دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى استانا قالالىق فيليالىنىڭ جەتەكشىسى قارلىعاش قوجامۇراتوۆانىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن «اتا مۇرا – ۇرپاققا ميراس» اتتى شەتەل قازاقتارى قولونەر شەبەرلەرىنىڭ جارمەڭكەسى وتەدى. وسىنداي شارا بۇعان دەيىن «مىڭ جىلدىقتار توعىسىنداعى دالا وركەنيەتى» دەگەن اتپەن ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ شىلدە ايىندا, قالا كۇنىن مەرەكەلەۋ بارىسىندا ۇيىمداستىرىلعان ەدى. ول كەزدە اتالمىش جارمەڭكەگە نەگىزىنەن قولونەر بۇيىمدارى, ماسەلەن, اعاشتان, سۇيەكتەن ويىپ جاسالعان مۇسىندەر, ات ابزەلدەرى, كيىز ءۇيدىڭ جابدىقتارى, ۇلتتىق كيىمدەر, مۋزىكا اسپاپتارى قويىلعان بولاتىن. ال بۇل جولعى جارمەڭكە قازاقتىڭ قولونەر مۇراسىن جالعاستىرۋ, دامىتۋ ماقساتىندا قولعا الىنىپ وتىر.
«بۇل جولعى شارا قازاق كوشىنىڭ اتاجۇرتقا اياق باسۋىنىڭ, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا, سونداي-اق ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنە ورايلاستىرىلىپ وتىر. بۇعان كورشى ەلدەردەن شاقىرىلعان قازاق شەبەرلەرىنىڭ قولىنان شىققان ۇلتتىق قولونەر بۇيىمدارى جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنىلماقشى. ماسەلەن, ولاردىڭ اراسىندا عاسىرعا جۋىق ۋاقىت ساقتالعان كۇمىس ەر-توقىم, كيمەشەك, جارتى عاسىرلىق تاريحى بار قولمەن توقىلعان الاشا سياقتى بۇيىمدار بار. ولار – ەشقانداي رەستاۆراتسيادان وتپەي, ءبۇگىنگە دەيىن سول قالپىندا ساقتالىپ كەلگەن قۇندى مۇرالار. سونىمەن قاتار جارمەڭكەگە جاس جەتكىنشەكتەردىڭ قيالىنان تۋىنداعان, جاڭا تەحنولوگياعا سۇيەنىپ جاسالعان زاماناۋي ونەر تۋىندىلارى دا قويىلادى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – اتا-بابا ءداستۇرىن ساقتاعان شەتەلدەگى قانداستاردىڭ ونەرىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ارقىلى ماقساتىمىز جاس ۇرپاقتاردى ونەردى باعالاۋعا, ۇلتتىق مۇرانى ساقتاۋعا ۇندەۋ», دەيدى قاۋىمداستىقتىڭ استانا قالالىق فيليالىنىڭ قىزمەتكەرى التىن مادەنقىزى.
ءبىز ءساتى ءتۇسىپ جارمەڭكەگە قاتىسۋعا كەلگەن قانداستاردىڭ ءبىرنەشەۋىن اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. سولاردىڭ ءبىرى – قىتايدىڭ قۇلجا قالاسىنىڭ تۇرعىنى ۇلزيرا مالىكقىزى. ونىڭ ۇلتتىق ونەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعى وقۋشى كەزىنەن باستالعان ەكەن. مەكتەپ قابىرعاسىندا جۇرگەندە سۋرەت سالۋعا قاتتى قىزىعاتىن ول العاشقىدا اك تاستى كۇيدىرىپ ادامنىڭ باس ءمۇسىنىن جاساپ كورىپتى. ونەرىنە ءتانتى بولعان اۋىلداستارى سودان كەيىن ونى «ءمۇسىنشى قىز» اتاپ كەتكەن. كەيىننەن كەستەشىلىك ونەرگە بەت بۇرىپ, قۇلجا قالاسىنداعى «تاسبۇلاق», «تاماشا» كيىم-كەشەك تىگەتىن ورتالىقتاردا ديزاينەر-تىگىنشى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. بويىنداعى ونەرىن ەڭبەكپەن ۇشتاي بىلگەن ول ءوزى جەكە «سانگەر» ۇلتتىق كيىم-كەشەك, كەستەشىلىك ورتالىعىن اشىپ, كاسىبىن دوڭگەلەنتۋدە. بۇگىندە اشىلعانىنا ءبىر جىل بولعان شاعىن ورتالىقتا ونعا تارتا ادام جۇمىس ىستەپ, نەگىزىنەن ۇلتتىق ناقىشتا توي, ساحنالىق, بالالارعا ارنالعان كيىمدەر تىگەدى. بارلىعىن شەبەردىڭ ءوزى جوبالاپ, ءوزى دايىندايدى. ال استانادا وتەتىن ءجارمەڭكەگە ول ءوزىنىڭ قيالىنان شىققان ءتورت قولونەر بۇيىمىن الا كەلىپتى. ونىڭ ەكەۋى – كەزىندەگى قازاقتىڭ باي-ماناپتارىنىڭ ايەلدەرى مەن قىزدارى كيگەن باس كيىمدەردىڭ ۇلگىسىمەن تىگىلگەن ءساۋكەلەلەر بولسا, ءۇشىنشىسى – قازاقتىڭ ءبىرتۋار باتىر ۇلى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ بەينەسى كەستەلەنگەن شاعىن كيىز كىلەمشە. ول ءۇيدىڭ قابىرعاسىنا ءىلىپ قويۋعا لايىقتالعان ەكەن. تاعى ءبىر كىلەمشەدە بۇركىت بەينەسى باستىرما ءادىسىمەن كەستەلەنە تىگىلىپ, بەدەرلەنگەن.
