن وتەدى. ەمدەۋ اياقتالعاننان كەيىن بۇل ادامدار ءۇش اي بويى اي سايىن زەرتحانالىق تەكسەرۋدەن وتەدى. باكتەريا تاسىمالداۋشىلىعى ءۇش ايدان استام جالعاسىپ كەلە جاتقان ادامدار ديزەنتەريانىڭ سوزىلمالى تۇرىمەن اۋىراتىن ناۋقاستار رەتىندە ەمدەلەدى.
20. حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توبىنا جاتاتىن ادامدارعا ماماندىعى بويىنشا جۇمىس جاساۋعا رۇقساتتى ساۋىققانى تۋرالى انىقتامانى ۇسىنعان ساتتەن باستاپ جۇمىس بەرۋشى بەرەدى. ساۋىققانى تۋرالى انىقتامانى كلينيكالىق جانە باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋ ناتيجەلەرىمەن راستالعان كەزدە تولىق ساۋىققاننان كەيىن عانا ەمدەۋشى دارىگەر بەرەدى.
ديزەنتەريانىڭ سوزىلمالى تۇرىمەن اۋىراتىن ادامدار ەپيدەميولوگيالىق قاۋىپ توندىرمەيتىن جۇمىسقا اۋىستىرىلادى.
21. ديزەنتەريانىڭ سوزىلمالى تۇرىمەن اۋىراتىن ادامدار ءبىر جىل بويى ديسپانسەرلىك باقىلاۋدا تۇرادى. ديزەنتەريانىڭ سوزىلمالى تۇرىمەن اۋىراتىن ادامداردى اي سايىن دارىگەر-ينفەكتسيونيست باكتەريولوگيالىق تەكسەرەدى جانە قارايدى.
6. سالمونەللەزدىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
22. حالىقتىڭ مىنا ساناتتارى سالمونەللەزگە مىندەتتى باكتەريولوگيالىق تەكسەرىلۋگە جاتادى:
1) ستاتسيونارعا كەلىپ تۇسەتىن ەكى جاسقا تولماعان بالالار;
2) ستاتسيونارعا ەمدەۋگە جاتقىزىلعان ناۋقاس بالانى كۇتەتىن ەرەسەكتەر; 3) ەمدەۋگە جاتقىزىلعان كەزدە نەمەسە ەمدەۋگە جاتقىزعانعا دەيىن ونىڭ الدىندا ءۇش اپتا بويىنا ىشەك فۋنكتسياسىنىڭ بۇزىلۋى بولعان بوساناتىن ايەلدەر, بوسانعان ايەلدەر;
4) دياگنوزىنا قاراماستان, ستاتسيوناردا بولۋى كەزىندە ىشەك فۋنكتسياسىنىڭ بۇزىلۋى پايدا بولعان بارلىق ناۋقاستار;
5) سالمونەللەزدىڭ وشاعىندا ينفەكتسيانىڭ كوزى بولۋى مۇمكىن دەپ ەسەپتەلگەن حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توپتارىنىڭ ىشىنەن تەكسەرىلۋى قاجەت ادامدار.
23. سالمونەللەز وشاقتارىنا ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋ حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توبىنا جاتاتىن ادامدار نەمەسە ەكى جاسقا دەيىنگى بالالار ناۋقاستانعان جاعدايدا جۇرگىزىلەدى.
24. سالمونەللەزبەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى ەمدەۋگە جاتقىزۋ كلينيكالىق جانە ەپيدەميولوگيالىق كورسەتىمدەرى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. 25. سالمونەللەزبەن اۋىرعان رەكونۆالەستسەنتتەر اۋرۋحانادان تولىق كلينيكالىق ساۋىققاننان كەيىن جانە ءناجىستىڭ باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋى ءبىر رەت تەرىس بولعان جاعدايدا شىعارىلادى. زەرتتەۋدى ەمدەۋ اياقتالعاننان كەيىن ءۇش كۇننەن ەرتە جۇرگىزبەيدى.
