قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسى  №467

2016 جىلعى 19 تامىز, استانا, ۇكىمەت ءۇيى يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريالارعا دەن قويۋدىڭ ۇلتتىق جوسپارىن بەكىتۋ تۋرالى «اتوم ەنەرگياسىن پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2016 جىلعى 12 قاڭتارداعى زاڭى 5-بابىنىڭ 7) تارماقشاسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريالارعا دەن قويۋدىڭ ۇلتتىق جوسپارى بەكىتىلسىن. 2. وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ك.ءماسىموۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2016 جىلعى 19 تامىزداعى №467 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريالارعا دەن قويۋدىڭ ۇلتتىق جوسپارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريالارعا دەن قويۋدىڭ ۇلتتىق جوسپارى (بۋدان ءارى - جوسپار) «اتوم ەنەرگياسىن پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2016 جىلعى 12 قاڭتارداعى زاڭى (بۇدان ءارى - زاڭ) 5-بابىنىڭ 7) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى. 2. وسى جوسپار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىنا, اتوم ەنەرگياسىن پايدالانۋ سالاسىنداعى قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا قولدانىلادى. 3. وسى جوسپاردا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) توتەنشە جاعدايلار (تەحنوگەندىك سيپاتتاعى) – قاۋىپتى وندىرىستىك فاكتورلاردىڭ زياندى اسەرىنەن, كولىك اۆاريالارى مەن باسقا دا اۆاريالاردان, ورتتەردەن (جارىلىستاردان), كۇشتى اسەر ەتەتىن ۋلى, راديواكتيۆتى جانە بيولوگيالىق قاۋىپتى زاتتار جايىلاتىن (جايىلۋ قاتەرى بار) اۆاريالاردان, عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردىڭ كەنەتتەن قۇلاۋىنان, بوگەتتەردىڭ بۇزىلۋىنان, تىرشىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى جانە كوممۋنيكاتسيا جۇيەلەرىندەگى, تازارتۋ قۇرىلىستارىنداعى اۆاريالاردان بولعان توتەنشە جاعدايلار; 2) ازاماتتىق قورعاۋدىڭ مەملەكەتتىك جۇيەسى - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقىن, وبەكتىلەرى مەن اۋماعىن يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريالار كەزىندە تۋىندايتىن قاۋىپتەردەن قورعاۋ جونىندەگى جالپىمەملەكەتتىك ءىس-شارالار كەشەنىن ىسكە اسىرۋعا ارنالعان, ازاماتتىق قورعاۋدىڭ باسقارۋ ورگاندارىنىڭ, كۇشتەرى مەن قۇرالدارىنىڭ جيىنتىعى; 3) الاڭ اۋماعى - شەكارا پەريمەترىنىڭ شەگىندەگى كاسىپورىنعا, قورشاۋعا نەمەسە باسقا كورسەتكىشكە ىرگەلەس اۋماق. ءبۇل سونىمەن قاتار يونداندىرۋشى ساۋلەلەنۋ كوزىنىڭ ماڭىنداعى باقىلاناتىن اۋماق نەمەسە راديونۋكليدتەرمەن لاستانعان اۋماق بولۋى مۇمكىن; 4) يادرولىق نەمەسە رادياتسيالىق اۆاريانىڭ اسەر ەتۋ فاكتورى - يادرولىق نەمەسە رادياتسيالىق اۆاريا ناتيجەسىندە يادرولىق ماتەريالدار مەن راديواكتيۆتى زاتتاردىڭ شىعارىندىلارى, سونداي-اق الاڭ اۋماعىنىڭ راديواكتيۆتى لاستانۋى كەزىندەگى يونداۋشى ساۋلە. جوسپاردا قولدانىلاتىن وزگە دە ۇعىمدار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اتوم ەنەرگياسىن پايدالانۋ تۋرالى زاڭناماسى سالاسىندا پايدالانىلاتىن ۇعىمدارعا سايكەس كەلەدى. 2. يادرولىق نەمەسە رادياتسيالىق اۆاريالارعا دەن قويۋ ءتارتىبى 4. يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريالارعا دەن قويۋدىڭ ۇلتتىق جوسپارى: 1) يادرولىق نەمەسە رادياتسيالىق اۆاريانىڭ اسەر ەتۋ فاكتورلارى اۆاريالىق يادرولىق, رادياتسيالىق نەمەسە ەلەكتروفيزيكالىق قوندىرعى ورنالاسقان الاڭنىڭ شەگىنەن تىسقارى شىققان نەمەسە ولاردىڭ شىعۋ قاتەرى بولعان جاعدايدا; 2) اسەرى نەمەسە ەسەر ەتۋ قاتەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا تارالاتىن, باسقا مەملە­كەتتىڭ اۋماعىندا ورىن العان ترانسشەكارالىق يادرولىق نەمەسە رادياتسيالىق اۆاريالار كەزىندە اتوم ەنەرگياسىن پايدالانۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ شەشىمىمەن قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. 