قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىق جارقىن جولىندا, بۇكىل ەلىمىزدەگى سياقتى, اقمولا وبلىسىندا دا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇرعىداعى وڭ وزگەرىستەر ورىن الدى. جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان مەملەكەتتىك باعدارلامالار ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن ەسەلەپ ارتتىرىپ, حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن بۇرىن بولماعان دەڭگەيگە كوتەردى. وسى ورايدا ءبىز وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان نۇركەنوۆتى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
– نۇرلان جاڭبىرشى ۇلى, استانالىق وبلىس بيىلعى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسىندا ەكونوميكانىڭ بەس باعىتى بويىنشا رەسپۋبليكا كولەمىندە ۇزدىك كورسەتكىشكە قول جەتكىزدى. بۇل, ارينە, جۇرتشىلىقتىڭ ەكپىندى ەڭبەگىنىڭ ەسەلى قايتارىمى. ايتكەنمەن, ىرگەلى ىستەرگە ەكپىن قوساتىن تاعى ءبىر ۇتقىر ۇعىم بار سياقتى.
– ءيا, ونى ءوڭىر تۇرعىندارى وبلىسىمىزدىڭ استانالىق مارتەبەسىمەن بايلانىستىرادى. وبلىسىمىزدىڭ بۇرىنعى ورتالىعىندا رەسپۋبليكامىزدىڭ جاڭا استاناسى بوي كوتەرىپ, الەمدى اۋزىنا قاراتقان وزگەرىستەر ورنىعۋدا. ەلباسى ءوزىنىڭ جارلىعىمەن اقمولا وبلىسىن كوكشەتاۋعا كوشىرۋ ارقىلى تاريحي قالانىڭ, ءتالىمدى ورتانىڭ باعىن اشىپ قانا قويماي, وبلىستىڭ كەشەندى دامۋىنا كەڭ مۇمكىندىكتەر جاسادى. ءبىز نارىقتىق ەكونوميكادا ەڭ ءتيىمدى ارتىقشىلىقتارعا يە بولدىق جانە جۇكتەلگەن جاۋاپكەرشىلىك تە ارتا ءتۇستى. مۇنداي جاعدايدا ىرگەدەگى استانا قالاسىنىڭ ونەگەسىمەن بىرگە تىنىستاپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ جارقىن بەتتەرىنە وزىندىك ءىز قالدىرۋ باستى پارىز سانالاتىنى ايقىن.
وسى ورايدا, گازەت وقىرماندارىنا وبلىس تۋرالى قىسقاشا ماعلۇمات بەرە كەتكەن ءجون سياقتى. رەسپۋبليكا اۋماعىنىڭ 4,2 پايىزىن الىپ جاتقان ءوڭىر قۇرىلىمىندا كوكشەتاۋ, ستەپنوگور قالالارىمەن بىرگە 8 شاعىن قالا, 17 اۋدان, 228 اۋىلدىق وكرۋگ بار. بيىلعى 1 مامىرداعى مالىمەت بويىنشا تۇرعىندار سانى 746,1 مىڭ ادامعا جەتتى. مۇندا ەلىمىزدەگى مويىنتىرەكتەردىڭ (پودشيپنيكتەردىڭ) 100 پايىزى, جۇك اۆتوكولىكتەرىنىڭ 40, التىن مەن كەراميكالىق كىرپىشتەردىڭ 30, ۇننىڭ 10, ەتتىڭ 20, ءسۇتتىڭ 15, جۇمىرتقانىڭ 16,4 پايىزى وندىرىلەدى. الىنعان جالپى ءونىمنىڭ كولەمى 2001 جىلمەن سالىستىرعاندا 11 ەسەگە ءوسىپ, 1,2 تريلليون تەڭگەنى قۇرادى. وسىعان سايكەس, جان باسىنا شاققانداعى جالپى ءونىم 28,1 ەسەگە ارتىپ وتىر. ال, نەگىزگى كاپيتالعا قۇيىلعان ينۆەستيتسيا 1991 جىلعى 1,3 ميلليارد تەڭگەمەن سالىستىرعاندا 2015 جىلى 199 ميلليارد تەڭگەگە ۇلعايدى.