26. ديسپانسەرلىك باقىلاۋعا اۋىرىپ ساۋىققاننان كەيىن تەك حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توپتارى قانا الىنادى.
27. سالمونەللەزبەن اۋىرىپ ايىققان ادامداردى ديسپانسەرلىك باقىلاۋدى تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ينفەكتسيالىق اۋرۋلار كابينەتىنىڭ دارىگەرى نەمەسە ۋچاسكەلىك (وتباسىلىق) دارىگەر جۇزەگە اسىرادى.
حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توپتارىنا جاتاتىن ادامدارعا ماماندىعى بويىنشا جۇمىس جاساۋعا رۇقساتتى ساۋىققانى تۋرالى انىقتامانى ۇسىنعان ساتتەن باستاپ جۇمىس بەرۋشى بەرەدى.
28. حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توپتارىنا جاتاتىن رەكونۆالەستسەنتتەرگە ماماندىعى بويىنشا جۇمىس جاساۋعا رۇقساتتى ساۋىققانى تۋرالى انىقتامانى ۇسىنعان ساتتەن باستاپ جۇمىس بەرۋشى بەرەدى.
ەمدەۋ اياقتالعاننان كەيىن سالمونەللا ءبولۋدى جالعاستىراتىن رەكونۆالەستسەنتتەردى, سونداي-اق حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توپتارىنا جاتاتىن انىقتالعان باكتەريا تاسىمالداۋشىلاردى حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى نەگىزگى جۇمىسىنان كۇنتىزبەلىك ون بەس كۇنگە شەتتەتەدى. جۇمىس بەرۋشى ولاردى ەپيدەميولوگيالىق قاۋىپ توندىرمەيتىن جۇمىسقا اۋىستىرادى.
كۇنتىزبەلىك ون بەس كۇنگە شەتتەتكەن كەزدە ءناجىس ءۇش رەت زەرتتەلەدى. وڭ ناتيجە قايتالانعان جاعدايدا, جۇمىستان شەتتەتۋ جانە تەكسەرۋ ءتارتىبى تاعى دا كۇنتىزبەلىك ون بەس كۇن ىشىندە قايتالانادى.
باكتەريا تاسىمالداۋشىلىق ءۇش ايدان استام ۋاقىت بويى انىقتالسا, ادامدار سالمونەللانىڭ سوزىلمالى باكتەريا تاسىمالداۋشىلارى رەتىندە ماماندىعى بويىنشا جۇمىسىنان كەمىندە ون ەكى اي مەرزىمگە شەتتەتىلەدى. مەرزىم اياقتالعان سوڭ, ءناجىس پەن وتكە اراسى كۇنتىزبەلىك ءبىر-ەكى كۇننەن ءۇش رەتتىك تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى. تەرىس ناتيجەلەر الىنعان جاعدايدا ادامدار نەگىزگى جۇمىسىنا جىبەرىلەدى. ءبىر رەت وڭ ناتيجە الىنعان جاعدايدا بۇل ادامدار سوزىلمالى باكتەريا تاسىمالداۋشىلار رەتىندە قاراستىرىلادى, حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى ەپيدەميولوگيالىق قاۋىپ توندىرەتىن جۇمىستان شەتتەتەدى.
29. ەمدەۋ اياقتالعان سوڭ سالمونەللا ءبولۋدى جالعاستىراتىن بالالاردى ەمدەۋشى دارىگەر كۇنتىزبەلىك ون بەس كۇن بويىنا مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەلەۋ ۇيىمىنا بارۋدان شەتتەتەدى, وسى كەزەڭدە ناجىسكە اراسى ءبىر-ەكى كۇن ارالىعىمەن ءۇش رەتتىك تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى. وڭ ناتيجە قايتالانعان جاعدايدا, شەتتەتۋدىڭ جانە تەكسەرۋدىڭ وسى ءتارتىبى تاعى دا ون بەس كۇن ىشىندە قايتالانادى.
