قوستاناي ەكى-ءۇش كۇننەن بەرى مۇنارتىپ تۇر. تۇماننان گورى تۇتىنگە كوبىرەك ۇقسايدى. سوندىقتان بولار, قوستانايلىقتار ءورت ءسوندىرۋ جانە اپاتتان قۇتقارۋ قىزمەتىنە تەلەفون سوعىپ, بەيمازالانعان.
«كورشى رەسەي ورماندارى ورتەنىپ جاتىر ەكەن» دەگەن الىپ-قاشپا اڭگىمەلەر دە تەز ارادا تاراپ ۇلگەردى. اڭگىمەگە سەنگەندىكتەن بە, الدە باسقاداي بەيمالىم سەبەپتەن بە, العاشقى كۇنى قالالىقتاردىڭ مۇرنىنا ءتۇتىن ءيىسى كەلگەندەي بولدى. رەسەي جاقىن بولعانىمەن ونداعى ورماننىڭ ورتىنەن قوستاناي قالاسىن قاشانعى ءتۇتىن تۇمشالاپ تۇرماق؟ ال قالانى كىرەۋكەلەپ تۇرعان ءتۇتىن بولسا دا, تۇمان بولسا دا, ونىڭ ەرتەڭىنە قالىڭداي تۇسكەنى بايقالدى. دالا جەلكەم بولىپ تۇر, سوندا دا الگى ءتۇتىننىڭ تۇمشالانۋى كەتەر ەمەس. بىراق وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىندەگىلەر رەسەي جاقتا ورماننىڭ ورتەنگەنى تۋرالى ناقتى اقپارات جوق ەكەنىن ايتتى. ايتەۋىر تابيعاتتىڭ بۇل تىلسىمىنا اڭ-تاڭ قالعاندار كوپ.
– مۇنى نەگىزى تابيعات قۇبىلىسىنا جاتقىزعانىمىز دۇرىس بولار. ءبىزدىڭ وڭىردە ۇزاق ۋاقىت جاڭبىر جاۋدى, اۋانىڭ ىلعالى كوپ. تاڭەرتەڭگى, كەشكى ۋاقىتتا ىلعالدى اۋانىڭ اسەرىنەن اينالا تۇمشالانادى, تۇمان تۇسەدى, – دەدى ينجەنەر-سينوپتيك انتونينا شيبارشينا. ال كۇندىز كۇن ىسي باستاعاندا دا اينالانىڭ تۇماندانۋى نەمەسە شاڭدانۋى سەكىلدى كورىنىس كەتپەي تۇر. بۇل ساۋالعا دا سينوپتيك ماماننىڭ ءوز بولجامى بار ەكەن.
– بىزگە وڭتۇستىك باتىس ءسىبىر مەن وڭتۇستىك ورالدان اۋا اعىسى كەلىپ جاتىر. ول وڭتۇستىك ورالداعى تولىپ جاتقان زاۋىتتار مەن وندىرىستىك كاسىپورىنداردان شىعاتىن ءتۇتىندى اكەلۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار, سىبىردە ورمان ورتەنىپ جاتۋى دا ىقتيمال عوي, ونىڭ ءتۇتىنى دە اۋا اعىسىمەن كەلىپ جاتقان بولار, – دەدى انتونينا شيبارشينا. ادەتتە, جەل سوققاندا سوناۋ سىبىردەگى تايگا تۇگىل, ءوزىمىزدە ورتەنگەن ورماننىڭ ءتۇتىنى تاراپ كەتەر ەدى. ءسىبىر ورمانى مەن وڭتۇستىك ورالداعى زاۋىتتار تۇتىنىنە قوستاناي سۇرانىس بەرگەندەي, نەگە ول قالانى تۇمشالاپ كەتپەي تۇر؟ بۇل دا تابيعات قۇبىلىسى ما؟ جۇرتتىڭ ويى سان-ساقتا.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي
قوستاناي ەكى-ءۇش كۇننەن بەرى مۇنارتىپ تۇر. تۇماننان گورى تۇتىنگە كوبىرەك ۇقسايدى. سوندىقتان بولار, قوستانايلىقتار ءورت ءسوندىرۋ جانە اپاتتان قۇتقارۋ قىزمەتىنە تەلەفون سوعىپ, بەيمازالانعان.