– بۇل تاۋەلسىزدىك جىلدارى ۇلكەن الەۋەتتىك قارىمنىڭ قالىپتاسقانىن بىلدىرەدى. ەندەشە, كوپسالالى ەكونوميكانى ۇيىمداستىرۋ ۇستىندەگى ءوڭىردىڭ يگى قادامدارى جونىندە اڭگىمەلەي وتىرساڭىز.
– يگى قادامدار دەگەندە ونىڭ استارىنداعى كەدىر-بۇدىر جولدار دا ەسكە تۇسەدى. ىزدەنىس كوپتەگەن وزگەرىستەردى الىپ كەلگەنىن ايتۋعا ءتيىسپىز. ماسەلە, مەملەكەتتىك ۇستانىمداردىڭ جۇيەلىلىگىندە, ورىنداۋشىلىق ءتارتىپتىڭ مىقتىلىعىندا. تابىس تا وسىدان قۇرالادى. بۇگىنگى كۇنى وبلىس رەسپۋبليكامىزدىڭ ءىرى اگروونەركاسىپتىك وڭىرىنە اينالدى. شاشىراڭقىلىققا ۇشىراماۋ ءۇشىن سالالار بويىنشا مەيلىنشە جيناقى ءسوز قوزعاساق دەيمىن.
ءوڭىردىڭ يندۋستريالىق الەۋەتى كوپسالالى ونەركاسىپ وندىرىسىمەن سيپاتتالادى. ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى 2001 جىلمەن سالىستىرعاندا بۇگىنگى كۇنى 10 ەسەگە ءوسىپ, 350 ميلليارد تەڭگەگە جەتىپ وتىر. مەملەكەتتىك يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە سالا قۇرىلىمىنداعى قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ ۇلەسى 70 پايىزعا ارتتى. وبلىستا ماشينا جاساۋ, مەتاللۋرگيا, حيميا جانە تاماق ونەركاسىبى, قۇرىلىس يندۋسترياسى دامۋ ۇستىندە. زاماناۋي جوبالارعا دەن قويۋدىڭ ارقاسىندا جاڭا كاسىپورىندار پايدا بولىپ, وڭىردە بۇرىن وندىرىلمەگەن سيرەك مەتالدار قوسپاسى, پوليپروپيلەندى قاپتامالار, توزىمدىلىگى جوعارى «كورسيس» قۇبىرلارى, وسىمدىك مايلارى مەن قۇيما بۇيىمدار شىعارىلۋدا. بيىل يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا 671,9 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 107 جوبا ەنگىزىلگەن.
– ءسوزىڭىزدىڭ جالعاسى بولسىن, سوڭعى كۇندەرى مەملەكەتتىك ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىمەن قاتارعا قوسىلعان كاسىپورىندار جايلى ناقتى مىسال كەلتىرسەڭىز.