7. ءىش سۇزەگى مەن قىلاۋدىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق)
ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
30. حالىقتىڭ ءىش سۇزەگى جانە قىلاۋ اۋرۋلارىمەن سىرقاتتانۋشىلىعىن مەملەكەتتىك سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ مىنالاردى قامتيدى: 1) ەلدى مەكەندەردىڭ, اسىرەسە حالىقتىڭ سۇزەك, قىلاۋ ينفەكتسيالارىمەن سىرقاتتانۋشىلىعى بويىنشا قولايسىز ەلدى مەكەندەردىڭ سانيتاريالىق جاعدايى تۋرالى اقپاراتتى تالداۋ;
2) حالىق اراسىندا تاۋەكەل توپتاردى ايقىنداۋ جانە مەملەكەتتىك سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ; 3) ناۋقاستاردان جانە باكتەريا تاسىمالداۋشىلاردان بولىنەتىن وسىندىلەردىڭ فاگوتيپتەرىن ايقىنداۋ;
4) باكتەريا تاسىمالداۋشىلاردى, اسىرەسە تاماق كاسىپورىندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن باسقا دا حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توپتارىنا جاتاتىن ادامدار ىشىنەن باكتەريا تاسىمالداۋشىلاردى انىقتاۋ جانە ساناتسيالاۋ ماقساتىندا ءىش سۇزەگىمەن جانە قىلاۋمەن اۋىرىپ ساۋىققان ادامداردى ەسەپكە الۋ جانە ديسپانسەرلىك باقىلاۋ;
5) پروفيلاكتيكالىق جانە ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالاردى جوسپارلاۋ. 31. سۇزەك, قىلاۋ ينفەكتسيالارىنىڭ الدىن الۋ ءىس-شارالارى قوزدىرعىشتاردىڭ سۋ, تاماق ارقىلى بەرىلۋىن ەسكەرتەتىن سانيتاريالىق-گيگيەنالىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە باعىتتالعان. وبەكتىلەردىڭ سانيتاريالىق-تەحنيكالىق جاعدايىنا:
1) سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەلەرىنە, ورتالىقتاندىرىلعان, ورتالىقتاندىرىلماعان سۋمەن جابدىقتاۋ كوزدەرىنە, باستى سۋ شىعارۋ قۇرىلىستارىنا, سۋ كوزدەرىن سانيتاريالىق قورعاۋ ايماقتارىنا; 2) تاماق ونىمدەرىن شىعارۋ ونەركاسىپتەرىنە, ازىق-ت ۇلىك ساۋداسىنا, قوعامدىق تاماقتانۋعا;
3) كارىز جۇيەلەرىنە مەملەكەتتىك سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ جۇرگىزىلەدى.
32. دارىگەرلىك قاراۋدان سوڭ حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توپتارىنا جاتاتىن ادامدار جۇمىسقا قابىلدانار الدىندا قان سارىسۋىن تىكەلەي گەماگگليۋتيناتسيا اسەرىنە قويۋ جولىمەن سەرولوگيالىق تەكسەرىلەدى جانە جانە ءبىر رەتتىك باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋدەن وتەدى. ادامدار سەرولوگيالىق جانە باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋدىڭ قورىتىندىسى تەرىس بولىپ, باسقا قارسى كورسەتىلىمدەر بولماسا جۇمىسقا جىبەرىلەدى.
تىكە گەماگگليۋتيناتسيانىڭ اسەرى وڭ ناتيجە بەرگەن جاعدايدا ءبىر-ەكى كۇنتىزبەلىك كۇن ينتەرۆالمەن دارەتىن بەس رەت باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋ قوسىمشا جۇرگىزىلەدى. بۇل تەكسەرۋدىڭ ناتيجەسى تەرىس بولعان جاعدايدا وتكە ءبىر رەتتىك باكتەريالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىلەدى. دارەتى مەن ءوتىن باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋدىڭ ناتيجەسى تەرىس بولعان ادامدار جۇمىسقا جىبەرىلەدى.
باكتەريولوگيالىق جانە سەرولوگيالىق زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسى وڭ بولعان ادامدار باكتەريا تاسىمالداۋشىلار رەتىندە قاراستىرىلادى. ولارعا ەم جۇرگىزىلەدى, ەسەپكە الىنادى, مەديتسينالىق باقىلاۋ ورناتىلادى. حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى باكتەريا تاسىمالداۋشىلاردى ەپيدەميالىق قاۋىپ توندىرەتىن جۇمىستان شەتتەتەدى.
33. «قارسى پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جۇرگىزىلەتىن اۋرۋلاردىڭ تىزبەسىن, ولاردى جۇرگىزۋ ەرەجەسىن جانە حالىقتىڭ جوسپارلى ەگىلۋگە جاتقىزىلاتىن توپتارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2009 جىلعى 30 جەلتوقسانداعى № 2295 قاۋلىسىنا سايكەس كارىز جانە تازالاۋ قۇرىلىستارىنىڭ جۇمىسكەرلەرى ءىش سۇزەگىنە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋعا جاتادى.
34. ءىش سۇزەگى نەمەسە قىلاۋ وشاقتارىندا ەپيدەمياعا قارسى مىناداي ءىس-شارالار جۇرگىزىلەدى:
1) بارلىق ناۋقاستاردى سۇراۋ, تەكسەرۋ, قىزۋىن ولشەۋ, زەرتحانالىق تەكسەرۋ ارقىلى انىقتاۋ;
2) ءىش سۇزەگىمەن, قىلاۋمەن اۋىراتىن بارلىق ناۋقاستاردى ۋاقتىلى وقشاۋلاۋ; 3) ءىش سۇزەگىمەن جانە قىلاۋمەن بۇرىن اۋىرعان ادامداردى, جۇقتىرۋ قاۋپى تۋىنداعان ادامداردى, حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توپتارىن (جۇقتىرۋ كۇدىگى بار تاعامداردى نەمەسە سۋدى قولدانعان, ناۋقاستارمەن ارالاسقان) انىقتاۋ جانە زەرتحانالىق تەكسەرۋ جۇرگىزۋ;
4) حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توپتارىنا جاتاتىن ءبىر رەت اۋىرعان ادامداردىڭ وشاعىندا ءناجىسىن ءبىر رەت باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋ جانە قاننىڭ قۇرامىنداعى سارىسۋىن تىكە گەماگگليۋتيناتسيا اسەرىنە تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى. تىكە گەماگگليۋتيناتسيا اسەرىنە ناتيجەسى وڭ بولعان ادامداردىڭ ءزارى مەن ءناجىسىن بەس رەت باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى;
5) توپتىق اۋرۋ پايدا بولعان جاعدايدا, ينفەكتسيانىڭ بولجالدى كوزى بولىپ تابىلاتىن ادامدارعا زەرتحانالىق تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى. زەرتحانالىق تەكسەرۋ كەمىندە كۇنتىزبەلىك ەكى كۇن سايىن ءۇش رەت ءناجىسى مەن ءزارىن باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋدى جانە ءبىر رەت قان سارىسۋىن تىكە گەماگگليۋتيناتسيا اسەرى ادىسىمەن تەكسەرۋدى قامتيدى. تىكە گەماگگليۋتيناتسيا اسەرىنە ناتيجەسى وڭ بولعان ادامدار كۇنتىزبەلىك ەكى كۇن سايىن كەمىندە قوسىمشا بەس رەت ءناجىسى مەن ءزارىن باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋگە تاپسىرادى, ال تەكسەرۋدىڭ ناتيجەسى تەرىس بولعاندا ءبىر رەت ءوتى تەكسەرىلەدى;