5. پايدالانۋشى ۇيىمدار اۆاريالارعا قارسى ءىس-شارالار جوسپارلارىن قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ اتوم ەنەرگياسىن پايدالانۋ سالاسىنداعى زاڭناماسىنا سايكەس ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى. اۆاريالارعا قارسى ءىس-شارالار جوسپارلارىندا وقىس وقيعالار كەزىندە جانە اۆاريالار مەن ولاردىڭ سالدارىن جويۋ كەزىندە پەرسونالعا, تۇرعىندارعا جانە قورشاعان ورتاعا ىقتيمال اسەردى بارىنشا ازايتۋ جونىندەگى ءىس-قيمىل ءتارتىبى مەن ءىس-شارالار كوزدەلەدى. الاڭ اۋماعىنداعى يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا جاعدايىندا پايدالانۋشى ۇيىم اۆاريالارعا قارسى ءىس-شارالار جوسپارىنا سايكەس پايدا بولعان اۆاريانى جويۋعا دەرەۋ كىرىسەدى. پايدالانۋشى ۇيىم يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا سالدارىنا دەن قويۋ جانە ونى جويۋ ءۇشىن قولدا بار جابدىقتى پايدالانادى. اسەر ەتۋ فاكتورلارىنىڭ الاڭ اۋماعىنان تىسقارى شىعۋ قاتەرى جوق يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريالارعا دەن قويۋدى پايدالانۋشى ۇيىم جۇزەگە اسىرادى. 6. جەرگىلىكتى اۋقىمداعى, وڭىرلىك نەمەسە جاھاندىق اۋقىمداعى يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا كەزىندە يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا سالدارىنا دەن قويۋدى جانە ونى جويۋدى ازاماتتىق قورعاۋ كۇشتەرى مەن قۇرالدارى جۇزەگە اسىرادى. ازاماتتىق قورعاۋ كۇشتەرى مەن قۇرالدارىن ۇيىمداستىرۋ, ونىڭ ءىس-ارەكەتتەرى, باسشىلىعى جانە باسقارۋ ورگاندارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق قورعاۋ تۋرالى زاڭناماسىمەن انىقتالادى. 7. يادرولىق نەمەسە رادياتسيالىق اۆاريا سالدارىن جويۋ كەزىندە, اتوم ەنەرگياسىن پايدالانۋ جانە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالالارىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ وكىلدەرى, يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريانىڭ سالدارلارىن جويۋعا قاتىساتىن ادامداردىڭ رادياتسيالىق قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى ۇسىنىستار مەن اۆاريانىڭ سالدارىن جويۋ ادىستەرىن قولدانۋعا جول بەرۋ تۋرالى ماسەلەلەردى جەدەل شتاب باستىعىنا ەنگىزەدى. 8. يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريانىڭ ترانسشەكارالىق اسەر ەتۋ اسپەكتىلەرىن قوزعايتىن دەن قويۋ جونىندەگى ءىس-قيمىل سىرتقى ساياسات قىزمەتى جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگانمەن كەلىسىلەدى جانە حالىقارالىق مەديتسينالىق-سانيتارلىق قاعيدالارعا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفيكاتسيا­لاعان حالىقارالىق شارتتارعا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 9. يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريالار كەزىندە حالىققا ۇشىراۋى مۇمكىن توتەنشە جاعداي­لاردىڭ قاۋىپتى فاكتورلارىنىڭ تۋىنداۋ قاتەرى جانە قاجەتتى قاۋىپسىزدىك شارالارى تۋرالى اقپاراتقا كەدەرگىسىز قولجەتىمدىلىك ۇسىنىلادى, سونىمەن قاتار, توتەنشە جاعدايلار تۋىنداعان جاعدايدا ءومىرىن, دەنساۋلىعىن جانە جەكە مۇلكىن قورعاۋ قامتاماسىز ەتىلەدى. قاجەت بولعان جاعدايدا تۇرعىندار توتەنشە جاعدايلار مەن ولاردىڭ سالدارلارىنىڭ الدىن الۋ جانە ولاردى جويۋ جونىندەگى ءىس-شارالارعا ازاماتتىق قورعاۋ تۋرالى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن شەكتە قاتىسادى, سونىمەن قاتار, قاجەتتى ۇجىمدىق جانە جەكە قورعانۋ قۇرالدارىن پايدالانادى. 10. يادرولىق نەمەسە رادياتسيالىق اۆاريا سالدارىنان جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا, قورشاعان ورتاعا كەلتىرىلگەن زياندى (نۇقساندى) وتەۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتارعا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 3. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىنىڭ يادرولىق نەمەسە رادياتسيالىق اۆاريا كەزىندەگى قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى 11. ازاماتتىق قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان: 1) ازاماتتىق قورعاۋ ءىس-شارالارىن ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ كەزىندە ازاماتتىق قورعاۋ كۇشتەرىنە باسشىلىق ەتەدى; 2) جەدەل رەزەرۆتىڭ ماتەريالدىق قۇرالدارىن بولەدى جانە پايدالانادى; 3) حالىققا, ازاماتتىق قورعاۋدىڭ باسقارۋ ورگاندارىنا جەدەل حابار بەرۋدى جانە ولاردى قۇلاقتاندىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى; 4) اۆاريالىق-قۇتقارۋ جانە كەزەك كۇتتىرمەيتىن جۇمىستاردى جۇرگىزۋدى جۇزەگە اسىرادى; 5) توتەنشە جاعدايلاردى جويۋ كەزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق قورعاۋ سالا­سىنداعى زاڭناماسىنا سايكەس ۇيىمداردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق رەسۋرستارىن جۇمىلدىرادى; 6) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىنە توتەنشە جاعدايلار مەن ولاردىڭ سالدارلارىنىڭ الدىن الۋ, جويۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك جانە جۇمىلدىرۋ رەزەرۆتەرىنىڭ قۇرامىنداعى قولدا بار ما­تەريالدىق-تەحنيكالىق, ازىق-ت ۇلىك, مەديتسينالىق جانە باسقا دا رەسۋرستاردىڭ زاپاستارىن پايدالانۋ تۋرالى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ رەزەرۆىنەن بولىنەتىن قاراجاتتى پايدالانۋ تۋرالى ۇسىنىستار ەنگىزەدى. 12. اتوم ەنەرگياسىن پايدالانۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان: 1) يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا اۋدانىندا گيدرومەتەورولوگيالىق جاعدايلارعا جەدەل بولجامدى جۇزەگە اسىرادى; 2) يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا سالدارلارىن جويۋعا قاتىساتىن پەرسونالدىڭ, ادامداردىڭ جانە حالىقتىڭ رادياتسيالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ۇسىنىمدار بەرەدى. 13. حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان: 1) راديواكتيۆتى لاستانۋ ايماقتارىندا حالىقتىڭ بولۋىنىڭ ەرەكشە رەجيمىن رەگلامەنتتەۋدى انىقتايدى; 2) باقىلاناتىن اۋماقتان تىسقارى ورنالاسقان حالىقتىڭ مەكەندەۋ ورتاسىنىڭ, وندىرىستىك جانە قورشاعان ورتانىڭ راديواكتيۆتى لاستانۋ دەڭگەيلەرىنە ولشەۋ جۇرگىزەدى, سۋمەن جابدىقتاۋ كوزدەرىنەن, توپىراقتان جانە ازىق-ت ۇلىكتەن سىناما الۋدى جۇزەگە اسىرادى; 3) ساۋلەلەنۋگە ۇشىراعان ادامدارعا كومەك كورسەتىلۋىن باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 14. ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان: 1) ءوز قۇزىرەتى شەگىندە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسە وتىرىپ, اۆاريالاردى تەرگەپ-تەكسەرۋدى ۇيىمداستىرادى جانە جۇرگىزەدى; 2) يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا سالدارلارىن جويۋعا ارنالعان ارنايى جابدىقتىڭ ەسەبىن جۇرگىزەدى; 3) ءوزىنىڭ قاراماعىنداعى ۆەدومستۆولىق باعىنىستى اسكەريلەندىرىلگەن قىزمەتتەردى جانە يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا ايماقتارىندا قۇتقارۋ, اۆاريانى قالپىنا كەلتىرۋ جانە كەزەك كۇتتىرمەيتىن جۇمىستاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن قۇرالىمداردى تارتادى. 15. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كولىك سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتىن ىسكە اسىرۋدى, كولىك كەشەنىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ مەن رەتتەۋدى جۇزەگە اسىراتىن ۋاكىلەتتى ورگان: 1) يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريانىڭ سالدارىن جويۋ ءۇشىن قاجەت كولىكتى قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى بارلىق ءىس-قيمىلدى ۇيلەستىرەدى; 2) ازاماتتىق قورعاۋ سالاسىنداعى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن جەكە مەنشىكتەگى كولىك قۇرالدارىن تارتادى; 3) يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريانىڭ سالدارىن جويۋ, ەۆاكۋاتسيالىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋ ءۇشىن قاجەت پەرسونالدى جانە جابدىقتاردى, ماتەريالدار مەن تەحنيكالىق رەسۋرستاردى تاسىمالداۋدى قامتاماسىز ەتەدى; 4) يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا سالدارىنا دەن قويۋعا جانە ونى جويۋعا تارتىلاتىن تەڭىز, جەرۇستى جانە اۋە جولدارىمەن كەلەتىن حالىقارالىق كۇشتەر مەن قۇرالداردى قابىلداۋعا دايىندىقتى قامتاماسىز ەتەدى. 16. قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان: 1) يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا تۋىنداعان ساتتەن باستاپ ونىڭ زارداپتارى (قارجىلاندىرۋ جانە ادامداردىڭ ماتەريالدىق بازاسىن تارتۋ ەسەبىنەن) تولىق جويىلعانعا دەيىن قورشاعان ورتا وبەكتىلەرىنە مەملەكەتتىك, رادياتسيالىق مونيتورينگتى (ونىڭ ىشىندە جەدەل عارىشتىق مونيتورينگتى) جۇزەگە اسىرادى; 2) باقىلاناتىن ايماقتان تىسقارى جەردە لاستانۋ جانە (نەمەسە) يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا سالدارلارىنىڭ سيپاتىن, كوزىن جانە تارالۋ اۋماعىن انىقتاۋ ماقساتىندا تالداۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن قورشاعان ورتا وبەكتىلەرىنە ىرىكتەۋ سىناعىن الۋدى جۇرگىزەدى. 17. قورعانىس سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىراتىن ۋاكىلەتتى ورگان: 1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كولىك سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتىن ىسكە اسىرۋدى, كولىك كەشەنىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ مەن رەتتەۋدى جۇزەگە اسىراتىن ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ كەلىسىمىمەن يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆارياعا دەن قويۋ پەرسونالى, ادامدارى جانە جابدىعى بار اۋە كەمەلەرىنە قاۋىپسىز ءدالىزدى قامتاماسىز ەتەدى; 2) ازاماتتىق قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ جانە وبلىستاردىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىنىڭ سۇراتۋى بويىنشا قورعانىس سالاسىنداعى زاڭناماعا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ بولىمدەرى مەن بولىمشەلەرىن يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا سالدارىن جويۋ باسشىسىنىڭ بيلىگىنە بەرەدى. 18. مەملەكەتتىك شەكارانى قورعاۋدى جانە كۇزەتۋدى جۇزەگە اسىراتىن ۋاكىلەتتى ورگان (كەلىسىم بويىنشا) ازاماتتىق قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ سۇراتۋى بويىنشا يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريانىڭ زارداپتارىن جويۋعا قاتىسۋ ءۇشىن كەلەتىن شەتەلدىك كۇشتەر مەن قۇرالداردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا وتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 19. كەدەن ءىسى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان قاجەت بولعان جاعدايدا يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا ايماعىنا جەتكىزىلەتىن تەحنوگەندىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردىڭ سالدارلارىن جويۋ ءۇشىن قاجەتتى تاۋارلاردى كەدەندىك دەكلاراتسيالاۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 20. سىرتقى ساياسات قىزمەتى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريانىڭ سالدارىن جويۋعا كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا كەلەتىن شەتەلدىك پەرسونالعا ءتيىستى ۆيزالار راسىمدەيدى. 21. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان يادرولىق جانە رادياتسيالىق اۆاريا سالدارلارىن جويۋ كەزىندە: 1) ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىن, ازاماتتىق قورعاۋ قىزمەتتەرىن جانە قۇرالىمدارىن, سونداي-اق حالىققا جانە اۆاريانىڭ سالدارىن جويۋعا قاتىساتىن پەرسونال مەن ادامدارعا كومەك كورسەتۋ ءۇشىن دەن قويۋدىڭ بارلىق ۋاقىتىندا جەدەل مەديتسينالىق كومەك قىزمەتىن تارتۋدى; 2) اۆاريا اۋماعىنداعى لاستانۋ سالدارىنا دەن قويۋ جونىندەگى, سونىمەن قاتار وبلىس اۋماعىنداعى قورشاعان ورتانى ساۋىقتىرۋ جونىندەگى قىزمەتتى ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىرادى; 3) زارداپ شەككەندەردى ەۆاكۋاتسيالاۋدى جۇزەگە اسىرادى.