استاناعا ارنايى كەلگەن شەبەرلەردىڭ تاعى ءبىرى – قايگۇل اسۋبايقىزى تەكەس اۋدانى «قايگۇل» كەستەشىلىك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى. بۇل ورتالىق ءبىز-كەستە ونەرىمەن سان ءتۇرلى ءۇي جابدىقتارىن, ماسەلەن, كورپە-جاستىق, تۇسكيىز, قازاقى ويۋمەن ءورنەكتەلگەن پەردە, شىمىلدىق, سىرماق ازىرلەپ, كيىم-كەشەكتەر مەن باس كيىم تىگەدى ەكەن. بۇگىنگە دەيىن 300-دەن ارتىق شاكىرت ءتاربيەلەپ ۇلگەرگەن شەبەر قازىرگى تاڭدا 50-دەن استام ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. «مەن ورتالىقتى 2014 جىلى اشتىم. قازىر شەبەرلەرىمىز ەكى جەردە جۇمىس ىستەيدى. ءبىزدىڭ قولىمىزدان شىققان دۇنيەلەرگە دەگەن حالىقتىڭ سۇرانىسى دا, ىقىلاسى دا وتە جوعارى. قۇلجا جانە ءۇرىمجى قالالارىندا بىرنەشە ءدۇكەنىمىز بار. نەگىزىنەن, شىڭجاڭعا تارايدى. كەيدە تاپسىرىستىڭ كوپتىگىنەن 50 ادام ءۇلگەرمەي دە جاتادى. بۇعان قوسا, مەن مايلى بوياۋمەن دە سۋرەتتەر سالىپ, اعاشتان ويىپ, ءتۇرلى ءمۇسىندەر جاسايمىن. بىراق نەگىزگى كاسىبىم – ءبىزكەستەمەن ءتۇرلى جابدىقتار تىگۋ», دەيدى قايگۇل اسانبايقىزى.
ال قۇلجا قالاسىنداعى «جاڭا عاسىر-مەدەۋ» شەبەرحاناسىنىڭ ديرەكتورى ءدىلنۇر سامالبەكقىزى – بايىرعى كەستەنىڭ ورنەك ۇلگىلەرىن جاڭا زامانعا ساي ۇيلەستىرىپ, ەسكىنى جاڭارتىپ, جاڭعىرتىپ ءجۇرگەن شەبەرلەردىڭ ءبىرى. ونىڭ قولىنان شىققان دۇنيەلەر قۇلجا قالاسىنا عانا ەمەس, قازاق ەلىنە دە كەڭىنەن تانىمال ەكەن. ءدىلنۇر اپايدىڭ ەندىگى ويى – تىگىن تسەحىن قازاق جەرىنە كوشىرۋ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە قولدىڭ كۇشىمەن دە, تەحنيكانىڭ كومەگىمەن دە تىگىلگەن كەستەلەرگە جۇرت ايرىقشا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ ءجۇر ەكەن.
قازاقتىڭ قولونەر مۇراسىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا «سامعاۋ» ساۋدا ورتالىعىنداعى جارمەڭكەگە قويىلاتىن بۇل تۋىندىلار ەلورداداعى ۇلتتىق مۇراجايعا تاپسىرىلادى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