6) ءىش سۇزەگىمەن نەمەسە قىلاۋمەن اۋىرعان ناۋقاسپەن ۇيىندە بايلانىستا بولعان حالىقتىڭ دەكرەتتەلگەن توپتارىنا جاتاتىن ادامداردى ناۋقاستى اۋرۋحاناعا جاتقىزىپ, ۇيگە سوڭعى دەزينفەكتسيا وتكىزىپ, ونىڭ ءناجىسىن, ءزارىن ءبىر رەتتىك باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋگە جانە تىكە گەماگگليۋتيناتسيا اسەرىنە تەرىس ناتيجە العانعا دەيىن حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاماتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى ۋاقىتشا جۇمىستان شەتتەتەدى;
7) جۇقتىرۋ قاۋپىنە ۇشىراعان ادامدار زەرتحانالىق تەكسەرۋمەن قاتار مەديتسينالىق قاداعالانادى جانە كۇن سايىن دارىگەرگە قارالادى ءارى سوڭعى ناۋقاستى وقشاۋلاعان كەزدەن باستاپ, ءىش سۇزەگى كەزىندە كۇنتىزبەلىك جيىرما ءبىر كۇن جانە قىلاۋ كەزىندە كۇنتىزبەلىك ون ءتورت كۇن بويى دەنە قىزۋى ولشەنەدى; 8) ءىش سۇزەگىمەن جانە قىلاۋمەن اۋىراتىنى انىقتالعان ناۋقاستار مەن باكتەريا تاسىمالداۋشىلار تەز ارادا وقشاۋلانىپ, مەديتسينالىق ۇيىمدارعا تەكسەرۋگە جانە ەمدەۋگە جىبەرىلەدى.
35. ءىش سۇزەگى مەن قىلاۋدىڭ وشاقتارىنداعى جەدەل پروفيلاكتيكا ەپيدەميولوگيالىق جاعدايعا بايلانىستى جۇرگىزىلەدى. ءىش سۇزەگى وشاقتارىندا بار بولسا ىشسۇزەكتىك باكتەريوفاگ, قىلاۋ كەزىندە كوپۆالەنتتى سالمونوللەزدىك باكتەريوفاگ بەرىلەدى. باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋگە ماتەريال الىنعاننان كەيىن باكتەريوفاگتى ءبىرىنشى رەت تاعايىنداۋ جۇرگىزىلەدى. باكتەريوفاگ رەكونۆالەستسەنتتەرگە دە بەرىلەدى.
36. ءىش سۇزەگى مەن قىلاۋ وشاقتارىندا دەزينفەكتسيالىق ءىس-شارالار مىندەتتى تۇردە جۇرگىزىلەدى:
1) ناۋقاستى انىقتاعان ساتتەن باستاپ اۋرۋحاناعا جاتقانعا دەيىنگى كەزەڭدە, رەكونۆالەستسەنتتەردە اۋرۋحانادان شىققاننان كەيىن ءۇش اي بويىنا اعىمداعى دەزينفەكتسيا جۇرگىزىلەدى;
2) اعىمداعى دەزينفەكتسيانى مەديتسينالىق ۇيىمىنىڭ مەديتسينالىق قىزمەتكەرى ۇيىمداستىرادى, ال ونى ناۋقاستى كۇتۋشى ادام, رەكونۆالەستسەنتتىڭ ءوزى نەمەسە باكتەريا تاسىمالداۋشى جۇرگىزەدى;
3) قورىتىندى دەزينفەكتسيانى دەزينفەكتسيا ستانتسيالارى نەمەسە سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەت ورگاندارىنىڭ (ۇيىمدارىنىڭ) دەزينفەكتسيالاۋ بولىمدەرى (بولىمشەلەرى), اۋىلدىق جەرلەردە – اۋىلدىق دارىگەرلىك اۋرۋحانالار, امبۋلاتوريالار جۇرگىزەدى;
4) قورىتىندى دەزينفەكتسيانى قالالىق ەلدى مەكەندەردە ناۋقاستى ەمگە جاتقىزعاننان كەيىن التى ساعاتتان, ال اۋىلدىق جەردە – ون ەكى ساعاتتان اسىرماي جۇرگىزەدى; 5) مەديتسينالىق ۇيىمىندا ءىش سۇزەگىمەن نەمەسە قىلاۋمەن اۋىراتىن ناۋقاس انىقتالعان جاعدايدا, ناۋقاس بولعان ءۇي-جايلاردا ونى وقشاۋلاعاننان كەيىن اتالعان ۇيىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ كۇشىمەن قورىتىندى دەزينفەكتسيالاۋ جۇرگىزىلەدى.