– باعدارلاما باياندىلىعىمەن قۇندى. مىسال كوپ قوي, ەكەۋى تۋرالى ايتايىن. ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن العان 1991 جىلى قۇرىلعان «كوكشەتاۋ مينەرالدى سۋلارى» كاسىپورنىنىڭ جۇزگە تارتا ءونىمى قازاقستاننىڭ كوپتەگەن وڭىرىنە جاقسى تانىس. ال, سوڭعى 15 جىل بويى «TURAN» برەندىمەن رەسەي فەدەراتسياسىنا مينەرالدى سۋلار مەن الكوگولسىز سۋسىندار تۇراقتى تۇردە جەتكىزىلىپ كەلەدى. كاسىپورىن 25 جىلدا بيۋدجەتكە 50 ميلليارد تەڭگە سالىق تولەدى. قازىرگى كۇنى مۇندا ەكولوگيالىق تازا ايماقتاردان بۋتيلدەنگەن تابيعي مينەرالدى سۋ شىعارۋ بويىنشا وڭتۇستىك-شىعىس ازياداعى حالىقارالىق ماڭىزى بار ەڭ ۇزدىك يننوۆاتسيالىق قازاقستاندىق كاسىپورىندى قۇرۋعا ارنالعان جاھاندىق جاڭعىرتۋ باستالدى. 2020 جىلعا دەيىن تابيعي مينەرالدى سۋدى جىلىنا 400 ميلليون ليترگە دەيىن جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن وندىرىستىك قۋاتتى ارتتىرۋ جوسپارلانعان. قىركۇيەك ايىندا الكوگولسىز سۋسىن دايىنداۋدىڭ بارلىق اينالىمىندا كلاستەرلىك جۇيەمەن جۇمىس ىستەيتىن قۇنى 3,7 ميلليارد تەڭگەلىك كەزەكتى جوبا ىسكە قوسىلدى. مۇندا گەرمانيالىق ەڭ سوڭعى ۇلگىدەگى قۇرىلعىلار ورناتىلعان. جۇمىستىڭ ءبارى اۆتوماتتاندىرىلعان, كومپيۋتەرمەن باسقارىلادى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اقمولا وبلىسىنا جاساعان جۋىرداعى جۇمىس ساپارى بارىسىندا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا وراي ەۋرازيالىق ەكو-نوميكالىق وداق اياسىنداعى تۇڭعىش بىرلەسكەن جوبا – كوكشەتاۋداعى «قازاقستاننىڭ اگرويننوۆاتسيالىق كورپوراتسياسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. «اۋىل شارۋاشىلىعى جانە كوممۋنالدىق تەحنيكالارىنىڭ قازاقستان-بەلارۋس يندۋستريالىق-تەحنولوگيالىق پاركى» ينۆەستيتسيالىق جوباسى 2012 جىلى قولعا الىنعان بولاتىن. مۇنداعى ماقسات – بەلارۋستىڭ كوممۋنالدىق جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنىڭ وزىق تەحنيكالارىن ەلىمىزدە قۇراستىرىپ, ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستى نىعايتۋ. جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 2014 جىلى بەلارۋستىڭ «مينسك تراكتور زاۋىتى» اشىق اكتسيونەرلىك قوعامى جانە وتاندىق «قازاقستاننىڭ اگرويننوۆاتسيالىق كورپوراتسياسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى بىرلەسىپ, «متز-قايك» سەرىكتەستىگىن قۇرىپ وتىر. بەلارۋستىك كومپانيانىڭ اقمولا وبلىسىمەن ىسكەرلىك بايلانىسى 2010 جىلدان باستاۋ الادى. وسى ارالىقتا 7 ءتۇرلى تەحنيكانىڭ 500 داناسى قۇراستىرىلدى. ال, جوعارىدا اتالعان جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 3,4 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. قازىر تولىققاندى جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىن جىل سايىن 25 ءتۇرلى اۋىل شارۋاشىلىعى جانە كوممۋنالدىق قىزمەتكە ارنالعان تەحنيكالاردىڭ 5 مىڭ داناسىن شىعاراتىن بولادى.
– اقمولا دەسە, التىن استىق كوز الدىمىزعا كەلەدى. ويتكەنى, بۇگىندە الەمدەگى استىقتى ەكسپورتقا شىعاراتىن ۇزدىك ون ەلدىڭ ساناتىنا كىرەتىن قازاقستان استىعىنىڭ تورتتەن ءبىرى وسىندا وندىرىلەدى. ديقان قاۋىمنىڭ ءجۇزى نۇرلى. بيىل رەكوردتى ءونىم جينالدى. بۇل ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا بايلانىستى دەپ ۇقتىق.
