ەلوردانىڭ مادەني ومىرىندەگى ەلەۋلى جاڭالىقتىڭ ءبىرى ەلۋ جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى الماتى شاھارىمەن بىتە قايناسقان ايگىلى «قازاقكونتسەرت» ۇيىمىنىڭ استانا تورىندە قايتا جاڭعىرۋى بولدى. وسىعان وراي مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ «قازاقكونتسەرت» مەملەكەتتىك كونتسەرتتىك ۇيىمى» رمقك ديرەكتورى سالتانات سەيدىمبەككە سۇراقتار قويعان ەدىك.
– سالتانات اقسەلەۋقىزى, جۋىردا عانا «قازاقكونتسەرتتىڭ» جاڭا قويىلىمىنا, ياعني, مامانداندىرىلعان تۇڭعىش تەاتر ميۋزيكلىنە كۋا بولدىق. باسىلىمىمىز «ەندى بىزدە ميۋزيكل دە بار!» دەپ سۇيىنشىلەي جاريالادى. ودان بولەك, ەڭ باستى جاڭالىق سىزدەردىڭ استاناعا قونىس اۋدارۋلارىڭىز دەسەك, قاتەلەسپەيتىن شىعارمىز. كوشتەرىڭىز كولىكتى بولسىن.
– راحمەت. ءيا, ەلباسىمىز ن.نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا استانا تورىنەن ورىن تەپكەن «قازاقكونتسەرتتىڭ» قادامى ءساتتى باستالدى دەۋگە بولادى. وعان وزدەرىڭىز دە كۋا بولدىڭىزدار. «قازاقكونتسەرتتىڭ» ەلورداداعى اشىلۋىندا ونەر ورداسىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلعان «استانا ميۋزيكل» تەاترىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلعان «دوستار سەرتى» ميۋزيكلى تۋرالى قازىر وڭ پىكىرلەر ايتىلىپ جاتىر. بۇل بىزگە ۇلكەن قۋانىش, جاڭا سەرپىن سىيلادى. ول سونداي-اق ءجۇز پايىز تازا قازاقستاندىق ءونىم. ليبرەتتو اۆتورى – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى باقىت قايىربەكوۆ, قازاق تىلىندە سويلەتكەن دراماتۋرگ, اۋدارماشى – ءانناس باعدات, قويىلىمعا ارنايى مۋزىكا جازعان كومپوزيتور – ارتۋر ورەنبۋرگسكي, قويۋشى-رەجيسسەر – ەسلام نۇرتازين, حورەوگرافتار اسەم شاريفۋللينا مەن داۋلەت مۇراتبەكوۆ – ءبارى دە ءوزىمىزدىڭ ونەر مايتالماندارى. ميۋزيكلدە قازاقتىڭ كورنەكتى كومپوزيتورلارى ش.قالداياقوۆ, ە.حاسانعاليەۆتىڭ, اتى اڭىزعا اينالعان «دوس-مۇقاساننىڭ» جانە حالىق اندەرى ورىندالدى. وعان قوسا, جاڭادان جازىلعان مۋزىكالىق تۋىندىلار دا كورەرمەن كوڭىلىنەن شىقتى.
جالپى, ميۋزيكل – تەاتر, مۋزىكا, بي, ءان, كوركەمسۋرەت, اكروباتيكا, ستسەنوگرافيا, گريم سياقتى ونەردىڭ بارلىق ءتۇرىن قامتيتىن سان ءتۇرلى شىعارماشىلىقتىڭ سينتەزى, وزىق تەحنولوگيانىڭ قوسىندىسى دەۋ دۇرىسىراق. «دوستار سەرتىندەگى» دەكوراتور, دىبىس جانە جارىق قويۋشى رەجيسسەرلەر, ەكرانعا بەينەازىرلەۋشىلەر دە ءوزىمىزدىڭ مامانداردىڭ قاجىرلى ەڭبەگى. ياعني, «قازاقكونتسەرت» – ەلدوردانىڭ مادەني ومىرىنە جاڭاشا لەپ اكەلدى دەسەك ارتىق بولماس.
