جۋرناليستيكا ۇستاحاناسى. «ديدار» گازەتىنە - 85 جىل

كەندى التايدىن باس باسىلىمى 85-كە تولىپ وتىر.  وسى جىلداردا  گازەتتىڭ شەجىرەگە تولى 17366  ءنومىرى وقىرمان قولىنا ءتيىپتى. ءار جىلدارى «جۇمىسشى», «سوتسياليستىك التاي», «التاي بولشەۆيگى», «كوممۋنيزم تۋى» اتالعان باسىلىم قارا ورمانداي قالىڭ وقىرمانىمەن بىرگە تالايلى تاعدىردى باستان وتكىزدى, قوجايىنى بولعان قوعامدىق فورماتسيانىڭ وكتەم ءۇنىن دە, جىلىمىق جىلدارىنداعى جىلى لەپتى دە جۇرتىنا جەتكىزىپ وتىردى. قاي كەزدە دە قازاقتىڭ قامىن ويلاپ, مۇددەسىن كوزدەيتىن – ۇلتتىق باسىلىم. كەشە دە, بۇگىن دە «ديدار»  سول ۇردىستەن جاڭىلمادى. ارينە, بۇل تۇرعىدا گازەتتىڭ جولى داڭعىل بولدى دەپ ايتا الماسپىز, باسىنا وقتىن-وقتىن بۇلت ءۇيىرىلىپ تۇردى. «جۇمىسشىنىڭ» تۇڭعىش رەداكتورى, ماعجان جۇماباەۆتىڭ تۋعان باجاسى, الاش ارىستارىمەن ارالاس-قۇرالاس بولعان ماقسۇت تايشىباەۆ «حالىق جاۋى» بولىپ اتىلىپ كەتتى. گازەتىمىزدىڭ تاريحي جولىن عىلىمي تۇجىرىمداپ, كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعاعان باسىلىمنىڭ ون ءبىرىنشى رەداكتورى ايتمۇحامبەت قاسىموۆتىڭ تۇڭعىش رەداكتور جايىنداعى «ماڭگىلىكتىڭ بەكەتىندە» اتتى دراماسىن مەرەيتويعا ورايلاس­تىرىپ, وقىرمان نازارىنا تولىق ۇسىندىق. قۇدايعا شۇكىر, باسىلىمدا ۇرپاقتار ساباقتاستىعى جال­عا­س­تى. ەلىمىزگە تانىمال قوعام قاي­رات­كەر­لەرى, تالانتتى قالامگەرلەر ءتۇ­لەپ ۇشتى. ءاتينا جاكەتوۆا, جۇ­ما­عالي ىسماعۇلوۆ, شەريازدان ەلەۋكەنوۆ, قاپان قامباروۆ, عابباس قابىشەۆ, ۋاقاپ قىدىرحانوۆ, كادىربەك سەگىزباەۆ, ورالحان بوكەي, كەڭەس يۋسۋپوۆ, ءمۇسىلىم قۇماربەكوۆ, تۇرعازى نۇقاەۆ, سەرىك عابدۋللين, توقتاربەك قىزىقباەۆ, قاپان ساپارعاليەۆ, قاپار قاباەۆ, توقتارحان ءشارىپجانوۆ, ۇلىقبەك ەسداۋلەت, ديداحمەت ءاشىمحانوۆ ەڭبەك ەتكەن قاراشاڭىراق بۇل! ءبىز وسى 85 جىلدا قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قاراشاڭىراعىندا جۇ­مىس ىستەگەن ءاربىر ءجۋرناليستى ۇمىتقان ەمەسپىز. «شىعىس اقپاراتتىڭ» باسپاحاناسىنان ءار جىلدارى شىققان «تاريحي جول», «شىعىس قازاقستاننىڭ شىنايى شەجىرەسى» اتتى جيناقتاردا گازەتتىڭ بارلىق باس رەداكتورلارى, جۋرناليستەرى, بەلسەندى قوعامدىق ءتىل­شىلەرى جايىندا بارىنشا سىر شەر­تتىك, قالامگەرلەردىڭ وزدەرى ەس­ت­ە­لىك ايتتى. ال اعا بۋىننىڭ تا­ريحي جولىن جالعاستىرىپ, ەل­دىڭ بۇگىنگى ءومىرى, تۇرمىس-تىرشىلىگى جاي­ىندا قالام تارتىپ جۇرگەن جۋرناليستەرىمىزبەن وقىرمان قاۋ­ىم ءنومىر سايىن جۇزدەسەدى. ولار­­دىڭ كوتەرىپ جۇرگەن سان-سا­لالى تاقىرىپتارىنان ەلى­مىزدىڭ, ءوڭىرىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكو­نو­مي­كا­لىق, قوعامدىق-ساياسي, مادەني-رۋ­حاني  تىنىسىن سەزىنەسىز. ەڭبەگىمىز جە­مىسسىز ەمەس. ەلباسى ساياساتىن, وسى ورايداعى وبلىس باسشىلىعىنىڭ ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋشىلىعىن كەڭىنەن ناسيحاتتاعانىمىز ءۇشىن پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز سالاسىنداعى گرانتىنا, قازاقستان جۋرناليستيكا اكادەمياسىنىڭ «التىن جۇلدىز» سىيلىعىنا يە بولدىق. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا جاڭ­عى­ر­عان وي-سانامەن بىرگە «ديدار» دا قايتا تۇلەدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتاپ وتكەندەي, ەلى­مىزدىڭ ءىنجۋ-مارجانى, التىن ءتاجى – شىعىس قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن جاڭا قىرىنان كورسەتۋگە تىرىسىپ كەلەمىز. اباي, شاكارىم, مۇحتار دۇنيەگە كەلگەن ۇلىلار مەكەنىنىڭ رۋحانياتىن پاش ەتۋ دە وڭاي شارۋا ەمەس ەكەنىن تۇيسىندىك تە, تىڭ جوبالاردى قولعا الدىق. تانىمدىق دۇنيەلەردى ارقالاعان قالىڭ «ديدار» اپتا سايىن وقىرمانعا جول تارتتى. سوعان وراي ەل ىشىندەگى قوعامدىق تىلشىلەرىمىزدىڭ بەلسەندىلىگى ارتتى. رەداكتسيا قورجىنىنا جىل سايىن ءتورت مىڭنان استام حات تۇسەتىن بولدى. «الاشتان شىققان العاشقىلار», «قاعاز بەتىندەگى ايتىس», «سوزىنە سۇيسىنسەڭ, وزىنە قۇل بولاسىڭ», «كونەرگەن ءسوز كومبەسى», «ادامنىڭ كەيبىر كەزدەرى – كوڭىلدە الاڭ باسىلسا...», «اۋىلدىڭ ايتقىشتارى», «ايتىلماي كەتكەن اقىندار», «ءبىزدىڭ بالۋان: تانىلماي قالعان تارلاندار», «يمانشارت» سياقتى ايدارلارمەن بەرىلگەن دۇنيەلەردى وقۋشى قاۋىم جىلى قابىلدادى. ادەبيەتكە, مادەنيەتكە, ونەرگە ارنالعان توپتامالاردان باسقا, ەڭبەكتەگەن بالادان ەڭكەيگەن كارىگە دەيىن ارنايى بەت ارناپ كەلەمىز. وبلىسىمىزدا باسقا وڭىرلەردە جوق «تۋعان ەل – التىن بەسىگىم», «تۋعان جەرگە – تاعزىم» اكتسياسى قولعا الىنعانى بەلگىلى. وسى ورايدا, شىعىستان شىققان بارشا تالانتتاردى, قوعام قايراتكەرلەرىن, اقىن-جازۋشىلاردى, سازگەر-انشىلەردى, سپورتشىلاردى  استانادان, الماتىدان, وزگە وڭىرلەردەن ىزدەپ-تاۋىپ, «ديداردىڭ» قوناعىنا» شاقىرىپ, سۇحبات الدىق. ءسويتىپ, ولار سىر بولىسە وتىرىپ, ەلىمەن قاۋىشتى. بۇيىرسا, ءالى تالاي جاڭا جوبالاردى وقۋشى نازارىنا ۇسىنامىز. بۇعان «ديدار» ۇجىمىنىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتى جەتەدى. مەرەيتويعا وراي ارنايى ءنومىر ارنادىق. وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ پەن اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆتان باستاپ,  جاس تىلشىگە دەيىن قۇتتىقتاۋ جولدادى. ارينە, مەرەيىمىز ءوستى. وقىرمان ارنايى رەپورتاجدى, لەبىزدەردى, ەستەلىكتەردى وقىپ, وتكەنىمىز بەن بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگىمىزدى تاعى ءبىر سارالادى. ءبىز وقۋشى قاۋىمعا  ارقا سۇيەيمىز. اقىل قوسار, ءادىل باعا بەرەر جاناشىر وقىرمانى باردا, «ديداردىڭ» تارالىمى جىل وتكەن سايىن ارتاتىنىنا سەنىمدىمىز. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىعىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن گازەتتىڭ 85 جىلدىعىنا وراي ءمۇشايرا ۇيىمداستىرىپ ەدىك. ەل ىشىندە جۇرگەن  وتىزدان استام اقىن جىر ارناپتى. «ديدارعا» دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى سەزىندىك. الداعى وتەتىن سالتاناتتا ءمۇشايرا قورىتىندىسى ايگىلەنگەن سوڭ, ارناۋ جىرلاردى جاريالايتىن بولامىز. ويلى وقىرماننىڭ سەنىمىنەن اسقان باعا جوق. وسى 85 جىلدا تالاي بەلەستى باعىندىرعان «ديدار» گازەتىنىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمى بۇدان بىلاي دا تاۋەلسىز ەلدىڭ شەجىرەسىن جازۋدى باستى مىندەت سانايدى. ءۋاليحان توقپاتاەۆ, شىعىس قازاقستان وبلىستىق «ديدار» گازەتىنىڭ  باس رەداكتورى وسكەمەن