سەمەيدە جىلۋعا اقشا تولەمەگەندەر كارىز جۇيەسىنەن اجىراتىلادى

بيىلعى كوكتەمنەن باس­تاپ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان مەن «جىلۋكوممۋنەنەرگو» مە­كە­مەسى قىزمەتكەرلەرى, قۇقىق قور­عاۋ ورگاندارى مەن جەكە سوت ورىن­داۋشىلاردىڭ بىرلەسكەن جۇمىس­تارىنىڭ ناتيجەسىندە جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ 767, 4 ملن تەڭگە مولشەرىندەگى قارىزى 318 ملن تەڭگەگە دەيىن ازايعان ەكەن. بۇل قارىزدىڭ 249,6 ملن تەڭگەسى جەكە تۇلعالاردىكى, قالعاندارى كاسىپورىن, مەكەمەلەرگە قاتىستى بولىپ وتىر. وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ اعىمداعى جىلدىڭ مامىر ايىنان باستاپ «جىلۋكوممۋنەنەرگو» مەكەمەسىنىڭ كرەديتورلىق جانە دە­بيتورلىق قارىزىن ازايتۋعا قا­تىستى بىرقاتار تاپسىرمالار جۇكتەگەن. سو­عان وراي, جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ قا­رىز­داردى ازايتۋ ءۇشىن سان ءتۇرلى ءتا­سىلدەرگە بارۋلارىنا تۋرا كەلدى. ءتىپتى, ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن دا جۇرگىزدى. ەندى جىلدار بويى جىلۋعا تولەمەگەندەر سوت شەشىمى نەگىزىندە كارىز جۇيەسىنەن اجىراتىلىپ, پاتەرگە كىرەبەرىس ەسىكتەرى الىناتىن بولدى. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, بۇگىندە كىرەبەرىس ەسىكتەر تەمىر ءارى دوموفونمەن جابدىقتالعان. قىمبات تۇراتىن ەسىك ەكەندىگى بەسەنەدەن بەلگىلى. وسىنداي شارالار وڭ ناتيجە بەرەدى دەپ كۇتىلۋدە. وسىعان وراي جىلۋ ماۋسىمىنىڭ قارساڭىندا قالا اكىمى «جىلۋكوممۋنەنەرگو» مەكەمەسىنىڭ ابو­نەنتتىك ءبولىم قىزمەتكەرى, جەكە سوت ورىنداۋشىلار مەن ۋچاسكەلىك ينس­پەكتورلار جانە باق وكىلدەرىمەن ءبىر­لەسىپ, سوت شەشىمى شىققان بو­رىش­ك­ەرلەردىڭ مەكەنجايلارىندا بولدى. رەيد بارىسىندا قالا اكىمى, ءتۇرلى وكىلەتتى وكىلدەر جانە «جىلۋكوممۋنەنەرگو» مەكەمەسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «ورتالىق» قازاندىعىنىڭ قىسقى مەرزىمگە دايىندىعىن تەكسەردى. جى­لۋ ورتالىعىنىڭ قۋاتى مەن كو­مىر مولشەرىن كورگەن ەرماك ءسا­لىموۆ «جىلۋكوممۋنەنەرگو» نى­ساندارىنىڭ جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندىعىنا ريزاشىلىعىن ءبىل­دى­ر­دى. وعان قوسا, مەكەمە الەۋمەتتىك نى­ساندارعا ءتيىستى كەستەدەن بۇرىن جىلۋ بەردى. قازاندىقتار وتىنمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. – «جىلۋكوممۋنەنەرگو» مەن بارلىق قازاندىقتار جىلۋ ماۋسىمىنا دايىن. 