ەلورداعا كوشۋگە بايلانىستى سۇراعىڭىزعا كەلەر بولساق, «قازاقكونتسەرت» – قازاقتىڭ ۇلتتىق برەندى, رەسپۋبليكامىزدىڭ مادەنيەت سالاسىنداعى بايىرعى ۇجىمدارىنىڭ ءبىرى. تاريحى تەرەڭنەن باستالاتىن «قازاقكونتسەرتكە» بيىلعى جىلى قايتا جاڭعىرۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. جاڭاشا كەيىپپەن استانا تورىنەن ورىن العان ۇيىمعا «قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالىنىڭ عيماراتى بەرىلدى.
ال الماتىدا كاسىپورىننىڭ فيليالى جۇمىس ىستەيدى. ول جاقتاعى فيليال ديرەكتورى – تانىمال كومپوزيتور, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى التىنبەك قورازباەۆ.
ءسويتىپ, قازاقكونتسەرتتىڭ استانادا جايعاسۋى ەلىمىزدىڭ مادەنيەت سالاسىندا ەلەۋلى, ال ەلوردانىڭ مادەني ومىرىندە اتاۋلى وقيعالاردىڭ ءبىرى بولدى. مىنە, وسىلايشا اجارى اشىلعان اتالمىش ونەر ۇجىمىنا ەكىنشى مارتە دەم-تىنىس بەرىلدى.
– شىعارماشىلىق ۇجىم تۋرالى اڭگىمەلەسەڭىز. قانداي توپتار, انسامبلدەر, تەاترلار, جەكە انشىلەر بار قۇرامدارىڭىزدا؟
– «قازاقكونتسەرت» – قازاق ونەرى مەن مۋزىكاسىنىڭ كەشەگى مەن بۇگىنگىسىن ۇندەستىرگەن التىن كوپىر ىسپەتتەس. ول ءوزىنىڭ ەلۋ جىلدان استام تاريحىندا ونەر جولىنداعى اسا دارىندى ۇل-قىزداردى كۇللى ەلىمىزگە, ودان قالسا شەتەلدەرگە ايگىلەپ كەلەدى. بۇگىندە, مەملەكەتتىك كونتسەرتتىك ۇيىمدا قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ايمان مۇساقوجاەۆانىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان «اكادەميا سوليستوۆ» كامەرالىق وركەسترى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, كومپوزيتور سەكەن تۇرىسبەك جەتەكشىلىك ەتەتىن فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق انسامبلدەر كورەرمەن قوشەمەتىنە يە. بۇدان بولەك, ەلىمىزدىڭ ۇزدىك ۇشتىگى, مادەنيەت قايراتكەرى تيمۋر ۋرمانچەەۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن مەملەكەتتىك «Forte trio» الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىنە جاقسى تانىمال ۇجىم دەر ەدىك.
«قازاقكونتسەرتتىڭ» قۇرامىنا قابىلدانۋ ونەر بيىگىنە شىعۋدى ارمانداعان ءاربىر جاستىڭ باستى ماقساتى بولعان, ول قازىر دە سولاي. بۇگىنگى ونەر ۇجىمىنىڭ قۇرامىندا كورەرمەن كوزايىمىنا اينالىپ ۇلگەرگەن جاس انشىلەر – ازامات جىلتىركوزوۆ, الىشەر كاريموۆ, ديماش قۇدايبەرگەنوۆ, نۇربولات ابدۋللين سياقتى حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتتارى بار.
«قازاقكونتسەرت» – تەك ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگى, ەڭ تالانتتى دەگەن ونەر يەلەرىنىڭ ورتاسى. اتالمىش ونەر ۇجىمى رەسپۋبليكامىزداعى ونەرمەن بايلانىستى ەڭ ءىرى وقۋ وردالارىنىڭ ستۋدەنتتەرى اراسىندا ىرىكتەۋ وتكىزىپ, سول تالانتتى جاستاردىڭ نەگىزىندە «استانا ميۋزيكل» تەاترى قۇرىلعانى وسىنىڭ دالەلى.
– ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى قارساڭىنداعى تىنىس-ءتىرشىلىكتەرىڭىز قانداي؟
– «قازاقكونتسەرتتىڭ» استانا تورىندەگى قۇتتى قادامى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر. مۇنى قازاقستاننىڭ مادەني ومىرىندەگى جاڭا ءبىر بەلەس, ساحنا تورىندە جاڭا ەسىمدەردىڭ جۇلدىزى جانعان ءسات دەپ باعالاۋعا بولادى. سوندىقتان, تاۋەلسىزدىكتىڭ مەرەيلى تويىنا وراي الدىڭعى تولقىن ونەر يەلەرى جانە جاس انشىلەردىڭ قاتىسۋىمەن جەلتوقسان ايىندا ۇلكەن كونتسەرت بەرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
سونىمەن قاتار, قازاق ونەرىن شەتەلدە كەڭىنەن تانىستىرۋ جانە الىس-جاقىن مەملەكەتتەرمەن مادەني-رۋحاني بايلانىستى ودان ءارى جاقسارتۋ ماقساتىندا ءارى قازاقستاننىڭ مادەني كۇندەرى اياسىندا قاراشا ايىندا يتاليادا مەرەكەلىك كونتسەرت وتكىزۋ جوسپارىمىزدا بار.
– قازىرگى ۋاقىتتا شوۋ-بيزنەستە دەمەۋشىسىز دامۋ مۇمكىن ەمەس قوي. «قازاقكونتسەرتكە» كىمدەر قولداۋ كورسەتەدى؟
– ءبىز تىكەلەي مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە قاراستى ۇيىمدار تىزىمىندەمىز. وسى ورايدا مينيسترلىك تاراپىنان «قازاقكونتسەرتتىڭ» جاڭاشا تۇرپاتتالۋىنا باستاماشىلدىقپەن ۇلكەن كوڭىل ءبولىندى. ەڭ الدىمەن كاسىبي ماماندانعان, تالابى تاۋداي تالانتتى جاستاردىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىنا جاعداي جاسالدى. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, جاقىندا تۇساۋى كەسىلگەن «استانا ميۋزيكل» تەاترى ارتىستەرىنىڭ ءبارى جاستار, ءتىپتى, كەيبىرى ەندى عانا قولىنا ديپلوم الاتىن ماماندىق يەلەرى. بۇگىنگى تاڭدا بۇل جاس دارىنداردىڭ بارلىعىن «قازاقكونتسەرتكە» تۇراقتى جۇمىسقا قابىلدادىق.
– «قازاقكونتسەرتتىڭ» كەلەشەگى تۋرالى ايتساڭىز.
– قازىرگى ۋاقىتتا «قازاقكونتسەرت» ءوزىنىڭ دامۋ تۇجىرىمداماسىن بەلگىلەپ, باعىتتارىن ايقىنداپ قويدى. داستۇرگە باي ونەر ورداسى كلاسسيكالىق, ءداستۇرلى جانە ەسترادالىق جانرداعى مۋزىكالاردى دامىتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستاردى جاڭا سيپاتتا جالعاستىرا بەرمەك.
ەلوردادا ورىن تەۋىپ, انسۇيەر قاۋىممەن قايتا قاۋىشقان «قازاقكونتسەرت» رۋحاني يميدجگە جاعىمدى اسەر ەتىپ, مادەنيەت ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامۋىنا سەپتىگىن تيگىزەرى ءسوزسىز. سەبەبى, استانا ءبۇگىندە – عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ ورداسى, ىسكەرلىكتىڭ ورتاسى عانا ەمەس, جاستارىمىزدى جارقىن بولاشاققا باستايتىن مادەنيەتتىڭ بەسىگىنە اينالدى. قازىرگى تاڭدا مادەنيەت پەن ونىڭ الەۋەتىن دامىتۋ كوپتەگەن الەم مەملەكەتتەرىنىڭ ماڭىزدى دامۋ باسىمدىقتارىنىڭ قاتارىنا كىرەدى. ولاي بولسا, قازاقستاندىق مادەنيەت تە جاھاندىق مادەني ۇنقاتىسۋدىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىسىنا اينالۋى ءتيىس. ول ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتى مادەني ورتا قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
الداعى كۇنگە جوسپارىن جۇيەلەپ العان «قازاقكونتسەرتتىڭ» باستى باعىتى – باسەكەگە قابىلەتتى ورتانى قالىپتاستىرۋ. قازاق ونەرىنىڭ قارا شاڭىراعى استانانىڭ مادەني ءومىرىن ايشىقتاپ, جاڭاشا سەرپىن بەرەدى دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
ايگۇل سەيىلوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
