قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ بۇيرىعى  №53

2015 جىلعى 30 ناۋرىز, استانا قالاسى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تۇزۋ ۇدەرىسىن سيپاتتاۋدىڭ ۇلگىلىك ادىستەمەسىن بەكىتۋ تۋرالى «مەملەكەتتىك ستاتيستيكا تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلعى 19 ناۋرىزداعى زاڭىنىڭ 12-بابىنىڭ 11) تارماقشاسىنا, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2014 جىلعى 30 قىركۇيەكتەگى №33 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە №9779 بولىپ تىركەلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ستاتيستيكا كوميتەتى تۋرالى ەرەجەنىڭ 14-تارماعىنىڭ 7) تارماقشاسىنا سايكەس, بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋ ۇدەرىسىن سيپاتتاۋدىڭ ۇلگىلىك ادىستەمەسى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ ستاتيستيكالىق قىزمەتتى جوسپارلاۋ باسقارماسى زاڭ باسقارماسىمەن بىرلەسىپ, زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جولدانۋىن; 3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جاريالانۋىن قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىق ونىڭ رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. توراعا ءا.سمايىلوۆ «كەلىسىلگەن» «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترi ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترi ا.مامىتبەكوۆ ______________ ت.دۇيسەنوۆا ______________ 2015 جىلعى 18 ناۋرىز 2015 جىلعى 20 ناۋرىز «كەلىسىلگەن» «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى مينيسترi مادەنيەت جانە سپورت مينيسترi ب.سۇلتانوۆ ______________ ا.مۇحامەدي ۇلى ______________ 2015 جىلعى 27 اقپان 2015 جىلعى 30 ناۋرىز «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ توراعاسى ق.كەلىمبەتوۆ ______________ 2015 جىلعى 16 ناۋرىز قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ستاتيستيكا كوميتەتى توراعاسىنىڭ 2015 جىلعى 30 ناۋرىز №53بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋ ۇدەرىسىن سيپاتتاۋدىڭ ۇلگىلىك ادىستەمەسى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋ ۇدەرىسىن سيپاتتاۋدىڭ ۇلگىلىك ادىستەمەسى (بۇدان ءارى – ۇلگىلىك ادىستەمە) «مەملەكەتتىك ستاتيستيكا تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلعى 19 ناۋرىزداعى زاڭىنىڭ 12-بابى 11) تارماقشاسىنا, سونداي-اق 2014 جىلعى 30 قىركۇيەكتەگى № 33 قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ستاتيستيكا كوميتەتى تۋرالى ەرەجەنىڭ 14-تارماعى 7) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى. 2. وسى ۇلگىلىك ادىستەمە ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋ ۇدەرىسىن سيپاتتايدى جانە اعىمداعى جىلعا بەكىتىلگەن ستاتيستيكالىق جۇمىستار جوسپارىنا سايكەس جالپىمەملەكەتتىك جانە ۆەدومستۆولىق ستاتيستيكالىق بايقاۋلاردى جۇرگىزەتىن مەملەكەتتىك ورگاندار مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىنە (بۇدان ءارى – مەملەكەتتىك ستاتيستيكا ورگاندارى) قولدانىلادى. 3. وسى ۇلگىلىك ادىستەمە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋ ۇدەرىسىن سيپاتتاۋ ءۇشىن قولدانىلادى جانە ستاتيستيكالىق ۇدەرىستىڭ ستاندارتتى نەگىزدەرىن, جالپى تەرمينولوگياسىن رەگلامەنتتەيدى. 4. وسى ۇلگىلىك ادىستەمەدە «مەملەكەتتىك ستاتيستيكا تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلعى 19 ناۋرىزداعى زاڭىندا ايقىندالعان ماندەردەگى ۇعىمدار جانە كەلەسى ۇعىمدار قولدانىلادى: 1) جىكتەلىم – كوپتەگەن وبەكتىلەردى قابىلدانعان بەلگىلەرىنە سايكەس ۇقساستىعى نەمەسە ايىرماشىلىعى بويىنشا توپتارعا ءبولۋ; 2) يمپۋتاتسيا – ءتۇسىپ قالعان, دۇرىس ەمەس نەمەسە دارمەنسىز ماندەردى باسقا ماندەرمەن الماستىرۋ ۇدەرىسى; 3) يندەكس سالماعى – بۇل ءاربىر دارا ەلەمەنتتىڭ ولاردىڭ جالپى جيىنتىعىنداعى ماڭىزدىلىعىن كورسەتەتىن مولشەر; 4) مەتادەرەكتەر – دەرەكتەردى جانە وبەكتىلەردى جۇيەلەنگەن تۇردە سيپاتتايتىن باسقا دا قۇجاتتامانى قامتيتىن ستاتيستيكالىق دەرەكتەر تۋرالى دەرەكتەر; 5) ولشەۋ – جيىنتىق كورسەتكىشتەر الۋ ءۇشىن يندەكستىك ەسەپتەۋلەردە