سوڭعى ون جىلدا ەلىمىزگە شەتەلدەن كەلەتىن تۋريستەر سانى 2 ەسە وسسە, بۇل سالانىڭ تابىسى 5 ەسە ۇلعايعان. نازار اۋداراتىن ءبىر دەرەك: ۇستىمىزدەگى جىلى ەل ىشىندە دەمالىپ, ساياحاتتاۋشىلار سانى 5,8 پايىزعا ارتسا, سىرتقى تۋريزم ۇلەسى 18 پايىزعا كەمىگەن ەكەن. كەمىمەي قايتەدى, داعدارىس پەن دەۆالۆاتسيا اياعىمىزعا تۇساۋ سالىپ, اۋىل-ايماقتان ۇزاتپاي قويدى عوي دەپ ايتاتىندار دا تابىلادى. ءبارىبىر ىشكى تۋريزم ۇلەسى وسكەنى – قۋانارلىق جايت. بۇل جاقسى كورسەتكىش, جاقسى نىشان, ساياحاتتىڭ سىرتىندا ەكونوميكالىق الەۋەت پەن ساياسات جاتقانىن دا ۇمىتپايىق.
ۇكىمەت 2014 جىلعى 19 مامىرداعى قاۋلىسىمەن 2020 جىلعا دەيىن ەلىمىزدەگى تۋريزم سالاسىن دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن قابىلداعان ەدى. مۇنداي قوماقتى دا ماڭىزدى باعدارلاما قاجەت-اق: تۋريزم الەۋەتى بويىنشا قازاقستان الەمدەگى 140 ەلدىڭ بەل ورتاسىندا كەلەدى. دامىعان ەلۋ, وتىز ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋدى ماقسات تۇتقان مەملەكەت ءۇشىن بۇل, ارينە, كوڭىل كونشىتپەيتىن كورسەتكىش. سوندىقتان دا بۇل سالاعا سىلكىنىس, سەرپىلىس كەرەك. ەلباسى باسشىلىعىمەن ەلىمىز يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىن, تەمىر جول, اۆتوموبيل جولدارىن, تۇرعىن ۇيلەر سالۋدى ۇدەتە جۇرگىزۋدە. ال ەندى قايتارىمى تەز-اق سەزىلىپ, ىشكى جالپى ونىمدەگى ۇلەسى جىل سايىن وسە بەرۋى ءتيىس تۋريزم يندۋسترياسى سالاسى نەگە كىبىرتىكتەپ, مالتىعىپ, ءورىس الا الماي وتىر؟ الەمدە توعىزىنشى ورىن الامىز, جەرىمىز تىم ۇلكەن, وسى قولايسىزدىق تۋعىزادى دەۋشىلەر از ەمەس. جىل سايىن تۇركيا مەن اراب امىرلىكتەرىنە, شىعىس ازياعا اسىعاتىن 4 ميلليوننان استام وتانداسىمىز نەگىزىنەن تەڭىزگە شومىلۋ ءۇشىن بارادى. قىسى قىتىمىر, اۋاسى قۇرعاق ەل تۇرعىندارىنا تۇزدى سۋ كەرەك-اق. وۋ, تەڭىز وزىمىزدە دە بار عوي. «كاسپيدىڭ تولقىن تاۋلارى» دەپ ءار قازاق جىرعا قوسىپ ءجۇر عوي. ەندەشە, سىرتقا قارجى جۇمساپ نە كەرەك, تارت كاسپيگە!
