18 اقپان, 2011

عالىمعا قۇرمەت

643 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە اكادەميك رىمعالي نۇرعالي اتىنداعى ءدارىسحانا اشىلدى قازاقستاننىڭ حالىق جازۋ­شى­سى, مەملەكەت جانە قوعام قاي­رات­كەرى ءابىش كەكىلباەۆ: «قا­دىرلى قاۋىم, بۇگىننەن باستاپ رىمعالي نۇرعالي تاريحتىڭ مەنشىگىنە اينالدى. بۇعان دەيىنگى ونىڭ ءسوي­لەگەن ءسوزى, ايتقان پىكىرلەرىنىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا تۇر. ال سويلەگەن ءسوز­دەرى مەن ەڭبەكتەرى ەندى رىم­عالي نۇرعالي اتىنداعى ءدارىس­حانا بولىپ ءسوي­لە­مەك. رىمعالي­دىڭ ماڭگىلىك ءومىرى جاساي بەرسىن! جازعان دۇنيەسى ارتتاعى ۇر­پاققا جۇعىستى بول­سىن! ءشا­كىرت­تەرى ونىڭ ءسوزى مەن پىكىرىن دامىتىپ, ءوربىتىپ ءجۇر­سىن!» دەگەن اق باتاسىمەن ءدا­رىس­حانانى اشتى. بۇدان كەيىن ءدارىس­حانادا  «رىمعالي نۇرعالي مۇرا­سى ءجا­نە قازىرگى ادەبيەتتانۋدىڭ كو­كەي­كەستى ءما­سە­لەلەرى» اتتى رەس­پۋبليكالىق عى­لىمي-تەوريالىق كون­فەرەنتسيا ءوتتى. وندا مادە­ني­ەت ءمينيسترى مۇحتار قۇل-مۇ­حام­مەد, پارلامەنت دەپۋ­تات­تارى ءاد­ىل احمەتوۆ, ءۋاليحان قاليجان, اكادەميك جابايحان ءابدىلدين,  تا­نىمال قالامگەر سۇل­تان ورازالينوۆ, «ەگەمەن قازاق­ستان» رەس­پۋبليكا­لىق گازەتى» اق پرەزيدەنتى ساۋ­ىت­بەك ابدراحمانوۆ, تاعى باسقا­لار ءسوز سويلەپ, بايانداما جاسادى. ادەبيەتتانۋ مەن ءتىل ءبىلى­مى­نىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە ارنال­عان كون­فەرەنتسيادا سويلەگەن سوزىندە مۇحتار قۇل-مۇحاممەد: «شىن­دى­عىندا رىمعالي نۇرعا­لي ناعىز الاششىل ازامات ەدى. سوناۋ كە­ڭەس زامانىندا الاش بولاشا­عىنا ناعىز جانى اشى­عان ادام­نىڭ ءبىرى دە وسى  رىم­عالي نۇر­عا­لي بولدى. ول ءوز زامانىنان وزىپ تۋعان تۇلعا ەدى» دەسە, سەناتور ءادىل احمەتوۆ: «ءولدى دەۋگە بولا ما, وي­لاڭدارشى, ولمەيتۇعىن ار­تىنا ءسوز قالدىرعان» دەپ اباي ايت­قانداي, بىرقاتار الاش ازا­مات­­تارىن زەرتتەگەن تۇلعانىڭ ار­تىن­دا قانشاما ەڭبەكتەرى تۇر­عاندا ءولدى دەۋگە كەلمەس. الداعى ۋاقىتتا  وسى ءدارىسحانا ارقىلى تالاي ۇرپاق وسى جەردەن بىلىمگە سۋسىندايتىن بولادى», دەي كەلە, عالىمنىڭ ەكى كىتابىن ءدا­رىس­حا­ناعا, ناقتىراق ايتقاندا, ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى باقىتجان ءابدى­راي­ىمعا تارتۋ ەتتى. جوعارى دەڭگەيدە جاساق­تال­عان ءدارىسحانادا اكادەميك ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنان سىر شەر­تە­تىن ماعلۇماتتاردىڭ ءبارى بار. ءدا­رىسحانا قابىرعاسىنا جا­عالاي ءىل­ىن­گەن اكادەميكتىڭ شى­عارما­شى­لى­عى جايلى اقپارات­تار مەن ەڭبەك­تەرىنە ارنالعان كىتاپ سورەلەرى ءوز دەڭگەيىندە جابدىق­تال­عان ەكەن دەسەك, بۇل ءدارىسحانا الداعى ۋاقىتتا عالىم ەڭبەكتەرىن ۇلىقتاۋمەن قا­تار, كەيىنگى جاس­تارعا بەرەرى مول ويلى ۇستاحانا بولادى دەگەن  ويدامىز. تالانت يەسىن ۇدايى دارىپتەۋ, ناسيحاتتاۋ بۇل كۇندە ەرەكشە ماڭىزعا يە. بۇل – جاستاردى تاربيەلەۋدە تاپ­تىرماس مۇمكىندىك. تەك ادەبيەت­تانۋشى عانا ەمەس, فيلو­سو­فيا­لىق قىرىنان دا كورىنە بىلگەن اكادەميك رىمعالي نۇرعاليدىڭ بويىنا بىتكەن قاراپايىم­دى­لىعى, ادامگەرشىلىك ۇستانىم­دارى, تۋا بىتكەن تالانتى مەن تى­نىمسىز ەڭبەگى كەلەشەك ۇرپاققا جۇعىستى بولسىن. جۇلدىز ءبايدىلدا.
سوڭعى جاڭالىقتار