17 قازاندىقتىڭ 10-ى بۇگىندە جىلۋ بەرۋدە, – دەدى قالا اكىمى. – الدىمەن الەۋمەتتىك نىسانداردى جىلۋمەن قامتۋدى باستادىق. ول – اۋرۋحانالار, ينتەرناتتار مەن مەكتەپتەر, بالاباقشالار. بۇگىندە قالادا 30 مىڭ توننا كومىر بار. كۇندەلىكتى كومىر جەتكىزىلىپ وتىرادى. جىلۋعا اقشا تولەۋدەن جالتارۋشىلار قاتارىندا تۇراقتى كىرىستەرى بار تۇرعىندار دا بار. سوندىقتان دا قارىزى بار كوممەرتسيالىق نىساندار وزدەرىنە كورسەتىلگەن قىزمەت اقىسىن تولەگەندەرى ءجون. ال تولەمەيتىن, جەكە تۇلعالارعا تۇبەگەيلى شارا قول­­دانىلادى. تۇرمىستىق تەحنيكالار مەن وزگە دە ءمۇ­لىكتەردى تاركىلەۋ تاجىريبەسىنەن ءتيىستى ناتيجە بول­ما­عاندىقتان, پاتەردىڭ كىرەبەرىس ەسىگىن الىپ, كارىز ءجۇ­يە­سى­نەن اجىراتۋ سىندى شارا قولداناتىن بولامىز. قازىر زاڭ­گەرلەرمەن كەڭەسە وتىرىپ, بورىشكەرلەردىڭ جەكە ءمۇل­كى رەتىندە پاتەرلەرىنىڭ سىرتقى ەسىكتەرىن تاركىلەۋگە بەل بۋدىق. جەكە سوت ورىنداۋشىلارمەن كەز­دە­ستىك. ولار جاۋاپسىز ابونەنتتەرگە قاتىستى 2 مىڭعا تارتا ءىس قوزعالعانىن ايتىپ وتىر. – بۇگىندە بىزدە جاماقاەۆ, 219­ مەكەنجايىنداعى 8 پاتەر كا­رىز جۇيەسىنەن اجىراتىلعان بو­لاتىن. قوسىمشا 2 پاتەردىڭ قا­رى­زى بولعاندىقتان, جىلۋعا قو­سى­لۋى ءالى بەلگىسىز, – دەيدى «جىل­ۋكوممۋنەنەرگو» مەكەمەسىنىڭ ءبولىم باستىعى گاۋھار جەتپىسباەۆا. – سونىمەن قاتار, وسىنداي رەيدتەر فيزكۋلتۋرنايا, 17, 15, گەتە, 121 مەكەن-جايلارىندا دا جۇرگىزىلدى. رەيد جۇرگىزىلگەن ەكى جارىم ساعاتتا 230 مىڭ تەڭگە قارىز جينالدى. بىزگە بەلگىلى بولعانداي, بيىل قالاداعى تۇرعىن ۇيلەردىڭ 86 پايىزى جىلۋدى قابىلداۋعا دايىن. ءۇيدىڭ قۇبىرلارى تازا, تەحنيكالىق اقاۋى جوق دەگەن دايىندىق ءتو­ل­قۇ­جاتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ 70 پايىزىندا بار ەكەن. وسى رەيدتىڭ قو­رىتىندىسى بويىنشا كەيبىر كو­شە­لەر تۇرعىندارى قارىزدارىن وتەۋگە اسىقتى. اكىم الداعى ۋا­قىت­تا دا وسىلايشا ءوزى رەيدكە قا­­ت­ىسىپ, قارىزداردى ازايتۋعا كۇش جۇمسايتىندىعىن اتاپ ايتتى. جىلۋ اقىسى ءۇشىن پاتەرلەردىڭ ەسى­گىن قاعىپ, قارىزدى تولەۋگە شا­قى­رىپ جۇرگەن قالا اكىمىن كورگەن ءبو­گەنباي باتىر كوشەسىندەگى 23-ءپا­تەر­دىڭ ءبىر بورىشكەرى 62 227 تەڭگە قا­رىزىنىڭ 50 مىڭ تەڭگەسىن قولما-قول قالتاسىنان شىعارىپ, كەلگەن كو­م­يسسيامەن ەسەپ ايىرىستى دا, قال­عان اقشاسىن جاقىن ارالىقتا ءتو­لەيمىن دەپ ۋادە بەردى.  راۋشان نۇعمانبەكوۆا سەمەي