06 قىركۇيەك, 2016

جاسامپازدىق جىلناماسى

504 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن
ERA_8400* 5 قازاندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس اسسامبلەياسىنىڭ 47-ءشى سەسسياسىندا ءسوز سويلەدى. ەلباسى بۇۇ مىنبەرىندە الەمدىك اۋقىمدا ويلاۋ قابىلەتىن اڭعارتتى. اسىرەسە, مەملەكەت باسشىسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى كۇردەلى ماسەلەلەردى ساۋاتتى تالداي وتىرىپ, ونىڭ شەشىلۋ جولدارىنا قاتىستى ۇسىنىستارىن جاھان جۇرتشىلىعى جىلى قابىلدادى. قازاقستان پرەزيدەنتى وسى كۇنى بۇۇ باس حاتشىسى بۋتروس عاليمەن كەزدەستى. ايتا كەتەيىك, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بۇۇ باس اسسام-بلەيا­سىنىڭ 47-ءشى سەسسياسىندا سويلەگەن ءسوزى «ەگەمەندى قازاقستان» گازەتىنىڭ 8 قازانداعى نومىرىندە جاريالاندى. * 10 قازاندا كوكشەتاۋدا قازاقستان مەن رەسەي پرەزيدەنت­تەرى – نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن بوريس ەلتسيننىڭ كەزدەسۋى ءوتتى. باسقوسۋدا تاراپتار مەملەكەتارالىق قاتىناستارعا, سونىڭ ىشىندە استىق جەتكىزىلۋىنە بايلانىستى ماسەلەلەردىڭ كەڭ اۋقىمى بويىنشا كەلىسسوز جۇرگىزدى. كەلىسسوز ناتيجەلەرى بويىنشا بىرلەسكەن مالىمدەمە دە جاسالدى. وندا بۇدان ءارى دە ستراتەگيالىق كۇشتەرگە بىرىككەن كوماندوۆانيە مەن يادرو­لىق قارۋعا ءبىرتۇتاس باقىلاۋ جاساۋ, بايقوڭىر عارىش ايلا­عىندا, سەمەي پوليگونىندا جانە ەكى مەملەكەتتەگى قورعانىس كەشەنى­نىڭ باسقا دا نىساندارىندا قۇرىلعان عىلىمي-تەحني­كالىق پوتەنتسيالدى ساقتاۋ جانە دامىتۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. *11 قازاندا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ سىرىم اۋدا­نىن­­دا قازاقتىڭ 1783-1787 جىلدارداعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرى­لىسى­نىڭ قولباسشىسى, باتىر ءارى شەشەن سىرىم دات ۇلىنىڭ تۋ­عانىنا 250 جىل تولۋى كەڭ كولەمدە اتاپ ءوتىلدى. * 14 قازاندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ «شەۆ­رون» كور­­پوراتسياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى, كور­پو­­را­­تسيا باسشىسى كەننەت دەرر باستاعان دەلەگاتسيامەن كەز­دەس­تى. باسقوسۋدا 18 مامىردا ۆاشينگتوندا قازاقستان مەن «شەۆرون» اراسىندا بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرۋ جونىندە قۇرىل­تاي كەلىسىمىنە قول قويىلعاننان كەيىن ءىستىڭ ەداۋىر ىلگەرى­لەگەنى ءسوز بولدى. * 18 قازاندا الماتىدا رۋحاني تاتۋلىق جونىندەگى ءبىرىن­شى دۇنيەجۇزىلىك كونگرەسس بولىپ ءوتتى. فورۋمعا الەمدەگى اسا ءىرى ءدىني اعىمداردىڭ وكىلدەرى, بەلگىلى رۋحاني ءىلىم باسشى­لارى, عالىمدار, جازۋشىلار, وقۋ-اعارتۋ جانە مادەنيەت قاي­رات­كەرلەرى, اقش-تان, ۇلىبريتانيادان, گەرمانيادان, اۆس­تريادان, يتاليادان, شۆەيتساريادان, ءۇندىستاننان جانە باسقا دا شەت مەملەكەتتەردەن, تمد-نىڭ كوپتەگەن ەلدەرىنەن كەلگەن شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسيا وكىلدەرى كەلدى. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ كونگرەسكە قاتىسۋشىلارعا قۇتتىقتاۋ جولدادى. *21 قازاندا قازاقستان مەن رەسەي اراسىندا ديپلوماتيا­لىق قارىم-قاتىناس ورناتىلدى. ەكى ەلدە ءوز ەلشىلىكتەرى اشىلدى. * 22 قازاندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق تەلەديدارى ارقىلى ءسوز سويلەپ, دەموكراتيالىق قوعام قۇرۋ, نارىقتىق ەكونوميكا قالىپتاستىرۋ باعىتىندا تۋىنداپ وتىرعان كۇردەلى ماسەلەلەر, ۇكىمەت ءۇش جىلعا ەسەپتەپ, جاساپ شىققان رەفورمالار سيپاتى جونىندە ەل حالقىن حاباردار ەتتى. ەلباسى ءسوزى «ەگەمەندى قازاقستان» گازەتىنىڭ 24 قازانداعى نومىرىنە باسىلدى. * 23 قازاندا پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن قاۋىپسىزدىك كەڭە­سىنىڭ كەزەكتى ءماجىلىسى ءوتتى. ماجىلىستە رەسپۋبليكانىڭ اسكەري دوكتريناسى مەن اسكەري قۇرىلىسىنىڭ تۇجىرىمداماسى قارالدى. * 28 قازاندا تۇركيادا تۇڭعىش رەت ەلىمىزدىڭ ديپلوماتيالىق وكىلدىگى – قا­زاق­ستان ەلشىلىگى رەسمي تۇردە اشىلدى. * 29 قازاندا قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇ­رى­لۋىنىڭ 69 جىلدىعىنا ارنالعان انكاراداعى سالتاناتقا قاتىستى. *30 قازاندا انكاراداعى ۇلى ۇلتتىق ءماجىلىس ۇيىندە تۇركى تىلدەس مەم­لە­كەتتەر مەن ۇكىمەتتەر باسشىلارىنىڭ كەڭەسى اشىلدى. ال ەرتەڭىنە ءتۇر­كيا, ازەربايجان, قازاقستان, قىرعىزستان, تۇرىكمەنستان جانە وزبەكستان پرەزي­دەنتتەرى «انكارا دەكلاراتسياسىنا» قول قويدى. * 31 قازان – 2 قاراشا ارالىعىندا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ يران يسلام رەس­پۋب­ليكاسىندا رەسمي ساپارمەن بولدى. ساپار بارىسىندا قازاقستان مەن يران پرەزيدەنتتەرىنىڭ بىرلەسكەن مازمۇنداماسى جاريالاندى. * 10 قاراشا الماتىدا اۋداندار, قالالار مەن وبلىستار اكىمدەرى جانە حا­لىق دە­پۋتاتتارى كەڭەستەرى توراعالارىنىڭ رەسپۋبليكالىق كەڭەسى باستالدى. كە­ڭەس­تە ەل پرەزيدەنتى, كونستيتۋتسيالىق كوميسسيانىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ بايانداما جاسادى. «مەن قوعامدى قايتا وزگەرتۋدەگى ءبىزدىڭ بارلىق تابىس­تارىمىزدىڭ نەگىزى – بارلىق قازاقستاندىقتاردىڭ بىرلىگى, كەلىسىمى مەن تاتۋلىعى ەكەنىن قايتالاۋدان ەشقاشاندا جالىقپايمىن», – دەدى ءوز بايانداماسىندا ەلباسى. * 24 قاراشادا قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولۋىنا وراي اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىندا سالتاناتتى كەش ءوتتى. ايتا كەتەيىك, «ەگەمەندى قازاقستان» گازەتىنىڭ 25 قاراشاداعى نومىرىندە اكادەميك زەينوللا قابدولوۆتىڭ «مۇسىرەپوۆ تۋرالى ءسوز» تاقىرىبىمەن كولەمدى ماقالا جاريالاندى. * 25 قاراشادا يۋنەسكو شتاب-پاتەرىندە ءباسپاسوز جانە بۇقارالىق اقپا­رات ءمينيسترى قۋانىش سۇلتانوۆ وسى بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ باس دي­رەك­تورى فەدەريكو مايورعا قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ اباي­دىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولۋىن يۋنەسكو شەڭبەرىندە تويلاۋ ماسەلەسىنە باي­لانىستى جەكە حاتىن تابىس ەتتى. فەدەريكو مايور ابايدىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىنا تىكەلەي قولداۋ كورسەتەتىنىنە سەندىردى. بۇل ماسەلەنىڭ ەلباسىنىڭ تىكەلەي ارالاسۋىمەن عانا شەشىلەتىن ءجونى دە بار: يۋنەسكو ءتارتىبى بويىنشا الەمدىك اۋقىمدا ۇلى تۇلعالاردىڭ تەك عاسىرلىق مۇشەل تويلارى عانا اتالىپ وتەدى. ەرەجە تالاپتارىنىڭ تىلىمەن ايتساق, «داتانىڭ كەمىندە ەكى نولمەن ءبىتۋى», مىسالى, 100, 200, 500, 1000 دەگەن سياقتى بولىپ كەلۋى شارت. اباي تويى وسىدان كەيىن ءۇش جىل وتكەندە, 1995 جىلى يۋنەسكو شەڭبەرىندە كەڭىنەن اتالىپ ءوتتى. ERA_8405* 26 قاراشادا م.اۋەزوۆ اتىن­داعى تەاتردىڭ عيما­را­تىندا «قازاق ءتىلى» قو­عامىنىڭ ءىى قۇرىلتايى ءوت­تى. پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ قۇرىل­­تايعا قاتىسۋ­شى­لار­دىڭ الدىندا ءسوز ءسوي­لەدى. قۇرىلتايدا قوعامنىڭ جارعىسىنا ۋاقىت تالابىنا وراي تۇزەتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەن­گى­زىلدى. قوعامنىڭ قىز­مەت اۋقىمى رەسپۋب­لي­كا شەڭبەرىنەن شىعىپ, جالپى قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرىنا قاتىستى ماسەلەلەردى شەشۋگە اتسالىسا باستاعانىنا بايلانىستى مۇنان بىلاي ونى حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامى دەپ اتاۋ ۇيعارىلدى. قوعامنىڭ پرەزيدەنتى بولىپ ءابدۋالي قايداروۆ سايلاندى. ەلباسىنىڭ قۇرىلتايداعى ءسوزى «ەگەمەندى قازاقستان» گازەتىنىڭ 28 قارا­شاداعى سانىندا «حالىق ماڭگىلىگىنىڭ ماسەلەسى» تاقىرىبى­مەن جارىق كوردى. * 27 قاراشادا قازاق­ستاننىڭ, قىرعىزستاننىڭ, رەسەيدىڭ جانە تاجىكستاننىڭ بىرىككەن دەلەگاتسياسى مەن قىتايدىڭ ۇكىمەت دەلە­گاتسياسى اراسىندا شەكارا اۋداندارىندا قارۋلى كۇش­تەر مەن قارۋ-جاراقتى ءوزارا قىسقارتۋ جانە تمد-نىڭ اتالعان ءتورت ەلى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى اراسىندا اسكەري سالاداعى ءوزارا سەنىمدى نىعايتۋ تۋرا­لى ماسەلەلەر بويىنشا وتكى­زىلگەن كەلىسسوزدىڭ بەي­جىڭدە وتكەن سەگىزىنشى كەزەڭى اياقتالدى.
سوڭعى جاڭالىقتار