– قىركۇيەكتىڭ سوڭىندا قار ءتۇستى. اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعى دەگەننەن اۋلاقپىن. قايتا تاۋەكەلشىل ولكەنىڭ ديقاندارىن بارىنشا جيناقىلىققا باستاعانداي. كۇزدىڭ بەرەكەسى جىل بويعى ەڭبەكتىڭ ناتيجەسىنەن قۇرالاتىنىن دا جاقسى بىلەدى اگرارشىلارىمىز. بيىل 4,3 ميلليون گەكتار ەگىستىك القاپتان 5,7 ميلليون توننا استىق الىندى. بۇل ەكسپورتتىق الەۋەتتى ارتتىراتىنى انىق. جالپى, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمى 2001 جىلعى دەڭگەيدەن 4 ەسە ارتىپ, 300 ميلليارد تەڭگەلىك دەڭگەيگە جەتتى. مۇنىڭ ءوزى اقمولا وبلىسى ەلىمىزدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ەلەۋلى ۇلەس قوساتىنىن ايعاقتايدى.
شارۋاشىلىقتاردىڭ وزىق تەحنولوگيانى پايدالانۋعا ىنتاسىنىڭ ارتا ءتۇسۋى, الىمدىلىعى جوعارى شەتەلدىك تەحنيكالاردى قولدانۋ, ديقاندارعا جاسالعان تۇرمىستىق جاعدايلار, ەڭبەكاقىلىق ۇستەمە سياقتى شارالاردىڭ بارلىعى ەگىن جيناۋدى نەعۇرلىم قىسقا مەرزىمدە ءارى شىعىنسىز وتكىزۋگە يگى ىقپالىن تيگىزدى. وسى رەتتە, وبلىستا اۋىل شارۋاشىلىعى كەشەندەرى ماشينا-تراكتور پاركىن جاڭارتۋ جۇمىستارىنا ەرەكشە كوڭىل بولگەنىن اتاپ كورسەتكىم كەلەدى. بۇل باعىتتا, سوڭعى جىلدارى وبلىس شارۋاشىلىقتارى كوكتەمگى جانە كۇزگى ناۋقاندىق جۇمىستارعا قاجەتتى 976 كومباين, 1034 تراكتور جانە 282 تۇقىم سەبۋ كەشەنىن ساتىپ العانىن العا تارتۋعا بولادى. ال, بيىلعى جىلدىڭ 8 ايىندا عانا وسىنداي 151 كومباين, 148 تراكتور قاتارعا قوسىلدى. مەملەكەتتىڭ قولداۋى ناتيجەسىندە جانار-جاعارمايمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە وڭ شەشىمىن تاپتى.
ەندىگى كەزەكتە جۇمىستىڭ شەشۋشى اۋقىمى استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىنا اۋىپ وتىر. بيىلعى ناۋقانعا 4 ميلليون توننا سىيىمدىلىقتاعى ليتسەنزياسى بار 62 استىق ساقتاۋ كاسىپورنى قاتىسۋدا. بۇعان قوسا, اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ وزىندە 1,9 ميلليون توننا كولەمىندە استىق قابىلدايتىن قويمالار قامداستىرىلعان.
– مەملەكەت باسشىسى كۇز باسىنداعى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن ماجىلىسىندە, اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسياسى تۋرالى ماسەلە كوتەرگەندە, ءسوزىن وبلىس اكىمى س.كۋلاگينگە قاراتىپ ايتقانداي بولدى...
– ەلباسى اسا ماڭىزدى ماسەلە بويىنشا سەرگەي ۆيتالەۆيچتى ونەگە جورالعى-سىمەن ورنىنان كوتەردى دەپ ويلايمىن. بۇل نەگىزسىز دە ەمەس ەدى. اقمولا وبلىسىندا اتالعان جۇمىس بەلسەندى تۇردە جۇرگىزىلۋدە. بىزدە رەسپۋبليكاداعى ەڭ ءىرى ۇيىمنىڭ ءبىرى – وڭىرلىك استىق حولدينگى قۇرىلعان. ونىڭ قۇرامىندا 38 وزىق شارۋاشىلىق جانە فەرمەرلىك قوجالىقتار بار. مال شارۋاشىلىعىندا ءونىم ءوندىرۋدى, قايتا وڭدەۋدى جانە وتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەتىن 185 كووپەراتيۆ تىڭعىلىقتى ىستەر اتقارۋدا. تالدامالىق دەرەكتەر اتالعان ۇيىمداردىڭ قاتارى وسە تۇسەتىنىن كورسەتەدى.
