ۇنسىزدىك – شيپالى ەم

قۇلاعىڭ تىنىش بولسا, جانىڭ دا تىنىش. قازىر الەم دارىگەرلەرىنىڭ بارلىعى ادام اۋرۋىنىڭ ەڭ باستى ەكى فاكتورىن ايتادى: ءبىرى – تاماق, ەكىنشىسى – شەكتەن تىس داڭعىرا شۋ. اۋرۋدىڭ استان بولاتىنىن اتام قازاق باياعىدا ايتىپ كەتسە دە, قازىرگى كۇنگى تاماقتانۋ ءۇردىسىمىز ءوز-ءوزىمىزدى اجال اۋزىنا ايداپ اپارعانمەن بىردەي ەكە­نىن جاسىرمايمىز. ال شۋ تۋرالى ءالى دە ويلانىپ كورگەن جوق­پىز. ويتكەنى, دامىعان مەملەكەتتەر شەكتەن تىس شۋىلدىڭ ادام دەن­ساۋلىعىنا كەرى اسەرىن زەرتتەپ, وعان وزدەرىنشە شەكتەۋ قويىپ, ءتۇرلى زاڭدار شىعارعان. ماسەلەن, اقش-تىڭ وۋشەن-گروۋف قالا­سىندا جەكسەنبى – تىنىشتىق كۇنى دەپ بەلگىلەنگەن. ياعني, جەك­سەن­بى كۇنى قالا تۇرعىندارى ءبىر-ءبىرى­مەن سىپايى سويلەسىپ, داڭ­عى­را مۋزىكانى ءسوندىرىپ, ءتىپتى, قالا­دا شۋ كوتەرەتىن كولىكتەردى دە جۇرگىزبەيدى. ال كاليفورنيانىڭ سانتا-روزا قالاسىندا اياق كيىمى باسقان سايىن سىقىرلايتىن ادامعا ايىپ­پۇل سالىنادى.  نيۋ-يوركتىڭ ءبىر راباتىندا ءيتى 15 مينۋتتان ار­تىق ۇرگەن بولسا, يەسىنە ايىپ­پۇل سالىنادى. تىنىشتىق تۋرالى زاڭ كەيبىر ەلدەردە ءتىپتى ەرتە زامانداردا-اق قابىلدانعان. مىسالى, ءحVىى عاسىردىڭ باسىندا انگليادا ەرى ايەلىن كەشكى توعىز­دان كەيىن ساباۋعا تىيىم سا­لىنعان. بۇل زاڭ ءالى كۇنگە دەيىن كۇشىن جويماي كەلەدى. ول توعىزدان كەيىن ەشكىم ەشكىمنىڭ مازاسىن الارلىقتاي ءىس-ارەكەتكە بارماۋى ءتيىس دەگەننەن شىققان. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە ساعات كەش­كى 11-دەن كەيىن بىرەۋدىڭ بىرەۋ ما­زا­سىن الماۋى كەرەك دەگەن ۇعىم قالىپتاسقانىمەن, ونى بەل­­دەن باسىپ, كوشەدە ايعايلاپ, ىسقى­رىپ-قىشقىرىپ جۇرە بەرە­تىندەر كوپ. ءتىپتى, قازىرگى قۇ­رىلىس قار­قىن­دى دامىپ جات­قان ۋاقىتتا ءتۇنى­مەن جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگى­زەتىن كورشىلەر دە تابىلىپ قالادى. تابىستىڭ كوزىنە اي­نال­عان جوندەۋ جۇمىستارىن ءجۇر­گى­زەتىن قۇرىلىسشىلار كور­شى ۇيدە ادام­دار تۇرىپ جاتىر دەمەي, جۇمى­سىن تەز ءبىتىرىپ, اقشا­سىن تەز الۋ ءۇشىن تۇنىمەن دارىل­دا­تىپ, زا­رىل­­دا­تىپ جاتا­تىنى جاسىرىن ەمەس. ءجا, قۇرىلىسشىلاردى بىلاي قويا بەرىڭىز, قوعامدىق كولىكتە ءجۇرۋدىڭ ءوزى ادام جۇيكەسىن اجەپ­تاۋىر شارشاتىپ جىبەرەدى. كەپتە­لىستىڭ قالىڭ نوپىرىنە تىرەلىپ قالعان كولىكتەر, ءبىر-بىرىنە تۇم­سىق­­تارىن تىرەپ, باجىلداسىپ تۇر­عانى. وسىنىڭ ءبارى ادام جۇيكە­سىنە اجەپتاۋىر سالماق تۇسىرەرى انىق. ال جۇيكە توزدى دەگەنشە بارلىق اۋرۋ قاپتاپ اعزاڭىزدى بيلەپ-توستەپ الدى دەي بەرىڭىز. شامادان تىس شۋعا ادام تۇگىلى حايۋاناتتار مەن وسىمدىكتەردىڭ ءوزى شىداس بەرمەيدى. بولمە گۇلدەر­ى­نىڭ كوبى ۇرىس-كەرىس كوپ بولاتىن ۇيدە وسپەي, سولىپ قالادى. جانجال كوپ شىعاتىن ءۇيدىڭ يتتەرى مەن مىسىقتارى دا مازاسىز, اۋرۋ­شاڭ كەلەدى. ءتىپتى, ءتورت ت ۇلىككە بالا­عان قوي, سيىرلارىڭىزدىڭ ءوزى ءسۇت بەرمەي, سۋالىپ كەتەتىنىن قايتەرسىز. ۇنسىزدىك ارقىلى ادام بو­يىنداعى اشۋشاڭدىقتى, پسي­حونەۆرولوگيالىق اۋرۋلاردى, گيپەر­تونيا, باس ساقيناسى سياق­تى دەرتتەردى ەمدەۋگە بولادى. ءۇن­دەمەي تىنىش وتىرۋ ادامنىڭ جانىن دا تىنىشتاندىرىپ, قان تامىرلارىنىڭ كەڭىپ, ميدىڭ دا قالىپتى جۇمىس ىستەۋىنە جاعداي جاسايدى. ادەتتە اشۋلانىپ وتىرعان ادامدى وڭاشا قالدىرعان ءجون. بۇل ءوز-وزىنە كەلىپ السىن, ويىن جيناقتاسىن, جانى تىنىش­تالسىن دەگەندى بىلدىرەدى. اسقازان جاراسى, ىشەك اۋرۋ­لارى سياقتى اۋرۋلار وسى شۋ­دان, شەكتەن تىس اشۋلانۋ­دان تۋاتىن كورىنەدى. ول ءۇشىن ۋىس-ۋىس ءدارى ءىشىپ كەرەگى جوق, شۋ­سىز, تىنىش جەردە دەمالىپ, ءوزى­ڭىز­دىڭ دە جانىڭىزعا تىنىش­تىق سىي­لاساڭىز بولعانى, زات ال­ماسۋ دا, قان الۋ دا قالىپ­تى بو­لا­دى. سونداي-اق, ءدارى­گەر­لەر­دىڭ ايتۋىن­شا, جۇرەك-قان تامىر­لارى, شيزو­فرەنيا, ەپيلەپ­سيا اۋرۋ­لارى­نا شالدىققان ادام­داردى دا ءۇنسىز­دىك­پەن, تىنىش­تىق­پەن ەمدەپ جازۋ­عا بولادى ەكەن. ەلىمىزدە قۇلاق, باس اۋرۋلارىنا شالدىققان جاستار كوبەيىپ كەلەدى دەپ دابىل قاعادى دارىگەرلەر. جاستار قۇلاقتارىن تىعىنداپ الىپ داڭعازا مۋزىكا تىڭداعان­دى ۇناتادى. بىراق, ونىڭ ادام­دى اۋرۋعا شالدىقتىراتىنىن بىلمەيدى. سونداي-اق, جاس ءجۇر­گىزۋشىلەر كولىك جۇرگىزگەندە بار داۋسىمەن مۋزىكا وينا­تىپ بارا جاتادى. بۇل ءبىر جاعى­نان وزگە جۇرگىزۋشىلەر مەن جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ مازا­سىن الادى, جۇيكەسىن توزدىرا­دى. ونسىز دا قالا ءىشى شۋعا تولى. ۇلكەن قالالاردا قارقىندى ءجۇرىپ جاتقان قۇرىلىس, كولىك قوز­عالى­سىنىڭ شۋىلى, ودان قال­دى ءاربىر ءۇيدىڭ ىرگەسىنە جابى­سا ور­نا­لاس­قان ءدامحانالار مەن مەي­رام­حانالاردان شىققان مۋزىكا ءۇنى دە مازانى كەتىرەدى. كەيبىر مەملەكەتتەردە كولىك دىبىسىن شىعارمايتىن جولدار توسەلە باستاعان. ونىسى شۋدان بەزۋدىڭ جولىن قاراستىرۋدان شىققان. ماسەلەن, گوللانديا, بەلگيا, ۇلىبريتانيادا كولىكتەر كىلەم ۇستىندە جۇرگەندەي ءۇنسىز جۇيتكيدى. ولاي بولسا, ەلىمىزدە تىنىش­تىق ساقتاۋ ەرەجەلەرى قالىپ­تاس­پاعاندىقتان, ۇنسىزدىكتى ءوزىڭىز­گە ءوزىڭىز جاريالاڭىز. اپتانىڭ ءبىر كۇنىن «ۇنسىزدىك كۇنى» دەپ ءوزىڭىزدى تەلە­ديدار, مۋزىكا, ار­تىق دىبىستان ارىلتىپ, وتباسى مۇشەلەرىمەن جاي سويلەۋدى داعدىعا اينالدىرساڭىز, اپتا بويى شار­شاعانىڭىز شىعىپ, جۇيكەڭىز دە قالىپتى جاعدايعا كەلەر ەدى. ءسوز سوڭىندا ايتپاعىمىز, دەنى­ڭىزدى ساۋ, جانىڭىزدى جادى­راڭقى ەتۋ ءوز قولىڭىزدا. اسىلزات ارىستانبەك