قولدانىلاتىن جانە تىكەلەي جيناقتاۋعا بەرىلمەيتىن ءارتۇرلى تاۋارلاردىڭ ولشەمدەستىگىن قامتاماسىز ەتەتىن ءراسىم; 6) رەسمي ستاتيستيكالىق اقپارات - ستاتيستيكالىق جۇمىستار جوسپارىنا سايكەس مەملەكەتتىك ستاتيستيكا ورگاندارى قالىپتاستىراتىن ستاتيستيكالىق اقپارات; 7) ستاتيستيكالىق اقپارات - العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جانە (نەمەسە) اكىمشىلىك دەرەكتەردى وڭدەۋ ۇدەرىسىندە الىنىپ, بىرىكتىرىلگەن دەرەكتەر; 8) ستاتيستيكالىق كورسەتكىش – بۇل ورىننىڭ جانە ۋاقىتتىڭ ناقتى جاعدايلارىندا قۇبىلىستىڭ نەمەسە ۇدەرىستىڭ ءمانىن كورسەتەتىن, قوعامداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قۇبىلىستار مەن ۇدەرىستەردىڭ ساپالىق سيپاتتاماسى; 9) ىرىكتەمە – ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋ جانە وڭدەۋ كەزىندە قولدانىلاتىن, بەكىتىلگەن جىكتەۋىشتەر, نومەنكلاتۋرالار جانە انىقتامالىقتاردان الىنعان جەكە ايقىندامالار, سونداي-اق كەلەسى تەرميندەر مەن انىقتامالار قر ست يسو 9000-2007 «نەگىزگى ەرەجەلەر. سوزدىك» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ستاندارتىندا انىقتالعان ماندەردە: 10) اقپارات – ءماندى دەرەكتەر; 11) ۆاليداتسيا – وبەكتيۆتى كۋالىكتەردى ۇسىنۋ ارقىلى ناقتى پايدالانۋ نەمەسە قولدانۋعا ارنالعان تالاپتاردىڭ ورىندالعانىن راستاۋ; 12) جۇيە – ءوزارا بايلانىستى جانە ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايتىن ەلەمەنتتەر جيىنتىعى; 13) ناتيجەلىلىك – قول جەتكىزىلگەن ناتيجە مەن پايدالانىلعان رەسۋرستار اراسىنداعى بايلانىس; 15) وندىرىستىك ورتا – جۇمىس ورىندالاتىن جەردەگى جاعدايلار جيىنتىعى; 16) ءونىم – ۇدەرىس ناتيجەسى; 14) ءراسىم – قىزمەتتى نەمەسە ۇدەرىستى جۇزەگە اسىرۋدىڭ بەلگىلەنگەن ءتاسىلى; 17) ساپا – وزىندىك سيپاتتامالار جيىنتىعىنىڭ تالاپتارعا سايكەستىك دارەجەسى; 18) ساپانى باسقارۋ – ساپاعا قويىلاتىن تالاپتاردى ورىنداۋعا باعىتتالعان ساپا مەنەدجەنتىنىڭ بولىگى; 19) ساپانى قامتاماسىز ەتۋ – ساپاعا قويىلاتىن تالاپتاردىڭ ورىندالاتىنىنا سەنىمدىلىك ۇيالاتۋعا باعىتتالعان ساپا مەنەدجەنتىنىڭ بولىگى; 20) ۇدەرىس – كىرىستى شىعىسقا اينالدىراتىن, ءوزارا بايلانىستى جانە ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايتىن قىزمەت تۇرلەرىنىڭ جيىنتىعى; 21) تالداۋ – بەلگىلەنگەن ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن قاراستىرىلىپ وتىرعان وبەكتىنىڭ جارامدىلىعىن, بارابارلىعىن, تيىمدىلىگىن بەلگىلەۋ ءۇشىن قولدانىلاتىن قىزمەت; 22) تيىمدىلىك – جوسپارلانعان قىزمەتتى ىسكە اسىرۋ جانە جوسپارلانعان ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋ دارەجەسى. 2. رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋدىڭ ۇدەرىستەرى مەن قوسالقى ۇدەرىستەرىن سيپاتتاۋ 5. رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋ وسى ۇلگىلىك ادىستەمەگە قوسىمشاعا سايكەس ولارعا كىرەتىن قوسالقى ۇدەرىستەردى ەسكەرۋمەن كەلەسى ۇدەرىستەردەن (كەزەڭدەردەن) سايكەس تۇرادى: 1) قاجەتتىلىكتەردى زەردەلەۋ; 5) دەرەكتەردى وڭدەۋ; 2) ءتۇزۋ ۇدەرىسىن جوبالاۋ; 6) دەرەكتەردى تالداۋ; 3) ءتۇزۋ ۇدەرىسىن قۇرۋ; 7) رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋ; 4) العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋ; 8) وندىرىستىك تسيكلدى باعالاۋ. وسى ۇلگىلىك ادىستەمەدە مەملەكەتتىك ستاتيستيكا ورگاندارى جالپىمەملەكەتتىك جانە ۆەدومستۆولىق ستاتيستيكالىق بايقاۋلاردى قالىپتاستىرۋ كەزىندە ولار ءوز قىزمەتىندە قولداناتىن ۇدەرىستەر مەن قوسالقى ۇدەرىستەردى عانا ۇستانادى. 