– اتا كاسىبىمىز – مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جاڭا كوزقاراستى, زاماناۋي تالاپتاردى العا شىعاردى. بۇل تاراپتان نە ايتار ەدىڭىز؟
– مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارى مەن شارۋا (فەرمەرلىك) قوجالىقتاردا مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ وڭ كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزىلدى. مالدىڭ بارلىق تۇرلەرى بويىنشا ساندىق ءوسىم 6-25 پايىز ارالىعىندا. ەتتىك باعىتتاعى مال شارۋاشىلىعىن جانە ونىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن دامىتۋ ماقساتىندا وبلىسقا 12 مىڭ باس شەتەلدىك جوعارى ءونىمدى ءىرى قارا مال اكەلىندى. بۇل ورايدا استراحان, اقكول, جاقسى جانە تسەلينوگراد اۋداندارىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارى بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزۋدە. ەڭبەكشىلدەر اۋدانىنىڭ «Kaزبيف لتد» جشس مەن زەرەندى اۋدانىنداعى «اگروەكسپورت لتد» جشس-ىندە 7 500 باسقا ارنالعان 2 ارنايى بورداقىلاۋ الاڭى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەۋدە. شارۋا جانە فەرمەرلىك قوجالىقتار ەتتىك مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى «سىباعا» باعدارلاماسى ارقىلى جۇزەگە اسىرۋدا. وتكەن ەكى جىلدا اۋىل تۇرعىندارى جەڭىلدەتىلگەن نەسيەمەن 1 160 قۇناجىن مەن 356 بۇقا ساتىپ الدى. ۇستىمىزدەگى جىلى دا تابىن 10 مىڭ شەتەلدىك ونىمدىلىگى جوعارى ءىرى قارامەن تولىقپاق.
– استانانىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قالىپتاستىرۋدا وبلىس جەتەكشى ورىن الادى. سونداي-اق, ەلوردا ماڭايىنداعى اگلومەراتسيالىق ايماقتى قۇرۋ دا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنى بەلگىلى. ابىرويلى مىندەت قاي دەڭگەيدە اتقارىلىپ جاتىر؟
– جالپى, استانانىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قالىپتاستىرۋ باعدارلاماسى قولعا الىنعالى 84 ميلليارد تەڭگەنىڭ 104 جوباسى جۇزەگە اسىرىلسا, ونىڭ 38-ءى مال شارۋاشىلىعىنىڭ ۇلەسىندە. ال, 2016 جىلى 9,2 ميلليارد تەڭگەگە باعالانعان 11 جوبا ىسكە قوسىلادى دەپ كۇتىلۋدە.
سوڭعى بەس جىلدا وبلىس استاناعا ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن جەتكىزۋدى ەكى ەسەگە ءوسىردى. ۇستىمىزدەگى جىلى ءوڭىر ەلوردا تۇرعىندارىنىڭ داستارقان مازىرىندەگى ەت پەن ءسۇت ونىمدەرىنىڭ 50 پايىزىن, ال جۇمىرتقا, ۇن, كارتوپپەن تولىق كولەمدە قامتاماسىز ەتۋدە.
اگلومەراتسيالىق ايماققا قاتىستى استاناعا جاقىن ورنالاسقان 20 ەلدى مەكەننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان كەشەندى جوسپار بەكىتىلگەن. قازىرگى كۇنى مۇندا 196 كيلومەترلىك ەلەكتر جەلىلەرى تارتىلىپ, 8 قوسالقى ترانسفورماتورلىق ستانسا ورناتىلدى, 44 شاقىرىمدىق جول كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلدى جانە اۋىز سۋمەن قامتۋ جاقسارتىلدى. جوسپاردىڭ ەكىنشى كەزەڭىن قامتيتىن 2015-2020 جىلدارى 34 ەلدى مەكەندە 105 ميلليارد تەڭگەنىڭ 194 ءىس-شاراسى جۇزەگە اسىرىلادى.
ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتى ايماعىن دامىتۋدىڭ كەڭ كولەمدى جوسپارى دا تالاپ دەڭگەيىندە اتقارىلىپ جاتقانىن ايتقىم كەلەدى. قازىرگى كۇنى مۇندا 700-گە جۋىق نىسان قىزمەت كورسەتەدى, ونىڭ ىشىندە 45 ساناتوريالىق ساۋىقتىرۋ مەكەمەسى, 59 قوناقۇي مەن وتەل, 47 تۋريستىك بازا مەن قوناقجايلار, 14 بالالاردىڭ ساۋىقتىرۋ ورتالىعى بار. بۇلار ءبىر مەزەتتە 9 مىڭ ادامدى ورنالاستىرا الادى. حالىقارالىق ەكسپو-2017 كورمەسى قارساڭىنداعى دايىندىق شارالارى دا جاندانا تۇسۋدە.
– استانالىق وبلىس ەكونوميكالىق سەنىمدى تىرەنىش قانا ەمەس, كەڭ كولەمدى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار كاسىپكەرلىك قوزعالىستى دامىتۋ بارىسىنا ايرىقشا ەكپىن تۇسىرەدى دەپ ويلايمىز.
– بۇگىنگى كۇنى اتالمىش سالادا 50 مىڭنان استام نىسان جۇمىس ىستەيدى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى جۇرتشىلىقتىڭ جىگەرىن تاسىتىپ وتىر. ونى وڭىرلىك ۇيلەستىرۋ كەڭەسى تاراپىنان 24 ميلليارد تەڭگەنىڭ 150 جوباسى ماقۇلدانعانىنان دا كورۋگە بولادى. وتكەن جىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ وكىلدەرى 450 ميلليارد تەڭگەنىڭ ءونىمىن شىعاردى. بۇل وڭىرلىك جيىنتىق ءونىمنىڭ 25 پايىزى دەگەن ءسوز. مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان قولداۋ شارالارى جاڭا سالاداعى بەلسەندىلىككە دەم بەرەتىنى انىق.
– بەلسەندى الەۋمەتتىك ساياسات پەن سالالىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, ادەتتەگىدەي, نەگىزگى ۇستانىم سانالادى.
– ارينە. ەلباسى ۇستانىمدارى مەن مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا تاۋەلسىزدىك جىلدارى وڭىردە 4,5 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ, 20,3 مىڭ وتباسى تۇرمىس جاعدايىن جاقسارتتى. وسى ۋاقىتتا 200 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 2001 جىلعى 10,8 پايىزدان 4,9 پايىزعا تومەندەدى. جەرلەستەرىمىزدىڭ كىرىستەرى دە 10,2 ەسەگە ءوستى. وڭىردە مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى 530 جاڭا مەكەمە, 40 مەكتەپ پەن 4 قوسىمشا عيمارات, 34 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى پايدالانۋعا بەرىلدى. قازىر بالالاردىڭ مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى مەكەمەلەرمەن قامتىلۋى 95 پايىز بولسا, بۇل كورسەتكىش وسىدان جەتى جىل بۇرىن نەبارى 8 پايىزدى قۇراعانىن ايتا كەتكىمىز كەلەدى.
اقمولا وڭىرىندە جۇزدەن استام ۇلت پەن ۇلىس وكىلى تاتۋ-ءتاتتى تىرشىلىك كەشۋدە. بۇگىنگى كۇنى ەتنوستاردىڭ ساياسي مۇددەلەرى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە شەشىمىن تاۋىپ, ولاردىڭ ازاماتتىق بەلسەندىلىگىنە كەڭىنەن قولداۋ كورسەتىلۋدە. مۇنداعى باستى ۇستانىم ءار ۇلتتىڭ مادەنيەتىن, ءتىلى مەن داستۇرلەرىن دامىتۋ, قوعامنىڭ نەگىزىن قالاۋعا باعىتتالعان قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
كوكشەتاۋ