8. ءىش سۇزەگىمەن جانە قىلاۋمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى دياگنوستيكالاۋعا, ەمدەۋگە جاتقىزۋعا قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
37. ءىش سۇزەگىمەن جانە قىلاۋمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى, باكتەريا تاسىمالداۋشىلاردى ۋاقتىلى انىقتاۋدى, وقشاۋلاۋدى جانە ەمدەۋدى مەنشىك نىسانىنا قاراماستان, بارلىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى كلينيكالىق جانە زەرتحانالىق دەرەكتەردىڭ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرادى. 38. ءىش سۇزەگىن دياگنوستيكالاۋ كەزىندە ەڭ باستىسى گەمووسىندىنىڭ ءبولىنۋى بولىپ تابىلادى. گەمووسىندىنى ءبولۋ ءۇشىن قان الۋ اۋرۋدىڭ بارلىق كەزەڭىندە جۇرگىزىلەدى. قاننىڭ ءبىرىنشى سەبىلۋى انتيباكتەريالىق تەراپيا باستالعانعا دەيىن جۇرگىزىلەدى. اۋرۋدى دياگنوستيكالاۋ ءۇشىن ءناجىس وسىندىلەرىن, ءزار وسىندىلەرىن, ءوتتى زەرتتەۋ, سەرولوگيالىق دياگنوستيكا جۇرگىزىلەدى (ۆيدال اسەرى, تىكە گەماگگليۋتيناتسيا اسەرى).
39. دياگنوزى قويىلماعان, ءۇش جانە ودان دا كوپ تاۋلىك بويى قىزباسى بار ناۋقاستار ءىش سۇزەگىنە تەكسەرىلەدى.
40. ءىش سۇزەگىمەن جانە قىلاۋدىڭ ا مەن ۆ تۇرىمەن اۋىراتىن بارلىق ناۋقاستار ينفەكتسيالى اۋرۋلار ستاتسيونارىنا ەمدەۋگە جاتقىزىلادى. 41. ناۋقاستاردى اۋرۋحانادان شىعارۋ ءناجىسى مەن ءزارىن ءۇش رەت باكتەريولوگيالىق زەرتتەگەننەن كەيىن دەنە قىزۋى تولىق كۇنتىزبەلىك جيىرما ءبىر كۇن قالىپتى بولعاندا جۇزەگە اسىرىلادى. ءناجىسى مەن ءزارىن باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋ انتيبيوتيكتى توقتاتقاننان كەيىن كۇنتىزبەلىك بەس كۇننەن كەيىن جانە سودان سوڭ كۇنتىزبەلىك بەس كۇن ارالىقپەن جۇرگىزىلەدى. بۇدان باسقا, اۋرۋحانادان شىعاردان كۇنتىزبەلىك جەتى-ون كۇن بۇرىن دۋودەنالدى قۇرامدى سەبۋ جۇرگىزىلەدى.