6. قاجەتتىلىكتەردى زەردەلەۋ ستاتيستيكالىق اقپاراتتى قايتا قاراۋدى, قوسىمشا ستاتيستيكالىق اقپاراتقا قاجەتتىلىكتى, ستاتيستيكالىق اقپاراتتى پايدالانۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ناقتى ايقىنداۋمەن بايلانىستى جۇمىستاردىڭ بارلىق تۇرلەرىن قامتيدى جانە التى قوسالقى ۇدەرىستەن تۇرادى: پايدالانۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن انىقتاۋ تالاپ ەتىلەتىن ستاتيستيكالىق اقپاراتتى زەردەلەۋ مەن انىقتاۋدى كوزدەيدى. وسى قاجەتتىلىك ۇقساس دەرەكتەردى, اتاپ ايتقاندا پايدالانۋشىلاردىڭ ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرىن ەسەپكە الۋ ادىستەرىن تۇزۋمەن اينالىساتىن ۇلتتىق جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ تاجىريبەسىن زەردەلەۋدىڭ نەگىزىندە ايقىندالادى; ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ۇسىنۋ مەرزىمدەرىن, ونى ءارى قاراي قولدانۋ ماقساتتارىن قوسا العاندا پايدالانۋشىلاردىڭ ستاتيستيكالىق اقپاراتقا قاجەتتىلىگىن تولىققاندى ءتۇسىنۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندار (بۇدان ءارى – ازىرلەۋشى مەملەكەتتىك ورگان) پايدالانۋشىلاردىڭ بۇدان بۇرىن ايقىندالعان قاجەتتىلىكتەرىن ەسەپكە الۋمەن مۇددەلى تاراپتارمەن كونسۋلتاتسيالار وتكىزۋى قاجەت; 3) ازىرلەۋشى مەملەكەتتىك ورگان وتكىزگەن كونسۋلتاتسيالاردىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا تالاپ ەتىلگەن اقپاراتتى قامتيتىن ستاتيستيكالىق كورسەتكىشتەر ازىرلەنەدى. وسى ستاتيستيكالىق كورسەتكىشتەر پايدالانۋشىلار تاراپىنان ولاردىڭ قاجەتتىلىگى مەن ساپالىق سيپاتتامالارىنا سايكەستىگىنە ناقتىلاۋعا جاتادى. ستاتيستيكالىق كورسەتكىشتى قالىپتاستىرۋ ماقساتتارىن انىقتاۋ كەزىندە دەرەكتەردىڭ قۇپيالىلىعى اسپەكتىسىن جانە رەسۋرستاردىڭ بار بولۋىن ەسكەرۋ قاجەت; 4) ۇسىنىلاتىن ۇدەرىستىڭ شەڭبەرىندە قاجەتتىلىكتەردىڭ قاناعاتتانۋىنا سايكەس كەلەتىن تالاپ ەتىلەتىن دەرەكتەردىڭ تىزبەسىن انىقتاۋ; 5) قولدانىلاتىن دەرەكتەر كوزدەرىنىڭ پايدالانۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە سايكەستىگىن بەلگىلەۋ, دەرەكتەردى پايدالانۋعا كەز كەلگەن شەكتەۋدى, سونداي-اق كورسەتكىشتەردىڭ قايتالانۋى مانىنە تەكسەرۋدى قوسا العاندا دەرەكتەر الىناتىن جاعدايلاردى انىقتاۋ ءۇشىن ازىرلەۋشى مەملە­كەتتىك ورگان دەرەكتەردىڭ بار بولۋىنا تەكسەرۋ جۇرگىزەدى. ول شەڭبەرىندە العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋ جانە پايدالانۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن قۇقىقتىق نەگىزدى باعالاۋدى كوزدەيدى, ناتيجەسىندە قولدانىستاعى زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى ۇسىنىس­تاردى قاراستىرۋعا نەمەسە جاڭا زاڭنامالىق نەگىزدەردى بەكىتۋگە دەگەن قاجەتتىلىك تۋىنداۋى مۇمكىن; 6) بيزنەس-مودەلدى دايىنداۋ بويىنشا قوسالقى ۇدەرىس ستاتيستيكالىق اقپاراتتى جاڭا نەمەسە جاڭعىرتىلعان تۇردە ءتۇزۋدى جۇزەگە اسىرۋعا ماقۇلداۋ الۋ ءۇشىن باسقا وسى كەزەڭدەگى قوسالقى ۇدەرىستەردىڭ بيزنەس-مودەل تۇرىندەگى تۇجىرىمدارىن قۇجاتتايدى. وسى ستاتيستيكالىق اقپارات ازىرلەۋشى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ تالاپتارىنا جاۋاپ بەرۋى جانە كەلەسى ەلەمەنتتەردى قامتۋى قاجەت: كەمشىلىكتەردى, سونداي-اق, شەشۋدى تالاپ ەتەتىن ماسەلەلەردى كورسەتە وتىرىپ ستاتيستي­كالىق اقپاراتتى اعىمداعى ءتۇزۋدى جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى اقپاراتپەن قولدانىستاعى بيزنەس-ۇدەرىستەردىڭ سيپاتتاماسى; جاڭا نەمەسە قايتا قاراستىرىلعان ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى ءتۇزۋ ءۇشىن بيزنەس-ۇدەرىس­تەردى ازىرلەۋ تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى كورسەتۋمەن ۇسىنىلاتىن پەرسپەكتيۆالىق شەشىمدەر; شىعىندار مەن كىرىستەر, سونداي-اق كەز كەلگەن وزگە دە تەجەيتىن فاكتورلاردى باعالاۋ. 7. ءتۇزۋ ۇدەرىسىن جوبالاۋ ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى, ستاتيستيكالىق ءادىسنامالاردى, جيناۋ تەتىكتەرىن انىقتاۋ ءۇشىن ازىرلەۋ مەن جوبالاۋ بويىنشا جۇمىستاردى سيپاتتاۋدى, سونداي-اق جۇمىس ۇدەرىستەرىن قامتيدى. بۇل كەزەڭدە كەيىن ستاتيستيكالىق وندىرىستە قولدانۋ ءۇشىن دايىن بارلىق ءتيىستى مەتادەرەكتەر, سونداي-اق ساپانى قامتاماسىز ەتۋ راسىمدەرى ناقتىلانادى: 1) تاراتۋ كەزەڭىندە قاجەتتى قۇرالداردى ازىرلەۋ مەن دايىنداۋدى قوسا العاندا ازىرلەۋشى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ شىعارۋعا جوسپارلانعان ستاتيستيكالىق اقپاراتتى جوبالاۋىن كوزدەيدى. ستاتيستيكالىق جاريالانىمدى جوبالاۋ كەزىندە ەنگىزىلەتىن رەسۋرستار الدىڭعى ستاتيستيكالىق اقپاراتتى جيناۋ ناتيجەسىندە الىنعان مەتادەرەكتەردى قامتيدى; 2) جينالاتىن جانە شىعارىلاتىن اۋىسپالىلار مەن ولاردىڭ جىكتەلىمدەرى ءۇشىن مەتادەرەكتەردىڭ سيپاتتاماسىن دايىنداۋعا قاجەتتىلىكتى انىقتايدى; 3) العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋ ءۇشىن اناعۇرلىم قولايلى ادىستەر مەن تەتىكتەردى انىقتايدى. ناقتى العاندا بۇل قوسالقى ۇدەرىس شەڭبەرىندەگى جۇمىستار جيناۋ تەتىگىنىڭ تيپىنە بايلانىستى تۇرلەنەدى. قوسالقى ۇدەرىس جيناۋ تەتىكتەرىن جوبالاۋدى, تيپتىك سۇراقتار مەن جاۋاپتاردى, سونداي-اق ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم سياقتى دەرەكتەردى ۇسىنۋمەن بايلانىستى كەز كەلگەن رەسمي كەلىسىمدەردى جوبالاۋدى, العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋدى راستاۋدى قامتيدى; 4) باس جيىنتىق پەن ىرىكتەمەنى جوبالاۋ ىرىكتەمە نەگىزىندە دەرەكتەردى جيناۋمەن بايلانىستى ۇدەرىستەرگە عانا قولدانىلادى, مىسالى, ستاتيستيكالىق بايقاۋلار ارقىلى. قوسالقى ۇدەرىس ىرىكتەمەنى قالىپتاستىرۋ جوسپارىن قۇرۋ جانە بۇل رەتتە قولدانىلاتىن تىركەلىم كەزىندە قولدانىلادى, سونداي-اق ىرىكتەمەنىڭ ەداۋىر قولايلى كريتەريلەرى مەن ادىستەرىن بەلگىلەيدى. ىرىكتەمەنى قالىپتاستىرۋ كوزدەرى اكىمشىلىك جانە ستاتيستيكالىق تىركەلىمدەر, ساناقتار جانە وزگە دە ىرىكتەمەلى زەرتتەۋلەر بارىسىندا الىنعان اقپارات بولىپ تابىلادى. قاجەتتىلىك تۋىنداعان جاعدايدا ازىرلەۋشى مەملەكەتىك ورگان كوزدەردى بىرىكتىرەدى; 5) وڭدەۋ جانە تالداۋدى جوبالاۋ «العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى وڭدەۋ» جانە «دەرەكتەردى تالداۋ» كەزەڭدەرىندە ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ستاتيستيكالىق اقپاراتتى وڭدەۋ ۇدەرىسىنىڭ ءادىسناماسىن ۇسىنادى. بۇندا كودتاۋ, رەداكتسيالاۋ, ەسەپتەۋ, باعالاۋ, ينتەگراتسيالاۋ, راستاۋ جانە دەرەكتەردىڭ جيىنتىعىندا تۇپكىلىكتى رەسىمدەۋ ادىستەرىن ناقتىلاۋ كىرەدى; 6) ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋدىڭ بارلىق تسيكلىنىڭ شەڭبەرىندە تالاپ ەتىلەتىن, ۇدەرىستەردىڭ جالپى شولۋىن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋدان باستاپ جانە رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋمەن اياقتاپ, وندىرىستىك ۇدەرىستى ايقىندايدى, سونداي-اق قانداي دا ءبىر ولقىلىقتارسىز نەمەسە ارتىپ كەتۋسىز ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى. قوسالقى ۇدەرىس قىزمەتكەرلەردىڭ جۇيەلەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىلىن تالداۋدى قاداعالايدى, سونداي-اق ولاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ايقىندايدى. 8. ءوندىرىس ۇدەرىسىن قۇراستىرۋ وندىرىستىك ورتادا قولدانىلۋىنا قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا وندىرىستىك شەشىمدەردى قالىپتاستىرۋ مەن تەستىلەۋدى قامتيدى. «ءوندىرىس ۇدەرىسىن جوبالاۋ» كەزەڭىنىڭ ناتيجەلەرى «ءوندىرىس ۇدەرىسىن قۇراستىرۋ» كەزەڭىندە ونى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن تولىعىمەن جۇمىس ورتاسىن قۇرۋ ءۇشىن قۇرامداستىرىلاتىن جانە جيىنتىقتالاتىن, كوپ مارتە قولدانىلاتىن ۇدەرىستەردى, تەتىكتەردى, اقپاراتتار مەن قىزمەت كورسەتۋلەردى تاڭداۋدى انىقتايدى. كەزەڭ جەتى قوسالقى ۇدەرىسكە بولىنگەن: 1) دەرەكتەردى جيناۋ تەتىگىن قۇرۋ «العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋ» كەزەڭىندە قولدانىلاتىن دەرەكتەردى جيناۋ تەتىگىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىستاردى سيپاتتايدى. جيناۋ جەكە نەمەسە تەلەفون ارقىلى پىكىرتەرىمدەر, قاعاز جۇزىندەگى, ەلەكتروندى نەمەسە ونلاين سۇراق­نامالار سياقتى دەرەكتەر الۋدىڭ ءبىر نەمەسە بىرنەشە ءادىسىن قولدانۋمەن جۇزەگە اسىرىلادى. جيناۋ تەتىگى «ءوندىرىس ۇدەرىسىن جوبالاۋ» كەزەڭىندە ازىرلەنگەن جوسپارلارعا سايكەس قۇرالادى. بۇل قوسالقى ۇدەرىس, سونداي-اق مازمۇندى دايىنداۋ جانە تەستىلەۋدى, ءتيىستى قۇرالداردىڭ جۇمىس ىستەۋىن, مىسالى, ستاتيستيكالىق نىسانداعى سۇراقتاردى تەكسەرۋدى قامتيدى; 2) ۇدەرىس كومپونەنتتەرىن قۇرۋ نەمەسە نىعايتۋ اقپاراتتىق پانەلدىڭ راسىمدەرىن جانە فۋنكتسيالارىن, اقپاراتتىق قىزمەتتەردى, قايتا قۇرۋدى, جۇمىس جۇيەلەرىن, رەسپوندەنتتەرمەن جانە مەتادەرەكتەرمەن جۇمىس بويىنشا قىزمەتتەردى قامتيدى; 3) «ستاتيستيكالىق جاريالانىمدى جوبالاۋ» قوسالقى ۇدەرىسىندە انىقتالعان رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋ ءۇشىن قاجەت جاڭا كومپونەنتتەردى قۇرۋ جانە قولدانىستاعىلاردى نىعايتۋ بويىنشا جۇمىستى سيپاتتايدى. مۇندا ءداستۇرلى قاعاز جاريالانىمداردى ءتۇزۋ ءۇشىن قولدانىلاتىنداردان باستاپ, ۆەب-قىزمەتتەردى, اشىق دەرەكتەردى ءتۇزۋدى قامتاماسىز ەتەتىندەرمەن اياقتاپ, رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋ بويىنشا بارلىق كومپونەنتتەر جانە قىزمەتتەر كىرەدى; 4) وندىرىستىك ۇدەرىستەردى تۇتاستىرۋ العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋدان باستاپ جانە رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋمەن اياقتالاتىن, ستاتيستيكالىق ءوندىرىس شەڭبەرىندە قولدانىلاتىن وندىرىستىك ۇدەرىستەردى, جۇيەلەردى جانە جاڭارتۋلاردىڭ تۇتاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى. قوسالقى ۇدەرىس «وندىرىستىك جۇيەلەردى جانە ۇدەرىستى جوبالاۋ» قوسالقى ۇدەرىسىندە قۇرىلعان تاجىريبەلىك وندىرىستىك ۇدەرىستىڭ جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتەدى; 5) ءوندىرىس جۇيەسىن تەستىلەۋ تۇتاستىرىلعان جانە جيىنتىقتالعان قىزمەت كورسەتۋدى جانە ولارمەن بايلانىستى وندىرىستىك ۇدەرىستەردى تەستىلەۋدى بىلدىرەدى, ولاردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن تەكسەرۋدى كوزدەيدى, سونىمەن قاتار وندىرىستىك شەشىمنىڭ ۇدەرىستەردىڭ جولعا قويىلعان كەشەنى سياقتى جۇمىسقا قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى; 6) ستاتيستيكالىق بيزنەس-ۇدەرىستى تەستىلەۋ ستاتيستيكالىق بيزنەس-ۇدەرىسكە دالالىق سىناما جۇرگىزۋ, پيلوتتىق پايدالانۋ بويىنشا جۇمىستاردى سيپاتتايدى. قوسالقى ۇدەرىس تەتىكتەرگە, جۇيەلەرگە نەمەسە كومپونەنتتەرگە تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ مۇمكىندىگىن قالدىرادى; 7) ءوندىرىس جۇيەسىن ىسكە قوسۋ سالالىق بولىمشەلەردىڭ قولدانۋى ءۇشىن جاڭعىرتىلعان جانە جاڭادان قۇرىلعان قىزمەتتەردى قوسا العاندا, تۇتاستىرىلعان جانە جيىنتىقتالعان ۇدەرىستەر مەن قىزمەت كورسەتۋدى ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستى قامتيدى. 9. العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋ ءارتۇرلى ادىستەردى قولدانۋمەن بارلىق قاجەتتى اقپاراتتى جيناۋدى, سونىمەن قاتار بۇدان ءارى وڭدەۋ ءۇشىن ونى ءتيىستى ورتاعا جۇكتەۋدى قامتيدى. جيناۋ ۇدەرىسى ءتورت قوسالقى ۇدەرىسكە بولىنگەن: 1) باس جيىنتىق پەن ىرىكتەمەنى قالىپتاستىرۋ وسى ۇدەرىس ءۇشىن ءبىر ستاتيستيكالىق ۇدەرىس اراسىنداعى جانە جالپى نەگىزدى نەمەسە جالپى تىركەلىمدى قولداناتىن ءارتۇرلى ۇدەرىستەر اراسىنداعى ىرىكتەمەلەردى ۇيلەستىرۋدى كوزدەيدى. سونىمەن قاتار وسى قوسالقى ۇدەرىس شەڭبە­رىندە ساپانى قامتاماسىز ەتۋ جانە بوس جيىنتىق پەن ىرىكتەمەنى بەكىتۋ بويىنشا جۇمىس جۇزەگە اسىرىلادى; 2) العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋدى ۇيىمداستىرۋ بارلىق جوسپارلانعان رەجيمدەردە اقپاراتتى جيناۋعا قىزمەتكەرلەردىڭ, ۇدەرىستەردىڭ جانە تەحنولوگيانىڭ دايىنداعان قامتاماسىز ەتەدى جانە مىنالاردى: جيناۋعا دايىندىقتى; جيناۋدى جۇرگىزەتىن قىزمەتكەرلەردى (ينتەرۆيۋەرلەردى) وقىتۋدى; جيناۋدى جۇرگىزۋ ءۇشىن قۇرالداردىڭ بار بولۋىن قامتاماسىز ەتۋدى; دەرەكتەردى سۇراتۋ جانە الۋ ءۇشىن جيناۋ جۇيەلەرىن جيىنتىقتاۋدى; جيناۋعا جاتاتىن دەرەكتەردىڭ قورعالۋىن قامتاماسىز ەتۋدى; جيناۋ قۇرالدارىن دايىنداۋدى (سۇراقنامالاردى باسىپ شىعارۋدى, ەسەپشىلەردىڭ كومپيۋتەرلەرىنە سۇراقنامالار مەن دەرەكتەردى جۇكتەۋدى) قامتيدى. زەرتتەۋمەن بايلانىستى ەمەس دەرەكتەر كوزدەرى ءۇشىن قوسالقى ۇدەرىس دەرەكوزدەن قاجەت اقپاراتتى الۋ ءۇشىن ۇدەرىستەردىڭ, جۇيەلەردىڭ جانە قۇپيالىلىق راسىمدەرىنىڭ بار بولۋىن قامتاماسىز ەتۋدى قامتيدى; العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋدى وتكىزۋ اقپاراتتى جيناۋ ءۇشىن ءارتۇرلى قۇرالداردى قولدانۋمەن جۇزەگە اسىرىلادى: اقپارات كوزىنەن الىناتىن وڭدەلمەگەن دەرەكتەردى نەمەسە اگرەگاتتالعان دەرەكتەردى; رەسپوندەنتتەرمەن العاشقى بايلانىستى جانە بۇدان ارعى قىزمەتپەن بايلانىستى بۇدان كەيىنگى كەز كەلگەن شارالاردى قامتيدى. دەرەككوزگە جانە جيناۋدىڭ تاسىلىنە قاراي بايلانىس ورنىندا اقپاراتتى قولمەن ەنگىزۋ نەمەسە ورىنداردا جۇمىستى باقىلاۋ مۇمكىن; 4) العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋدى اياقتاۋ جينالعان العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى بۇدان ءارى وڭدەۋ ءۇشىن ءتيىستى ەلەكتروندىق ورتاعا جۇكتەۋدى كوزدەيدى. ول دەرەكتەردى قولمەن نەمەسە اۆتوماتتى تۇردە جۇكتەۋدى قامتيدى. 10. العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى: وڭدەۋ دەرەكتەردى تازارتۋ جانە ولاردى تالداۋعا دايىنداۋ ۇدەرىسىنىڭ سيپاتتاماسىن قامتيدى; ەنگىزىلەتىن دەرەكتەردى رەسمي ستاتيستيكالىق اقپارات رەتىندە تالداۋ جانە تاراتۋ ماقسا­تىندا, ولاردى تەكسەرۋگە, تازارتۋعا جانە قايتا قۇرۋعا ارنالعان قوسالقى ۇدەرىستەردەن تۇرادى: 1) دەرەكتەردى ينتەگراتسيالاۋ «العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋ» ۇدەرىسىنىڭ ناتيجەلەرىن بىرىكتىرۋگە نەگىزدەلگەن. ەنگىزىلەتىن دەرەكتەر ءارتۇرلى سىرتقى جانە ىشكى كوزدەردەن تۇسەدى جانە جيناۋدىڭ ءارتۇرلى ادىستەرىنىڭ ناتيجەسى بولىپ تابىلادى. ناتيجە ءوزارا بايلانىستى دەرەكتەردىڭ جيىنتىعىن بىلدىرەدى. ينتەگراتسيالاۋدان كەيىن, قورعاۋ تالاپتارىنا بايلانىستى دەرەكتەر دەربەسسىزدەندىرىلەدى, ياعني قۇپيالىلىقتى قورعاۋ ماقساتىندا اتى جانە مەكەنجايى سياقتى سايكەستەندىرگىشتەردەن ايىرىلادى; 2) جىكتەۋ جانە كودتاۋ اۆتوماتتى تۇردە (نەمەسە قولمەن) جۇزەگە اسىرىلادى, جىكتەۋدىڭ الدىن الا ايقىندالعان جۇيەسىنە سايكەس ماتىندىك جاۋاپپەن تسيفرلىق كودتاردى بەرۋ ارقىلى ورىندالادى; 3) تەكسەرۋ جانە ۆاليداتسيا ۇدەرىسى شۇعىل اۋىتقيتىن ءمان, سۇراققا جاۋاپتاردىڭ جوق بولۋى جانە قاتە كودتاۋ سياقتى بولۋى مۇمكىن ماسەلەلەردىڭ, قاتەلەر مەن ايىرماشىلىقتاردىڭ مۇمكىن ايقىندالۋى مانىنە دەرەكتەرگە تەكسەرۋ جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى; 4) رەداكتسيالاۋ جانە يمپۋتاتسيا ەگەر دەرەكتەر ناقتى ەمەس, جوق نەمەسە سەنىمدى ەمەس دەپ تانىلسا ءارتۇرلى ادىستەردى قولدانۋمەن جاڭا ماندەردى قوسۋدى بىلدىرەدى. ناقتى قادامدار: دەرەكتەردى قوسۋدى جانە وزگەرتۋدى ايقىنداۋ; رەداكتسيالاۋدىڭ قولدانىلاتىن ءادىسىن تاڭداۋ; دەرەكتەر ءمانىن قوسۋ جانە وزگەرتۋ; دەرەكتەر جيناعىنا دەرەكتەردىڭ جاڭا ماندەرىن ەنگىزۋ جانە وزگەرتىلگەندەر رەتىندە ولاردى بەلگىلەۋ; رەداكتسيالاۋ جانە يمپۋتاتسيا ۇدەرىسى بويىنشا مەتادەرەكتەردى ءتۇزۋ; 5) جاڭا تۋىندى اۋىسپالى جانە ستاتيستيكالىق بىرلىكتەردى قالىپتاستىرۋ شەڭبەرىندە جيناۋ كەزەڭىندە ايقىن بولىنبەگەن, الايدا ىزدەيتىن دەرەكتەردى ءتۇزۋ ءۇشىن قاجەت بولىپ تابىلاتىن اۋىسپالىلار جانە ستاتيستيكالىق بىرلىكتەر بويىنشا دەرەكتەردى ەسەپتەۋ جۇرگىزىلەدى. وسى قوسالقى ۇدەرىس دەرەكتەر جيىنتىعىندا بار ءبىر نەمەسە بىرنەشە اۋىسپالىلارعا قاتىستى اريفمەتيكالىق فورمۋلالاردى قولدانا وتىرىپ, نەمەسە ءارتۇرلى مودەلدىك گيپوتەزدەردى قولدانا وتىرىپ جاڭا تۋىندى اۋىسپالىلاردى قالىپتاستىرادى; 6) يندەكستىڭ سالماعىن ەسەپتەۋ «وڭدەۋدى جانە تالداۋدى جوبالاۋ» قوسالقى ۇدەرىسىنىڭ شەڭبەرىندە قۇرىلعان ستاتيستيكالىق ادىسناماعا سايكەس دەرەكتەردىڭ جەكە ماسسيۆتەرى ءۇشىن سالماق كوەففيتسيەنتتەرىن قۇرادى; 7) اگرەگاتتاردى ەسەپتەۋ جالپى بەلگىلى ءبىر سيپاتتامالارعا يە, ەسەپ جازبالارىنان دەرەكتەردى جيىنتىقتاۋدى, سونداي-اق ورتاشا كورسەتكىشتەردى جانە ديسپەرسيانىڭ, سالماقتاۋدىڭ ورتاشا كورسەتكىشتەرىن انىقتاۋدى كوزدەيدى; 8) دەرەكتەردى قالىپتاستىرۋدىڭ اياقتالۋى «دەرەكتەردى تالداۋ» كەزەڭىندە ەنگىزىلەتىن رەسۋرس رەتىندە قولدانىلاتىن دەرەكتەر ءماسسيۆىنىڭ بىرىنە وسى كەزەڭنىڭ باسقا قوسالقى ۇدەرىستەرىنىڭ ناتيجەلەرىن جيىنتىقتاۋعا نەگىزدەلگەن. 