«كورشى رەسەي ورماندارى ورتەنىپ جاتىر ەكەن» دەگەن الىپ-قاشپا اڭگىمەلەر دە تەز ارادا تاراپ ۇلگەردى. اڭگىمەگە سەنگەندىكتەن بە, الدە باسقاداي بەيمالىم سەبەپتەن بە, العاشقى كۇنى قالالىقتاردىڭ مۇرنىنا ءتۇتىن ءيىسى كەلگەندەي بولدى. رەسەي جاقىن بولعانىمەن ونداعى ورماننىڭ ورتىنەن قوستاناي قالاسىن قاشانعى ءتۇتىن تۇمشالاپ تۇرماق؟ ال قالانى كىرەۋكەلەپ تۇرعان ءتۇتىن بولسا دا, تۇمان بولسا دا, ونىڭ ەرتەڭىنە قالىڭداي تۇسكەنى بايقالدى. دالا جەلكەم بولىپ تۇر, سوندا دا الگى ءتۇتىننىڭ تۇمشالانۋى كەتەر ەمەس. بىراق وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىندەگىلەر رەسەي جاقتا ورماننىڭ ورتەنگەنى تۋرالى ناقتى اقپارات جوق ەكەنىن ايتتى. ايتەۋىر تابيعاتتىڭ بۇل تىلسىمىنا اڭ-تاڭ قالعاندار كوپ.
– مۇنى نەگىزى تابيعات قۇبىلىسىنا جاتقىزعانىمىز دۇرىس بولار. ءبىزدىڭ وڭىردە ۇزاق ۋاقىت جاڭبىر جاۋدى, اۋانىڭ ىلعالى كوپ. تاڭەرتەڭگى, كەشكى ۋاقىتتا ىلعالدى اۋانىڭ اسەرىنەن اينالا تۇمشالانادى, تۇمان تۇسەدى, – دەدى ينجەنەر-سينوپتيك انتونينا شيبارشينا. ال كۇندىز كۇن ىسي باستاعاندا دا اينالانىڭ تۇماندانۋى نەمەسە شاڭدانۋى سەكىلدى كورىنىس كەتپەي تۇر. بۇل ساۋالعا دا سينوپتيك ماماننىڭ ءوز بولجامى بار ەكەن.
– بىزگە وڭتۇستىك باتىس ءسىبىر مەن وڭتۇستىك ورالدان اۋا اعىسى كەلىپ جاتىر. ول وڭتۇستىك ورالداعى تولىپ جاتقان زاۋىتتار مەن وندىرىستىك كاسىپورىنداردان شىعاتىن ءتۇتىندى اكەلۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار, سىبىردە ورمان ورتەنىپ جاتۋى دا ىقتيمال عوي, ونىڭ ءتۇتىنى دە اۋا اعىسىمەن كەلىپ جاتقان بولار, – دەدى انتونينا شيبارشينا. ادەتتە, جەل سوققاندا سوناۋ سىبىردەگى تايگا تۇگىل, ءوزىمىزدە ورتەنگەن ورماننىڭ ءتۇتىنى تاراپ كەتەر ەدى. ءسىبىر ورمانى مەن وڭتۇستىك ورالداعى زاۋىتتار تۇتىنىنە قوستاناي سۇرانىس بەرگەندەي, نەگە ول قالانى تۇمشالاپ كەتپەي تۇر؟ بۇل دا تابيعات قۇبىلىسى ما؟ جۇرتتىڭ ويى سان-ساقتا.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي
كاسپي تەڭىزىندە ءبىر تۇندە ءۇش جەر سىلكىنىسى تىركەلدى
تابيعات • كەشە
بلوگەر قايسار قامزا ۆەتنامدا ۇستالدى
وقيعا • كەشە
شەرحان تالاپ جاڭا قىزمەتكە تاعايىندالدى
تاعايىنداۋ • كەشە
استانادا «نۇر شاشۋ» حالىقارالىق كورمەسى اشىلدى
مادەنيەت • كەشە
ەلىمىزدىڭ بايلانىس نارىعى 380 ملرد تەڭگەگە جەتتى
قوعام • كەشە
قازاقستان عارىشتى جاڭا تاسىلمەن زەرتتەۋگە كوشەدى
قازاقستان • كەشە
پاۆلوداردا جەر وپىرىلىپ, ەكى جۇمىسشى قازا تاپتى
وقيعا • كەشە
قاراشىعاناق جوباسى: گاز جەتكىزۋ مەن باعا ماسەلەسى تالقىلاندى
قازاقستان • كەشە
الماتىدا ءداستۇرلى V فارابي فورۋمى قورىتىندىلاندى
فورۋم • كەشە