9. ءىش سۇزەگىمەن جانە قىلاۋمەن اۋىرىپ ايىققان ادامداردى ديسپانسەرلىك باقىلاۋعا
قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار
42. ءىش سۇزەگىمەن جانە قىلاۋمەن اۋىرىپ ايىققان بارلىق ناۋقاستار ستاتسيوناردان شىققان سوڭ, ەكى اپتادا ءبىر رەت دەنە قىزۋى ولشەنىپ, مەديتسينالىق باقىلاۋعا الىنادى. ستاتسيوناردان شىققاننان سوڭ كۇنتىزبەلىك ون كۇننەن كەيىن, رەكونۆالەنتسەنتتەردى باكتەريا تاسىمالداۋشىلىققا تەكسەرۋ باستالادى, ول ءۇشىن كەمىندە كۇنتىزبەلىك ەكى كۇن سايىن ءناجىس پەن ءزار بەس رەت زەرتتەلەدى. ءۇش اي بويى اي سايىن ءبىر رەت ءزار مەن ءناجىسىن باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىلەدى.
اۋرۋحانادان شىققاننان كەيىنگى ءۇش اي ىشىندەگى باكتەريولوگيالىق تەكسەرۋدىڭ ناتيجەسى وڭ بولعان جاعدايدا, قارالۋشى ءجىتى تاسىمالداۋشى بولىپ ەسەپتەلەدى. باقىلاۋدىڭ ءتورتiنشi ايىندا ءوت پەن تىكە گەماگگليۋتيناتسيا اسەرىنە تسيستەينمەن قا
• 27 قازان, 2016
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №194
سوڭعى جاڭالىقتار
ساۋالناما: رەسپوندەنتتەردىڭ 86,5%-ى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولدايدى
قوعام • بۇگىن, 15:07
قاراعاندى وبلىسىندا سۋ-30سم جويعىش ۇشاعى اپاتقا ۇشىرادى
وقيعا • بۇگىن, 14:28
باتىس قازاقستاندا جول جوندەۋگە بولىنگەن 56,5 ملن تەڭگە جىمقىرىلعان
قوعام • بۇگىن, 14:00
ەو اقش-تىڭ تاريف ساياساتىن قابىل المايتىنىن مالىمدەدى
الەم • بۇگىن, 13:48
قازاقستاندا ەڭ ءىرى دەرەكتەر ورتالىعى قۇرىلادى
ۇكىمەت • بۇگىن, 13:34
مەملەكەت باسشىسى Power International Holding باسشىلىعىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 13:13
«ستراندجا كۋبوگى»: بۇگىن 7 بوكسشىمىز شارشى الاڭعا شىعادى
بوكس • بۇگىن, 13:11
1414-تەن SMS كەلسە, ساق بولىڭىز: ازاماتتاردى الداۋدىڭ جاڭا سحەماسى بەلگىلى بولدى
قوعام • بۇگىن, 13:00
قازاقستان سىرتقى ساۋدادا رەكوردتىق تاۋار اينالىمى كورسەتكىشىنە جەتتى
قازاقستان • بۇگىن, 12:54
استانادان ءبىر تۇندە 53 مىڭ تەكشە مەتر قار مەن مۇز شىعارىلدى
ەلوردا • بۇگىن, 12:46
سپورت جانە ونەر مايتالماندارى رەفەرەندۋمدى قولداۋعا شاقىردى
اتا زاڭ • بۇگىن, 12:37
نادەجدا پارەتسكايا داۋى: ءبىزدىڭ تورەشى شايدوروۆ پەن سامودەلكينانىڭ ونەرىن ادەيى تومەن باعالادى ما؟
قىسقى سپورت • بۇگىن, 12:22
11,4 ملرد تەڭگە زالال: «پروبلەمالىق كرەديتتەر قورىنىڭ» بۇرىنعى توراعاسى ۇستالدى
زاڭ مەن ءتارتىپ • بۇگىن, 12:13
كەلەس اۋدانىنا «ديپلوممەن اۋىلعا» باعدارلاماسىمەن 120 مامان كەلدى
ايماقتار • بۇگىن, 12:04