11. دەرەكتەردى تالداۋ ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋدى, ەگجەي-تەگجەيلى تەكسەرۋدى جانە رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋعا دايىندىقتى قامتيدى: 1) الدىن-الا ستاتيستيكالىق اقپاراتتى دايىنداۋدى دەرەكتەردى ستاتيستيكالىق اقپاراتقا وزگەرتۋ ارقىلى جۇرگىزەدى. قوسالقى ۇدەرىس يندەكستەر, ترەندتەر نەمەسە سەرپىندىلىك قاتارلاردىڭ ماۋسىمدىق اۋىتقۋلارىن ەسكەرە وتىرىپ تۇزەتىلگەن قوسىمشا كورسەتكىشتەردى قۇرۋدى, سونداي-اق ساپالىق سيپاتتامالاردى تىركەۋدى كوزدەيدى; 2) ۆاليداتسيا وزىنە اقپاراتتى جيناۋ مەن قالىپتاستىرۋدىڭ كۇتىلەتىن ناتيجەلەرگە بۇدان بۇرىن قويىلعان سايكەستىگىن انىقتاۋعا باعىتتالعان جۇمىستاردى قامتيدى; 3) ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇسىندىرۋ جانە تۇسىندىرمەسى رەسمي ستاتيستيكانى دۇرىس ءتۇسىنۋ ءۇشىن نەگىز قۇرادى; 4) سايكەستەندىرۋگە قارسى ءىس-قيمىل شارالارىن قولدانۋ ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋ كەزىندە قۇپيالىلىق قاعيداسىن ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتەدى. سايكەستەندىرۋگە قارسى ءىس-قيمىلدىڭ دارەجەسى جانە ءادىسى ستاتيستيكالىق كورسەتكىشتەردىڭ ءارتۇرلى تيپتەرىنە بايلانىستى اۋىتقيدى; 5) ستاتيستيكالىق اقپاراتتى قالىپتاستىرۋدى اياقتاۋ قويىلعان ماقساتقا, ساپانىڭ تالاپ ەتىلگەن دەڭگەيىنە جانە قولدانۋعا دايىن بولۋىنا ونىڭ سايكەستىگىن تەكسەرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 12. رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋ رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى پايدالانۋ­شىلارعا تاراتۋدى جۇزەگە اسىرۋدى قامتيدى. ستاتيستيكالىق اقپاراتقا پايدالانۋشىلاردىڭ كەڭ توبىنىڭ ەركىن قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى وعان پايدالانۋشىلاردىڭ ەداۋىر تولىق قاناعاتتانۋى نەگىزگە الاتىن قاعيدات بولىپ تابىلادى: 1) ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋ جۇيەلەرىن جاڭارتۋ مەتادەرەكتەردىڭ بار بولۋى جانە تاراتۋعا دايىن بولۋى مانىنە تۇپكىلىكتى تەكسەرۋدى كوزدەيدى. تاراتۋ ماقساتتارى ءۇشىن دايىن دەرەكتەر مەن مەتادەرەكتەر ساقتالاتىن جۇيەلەردى جاڭارتۋدى جۇزەگە اسىرادى: ۇيعارىندى ستاتيستيكالىق اقپارات بازاسىنا ەنگىزۋگە دايىن دەرەكتەر مەن مەتادەرەكتەردى فورماتتاۋ; اگرەگاتتالعان كورسەتكىشتەر بازاسىنا دەرەكتەر مەن مەتادەرەكتەردى جۇكتەۋ; دەرەكتەردىڭ سايكەس مەتادەرەكتەرمەن ءوزارا بايلانىسىن قامتاماسىز ەتۋ. 2) الدىن-الا جوبالانعان نىسانداردا رەسمي ستاتيستيكالىق اقپارات ءتۇزۋ (جاريالانىمدار, كەستەلەر, ينتەراكتيۆتى كەستەلەر جانە تاعى باسقالار); 3) رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋدى باسقارۋ جاريالاۋ مەرزىمدەرىن ساقتاۋدى قوسا العاندا, رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋ ءۇشىن بارلىق كومپونەنتتەردىڭ بار بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ول ءباسپاسوز سياقتى پايدالانۋشىلاردىڭ ناقتى توپتارى ءۇشىن بريفينگتەر وتكىزۋدى, سونداي-اق ستاتيستيكالىق اقپاراتتى جاريالاعانعا دەيىن ونى جاريا ەتۋگە كەز كەلگەن تىيىمدار ەنگىزۋدى كوزدەيدى. بۇدان باسقا ول ستاتيستيكالىق جاريالانىمداردى جازىلۋشىلارعا جەتكىزۋدى قامتيدى. جاريالانعان ستاتيستيكالىق اقپاراتتى الىپ تاستاۋ جاعدايلارى وسى قوسالقى ۇدەرىستىڭ بولىگى بولىپ تابىلادى; 4) رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى كوپشىلىك جۇرتشىلىق اراسىندا تاراتۋعا جاردەمدەسۋ ماقساتىندا ونى تانىمال ەتۋ. الەۋەتتى پايدالانۋشىلارمەن ەداۋىر ماقساتقا باعىتتالعان جۇمىستى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن پايدالانۋشىلارمەن بايلانىستاردى باسقارۋ قۇرالدارىن قولدانۋدى, سونداي-اق پايدالانۋشىلارعا ستاتيستيكالىق اقپاراتتى حابارلاۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن ۆەب-سايتتار, الەۋمەتتىك جەلىلەر, ەلەكتروندى تاراتۋلار سياقتى تەتىكتەردى جانە وزگەلەردى قولدانۋدى قامتيدى; 5) پايدالانۋشىلاردى قولداۋدى باسقارۋ پايدالانۋشىلاردىڭ سۇراۋلارى مەن وتىنىمدەرىن تىركەۋدى, سونىمەن قاتار ولارعا بەلگىلەنگەن مەرزىمدەردە جاۋاپتاردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتەدى. وسىنداي سۇراۋلار مەن وتىنىمدەر ساپانى بايقاۋدىڭ تىزبەكتى ۇدەرىسىن اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا تۇراقتى تۇردە تالدانۋى كەرەك, ويتكەنى ولار پايدالانۋشىلاردىڭ جاڭا نەمەسە وزگەرەتىن قاجەتتىلىكتەرىن كورسەتۋى مۇمكىن. 