قازاقستان كارتاسىنا كوز سالساڭ, ماڭعىستاۋ جانە اتىراۋ وبلىسى تەرريتورياسىنىڭ تەڭ جارتىسى كاسپيگە سۇعىنىپ جاتىر, ەندەشە نە تۇرىس؟ بىراق ءبىزدىڭ اعايىندار كۇنى ىستىق, تەڭىزى تۇزدى بولسا دا كاسپيدەن گورى جەرورتا تەڭىزىن, قىزىل تەڭىزدى, اراب تەڭىزىن, ءتىپتى يت ولگەن جەردەگى وڭتۇستىك قىتاي تەڭىزىن الىسسىنباي تارتىپ وتىرادى. نەگە؟ مىنە, ۇكىمەت وسى سۇراققا جاۋاپ ىزدەۋى كەرەك. بيىل الاكولدە عانا ەمەس, اقتاۋ قالاسىنداعى جاعاجايدا دا جاتاتىن ەمەس, وتەتىن ورىن بولمادى دەپ جازدى باسىلىمدار. مۇنان ورىن تاپپاعاندار كەندىرلىگە اعىلادى. ول اقتاۋدان 200 شاقىرىم الىستا. ەلىمىزدىڭ مۇنايلى استاناسى – اتىراۋ قالاسىنان كاسپي 35 شاقىرىم قاشىقتىقتا عانا ەكەن. قامىس وسكەن باتپاقتى جاعالاۋ دەپ وعان باراتىندار كوپ ەمەس. اتىراۋداعى ءىرى مۇناي كومپانيالارى نەمەسە شەتەلدىك ينۆەستور نەگە ول جاعاجايدى يگەرۋدى, رەتتەۋدى قولعا الماسقا؟ كەزىندە قامىس وسكەن باتپاقتى جاعالاۋ – بەلەكتى تۇرىك اعايىندار قازىر بەس جۇلدىزدى قوناقۇيلەر, گولف الاڭدارى قالاشىعىنا اينالدىرعان جوق پا؟ جالپى, «ءتۇتىنسىز زاۋىت» – دەمالىس ورىندارىن سالۋدا تۇرىك اعايىنداردان ۇيرەنەتىن ءۇردىس جەتەرلىك. مۇندا تۋريزم يندۋسترياسىن دامىتۋدى مەملەكەت وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارىنان باستاپ ءوز قولىنا الىپ, «ءتۇتىنسىز زاۋىتتاردى» قاپتاتىپ, بۇل كۇندەرى سالانىڭ ەل ىشكى جالپى ونىمىندەگى ۇلەسىن 50 پايىزعا جاقىنداتۋى تاڭعالارلىق جايت. يسپانيا, مەكسيكا, مىسىر, ماروككو, مالايزيا, اراب امىرلىكتەرىندە تۋريزم يندۋسترياسى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتىنا اينالعاندىقتان دا جاقسى ناتيجە بەردى. ەلىمىزدىڭ بىرەگەي اسەم جەرلەرىن اڭگىمەلەپ, تاڭدى تاڭعا ۇرىپ, ەشكىمگە دەس بەرمەي ماقتانا الاتىن بىزدەر سول ورىندارعا جەتەتىن جولدى جوندەي الدىق پا, دەمالاتىن ورىندى جايلى ەتە الدىق پا, كولىك ماسەلەسىن شەشە الدىق پا, باعانى رەتتەي الدىق پا, ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى ءوزىمىز دە, جات جۇرت تا ۇيالمايتىن ينفراقۇرىلىم (دارەتحانا دا وسىعان جاتادى) جاساي الدىق پا دەگەن ساۋالدار ءبىزدى ۇنەمى مازالاپ وتىرادى.
ءبىز جوعارىدا ءسوز ەتكەن ءۇش كەزەڭنەن تۇراتىن 5 ايماقتا كلاستەر قۇرۋدى ماقسات ەتكەن تۇجىرىمدامانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى بيىل بىتەدى, ناتيجەسى قانداي؟ ۇكىمەتتىڭ وسى باعدارلاماسىنا سايكەس 2020 جىلعا دەيىن تۋريزم يندۋسترياسىن وركەندەتۋگە مەملەكەت تاراپى مەن جەكە ينۆەستورلاردان 10 ميلليارد اقش دوللارى كولەمىندە قارجى قۇيىلۋى ءتيىس. قىرۋار قارجى, ۇلكەن مىندەت, بيىك بەلەس. بىراق وسىنداي تەك قازىناعا قوسىمشا قارجى قۇيۋمەن, جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلۋمەن عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ الەمدەگى ءيميدجىن كوتەرەتىن, وتانداستارىمىزدىڭ پاتريوتتىق سەزىمىن شىڭدايتىن سالانى وركەندەتىپ, ورگە سۇيرەۋگە الىپ مينيسترلىك قۇرامىنداعى شاعىن عانا تۋريزم يندۋسترياسى دەپارتامەنتىنىڭ قاۋقارى, مۇمكىندىگى, الەۋەتى جەتە مە؟ تاياۋدا كانىگى ساياساتكەر, تاجىريبەلى باسشى احمەتجان ەسىموۆ ايتقان «ماڭىزدى, ىلكىمدى, ءىرى سالالىق مەملەكەتتىك قۇرىلىمى جوق بىردە-ءبىر تۋريستىك دەرجاۆانى كەزدەستىرمەيسىز» دەگەن پىكىرگە جاڭا ۇكىمەت قۇلاق اسادى دەگەن ويدامىز. ءوزىنىڭ ەكونوميكالىق جانە گەوگرافيالىق الەۋەتىمەن تۋريستىك دەرجاۆا قاتارىنا قوسىلۋعا قازاقستاننىڭ مۇمكىندىگى مول. ەندەشە, ۇكىمەت قاعاز بەتىندە قالعان جوسپارلارىن ىسكە اسىرۋعا كىرىسۋى كەرەك.
ەركىن قىدىر,
«ەگەمەن قازاقستان»