13. وندىرىستىك تسيكلدى باعالاۋ ازىرلەۋشى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ستاتيستيكالىق ءوندىرىستىڭ ناقتى كومپونەنتتەرىن باعالاۋىن قامتيدى. لوگيكالىق تۇرعىدان ول ستاتيستيكالىق ۇدەرىستىڭ سوڭىندا جۇرگىزىلەدى, الايدا ءارتۇرلى كەزەڭدەردە جينالعان اقپاراتقا سۇيەنەدى جانە الەۋەتتى جەتىلدىرۋلەردىڭ باسىمدىلىعىن تابۋ جانە انىقتاۋ ماقساتىندا ساندىق جانە ساپالىق سيپاتتاعى ءارتۇرلى اقپاراتقا نازار اۋدارۋمەن ستاتيستيكالىق بيزنەس-ۇدەرىستىڭ ناقتى وقيعاسىنىڭ تابىستىلىعىن باعالاۋدى كوزدەيدى. وسى ۇدەرىس ءۇش قوسالقى ۇدەرىستەن تۇرادى: 1) باعالاۋ ءۇشىن اقپاراتتى جيناۋ پايدالانۋشىلاردىڭ پىكىرلەرىن جانە ۇسىنىستارىن, ۇدەرىس تۋرالى مەتادەرەكتەردى, جۇيەلەردىڭ مەتريكالىق دەرەكتەرىن, سونداي-اق قىزمەتكەرلەردىڭ ۇسىنىستارىن قوسا العاندا, ءارتۇرلى نىسانداردى جۇرگىزىلەدى; 2) تالداۋ جانە اقپاراتتى جالپىلاۋ ارقىلى باعالاۋ جۇرگىزىلەدى. ناتيجە شىعاراتىن ەسەپ ساپانىڭ كەز كەلگەن ماسەلەلەرىن بەلگىلەيدى, سونداي-اق كەز-كەلگەن ۇدەرىسكە نەمەسە قوسالقى ۇدەرىسكە قاتىستى بولۋى مۇمكىن وزگەرىستەر تۋرالى ۇسىنىمداردى قامتيدى; 3) ازىرلەۋشى مەملەكەتتىك ورگان باعالاۋ تۋرالى ەسەپكە نەگىزدەلگەن ءىس-قيمىلدار جوسپارىن ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى ديرەكتيۆتى وكىلەتتىكتەردى جيىنتىقتايدى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋ ۇدەرىسىن سيپاتتاۋدىڭ ۇلگىلىك ادىستەمەسىنە قوسىمشا رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋ ۇدەرىسىنىڭ سيپاتتاماسى رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋدىڭ ۇدەرىستەرى مەن قوسالقى ۇدەرىستەرى 1. قاجەتتىلىكتەردى زەردەلەۋ 1) پايدالانۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن انىقتاۋ 2) ونسۋلتاتسيالار وتكىزۋ جانە قاجەتتىلىكتەردى راستاۋ 3) ستاتيستيكالىق كورسەتكىشتى قالىپتاستىرۋ ماقساتتارىن بەلگىلەۋ 4) تالاپ ەتىلەتىن دەرەكتەردىڭ تىزبەسىن انىقتاۋ 5) دەرەكتەردىڭ بار بولۋىن تەكسەرۋ 6) بيزنەس-مودەلدى دايىنداۋ 2. ءتۇزۋ ۇدەرىسىن جوبالاۋ 1) ستاتيستيكالىق جاريالانىمدى جوبالاۋ 2) اۋىسپالىلار سيپاتتاماسىن جوبالاۋ 3) دەرەكتەردى جيناۋدى جوبالاۋ 4) باس جيىنتىق پەن ىرىكتەمەنى جوبالاۋ 5) وڭدەۋ جانە تالداۋدى جوبالاۋ 6) وندىرىستىك جۇيەلەردى جانە ۇدەرىستى جوبالاۋ 3. ءتۇزۋ ۇدەرىسىن قۇرۋ 1) دەرەكتەردى جيناۋ تەتىگىن قۇرۋ 2) ۇدەرىس كومپونەنتتەرىن قۇرۋ نەمەسە نىعايتۋ 3) تاراتۋ كومپونەنتتەرىن قۇرۋ نەمەسە نىعايتۋ 4) وندىرىستىك ۇدەرىستەردى تۇتاستىرۋ 5) ءوندىرىس جۇيەلەرىن تەستىلەۋ 6) ستاتيستيكالىق بيزنەس-ۇدەرىستى تەستىلەۋ 7) ءوندىرىس جۇيەلەرىن ىسكە قوسۋ 4) العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋ 1) باس جيىنتىق پەن ىرىكتەمەنى قالىپتاستىرۋ 2) العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋدى ۇيىمداستىرۋ 3) العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋدى وتكىزۋ 4) العاشقى ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى جيناۋدى اياقتاۋ 5. دەرەكتەردى وڭدەۋ 1) دەرەكتەردى ينتەگراتسيالاۋ 2) جىكتەۋ جانە كودتاۋ 3) تەكسەرۋ جانە ۆاليداتسيا 4) رەداكتسيالاۋ جانە يمپۋتاتسيا 5) جاڭا جانە تۋىندى اۋىسپالى جانە ستاتيستيكالىق بىرلىكتەردى قالىپتاستىرۋ 6) يندەكستىڭ سالماعىن ەسەپتەۋ 7) اگرەگاتتاردى ەسەپتەۋ 8) دەرەكتەردى قالىپتاستىرۋدىڭ اياقتالۋى كەستەنىڭ جالعاسى 6. دەرەكتەردى تالداۋ 1) الدىن-الا ستاتيستيكالىق اقپاراتتى دايىنداۋ 2) ۆاليداتسيا 3) ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇسىندىرۋ جانە تۇسىندىرمەسى 4) سايكەستەندىرۋگە قارسى ءىس-قيمىل شارالارىن قولدانۋ 5) ستاتيستيكالىق اقپاراتتى قالىپتاستىرۋدى اياقتاۋ 7. رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋ 1) ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋ جۇيەلەرىن جاڭارتۋ 2) رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى ءتۇزۋ 3) رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تاراتۋدى باسقارۋ 4) رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتتى تانىمال ەتۋ 5) پايدالانۋشىلاردى قولداۋدى باسقارۋ 8. وندىرىستىك تسيكلدى باعالاۋ 1) باعالاۋ ءۇشىن اقپاراتتى جيناۋ 2) باعالاۋدى وتكىزۋ 3) ءىس-قيمىلدار جوسپارىن كەلىسۋ بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 29 ساۋىردەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №10893 بولىپ ەنگىزىلدى.