سارىكولدىڭ سارى قىزى

ەلەنا دانيلوۆا باستاعان ءىس ناتيجەسىز بولعان ەمەس قازىر سارىكول اۋدانىندا ەلە­نا دانيلوۆانى بارلىعى بىلە­دى. جاستار ونىڭ بەلسەندىلىگى ءۇشىن جاقسى كورە­دى. ويتكەنى, ول باستاعان ءىستىڭ ءناتي­جەسىز قالعا­نى جوق. وسىد­ان 4-5 جىل بۇ­رىن سارىكول اۋدا­نىن­دا سۋيتسيدتىك وقي­عا­لار جيىلەپ كەتتى. اۋدان ءسۋيتسيدتىڭ سا­نى جونىنەن الدىڭعى قاتاردا تۇر­دى. وسى كەزدە اۋدان­داعى سورو­­چين سەل­و­لىق وك­رۋ­­گىندەگى جاس­تار­دىڭ «راۋان» قوعام­دىق ءبىر­لەستىگى دەرەۋ ىسكە كىرىستى. ولار اۋدان­دا­عى ءاربىر مەكتەپكە بارىپ, وقۋشىلار مەن سول اۋىلداعى جاستارعا ءسۋيتسيدتىڭ قاتەرى تۋرالى اڭگىمەلەر وتكىزدى. پسيحولوگتار ماقالالارىن, ۆيدەوماتەريالدار تاپتى. قىسى مەن بورانعا, ايازعا قاراماي اۋىلداردى ارالادى, كوكتەمگە تاياعان لاي­ساڭ ۋاقىتتاردا جۇمىستى ۇدەتە ءتۇس­كەنى ەسىندە. سونىڭ ارقاسىندا ەكى جىل بويى اۋدانداعى جاستار مەن جاس­وسپىرىمدەر اراسىندا بىردە-ءبىر وزىنە-ءوزى قول جۇمساۋ وقيعاسى تىركەلمەدى. – راس, سوڭعى جىلى سارىكول اۋدانىن­داعى جاسوسىپىرىمدەر اراسىن­دا وسى قاتەرلى وقيعا قايتادان باس كوتەرە باستادى. ءبىز سۋيتسيدتىك وقيعا­لا­ر­دىڭ الدىن الۋعا, پروفي­لاك­تي­كا­لىق جۇمىستارعا تاعى دا قايتادان ورالۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز, – دەدى سارىكول اۋداندىق جاستار رەسۋرسى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, «راۋان» جاستار قوعامدىق ءبىر­لەس­تىگىنىڭ جەتەكشىسى ەلەنا دانيلوۆا. سارىكولدە ەلەنا سەرگەەۆنانىڭ باستاماسىمەن, جەتەكشىلىگىمەن ءجۇر­گىزىلىپ جاتقان جۇمىس مۇنىمەن شەك­تەلمەيدى. اۋىلدى جەرلەردە جاستار­دى قوعامدىق ىستەرگە تارتۋ جانە ولار­دىڭ بەلسەندىلىگىن كوتەرۋ وڭاي ەمەس. – نەسىن جاسىرامىز, اۋىل جاس­تارىن قالالىق زامانداستارىمەن سالىس­تىرۋعا بولمايدى. اۋىلعا قارا­عاندا قالادا جاستار بەلسەندى كەلەدى. سەبەبى, اۋىلداعى جاقسى وقيتىن, بەلسەندى جاستار قالاعا كەتىپ قالادى. سوندىقتان, اۋىلدا كول­لەدجگە قۇجات تاپسىرعاندار مەن جۇمىس­سىزدار, ءوزىنىڭ اۋلاسىنداعى شارۋا­شىلىعىن كۇيتتەگەن جاستار عانا قالادى, – دەيدى ەلەنا. قازىر اۋداندا 5 مىڭ­نان استام جاس تۇ­رىپ جاتىر. سولار­دىڭ ارا­سى­­نان اينالاسىنا ىق­پالى بار بەل­سەندى جاس­تار­دىڭ سانى جۇزدەن اسپايدى. ەلەنا وسىنىڭ ءوزىن سوڭ­عى جىل­دارى ۇدايى ءجۇر­گىز­­گەن جۇمىس­تار­دىڭ جەمىسى دەپ بىلەدى. ال ەلە­نا­نىڭ ءوزى اۋىل مەك­تەبىن جاقسى ءبىتى­رىپ, قالا­دا مۇعالىم ما­مان­­دىعىن العان سوڭ تۋ­عان اۋىلىنا قايتىپ ورال­عان ساناۋلى جاس­تىڭ ءبىرى بولاتىن. ءويت­كەنى, مەك­تەپ قابىرعاسىن­دا دوس­تاسىپ, دوس­تى­عى شىنايى ماحابباتقا اينال­عان يۋري ەكەۋى شاڭىراق كوتەرىپ, تۋعان اۋىلىن­دا تۇرۋعا كەلىستى. قازىر ەكى قىزى بار. ەلەنانىڭ بالا كەزدەگى بەل­­سەن­دى ءمى­نەزىن ەشكىم وزگەرتە العان جوق. ول وتباسىن قۇرعان سوڭ دا اياعى اۋىر بولىپ, دەمالىستا وتىر­عاندا دا قو­عام­­­دىق جۇمىستان ءبىر كۇن قالعان ەمەس. جاس­تاردىڭ رەسۋرس ورتالىعى ۇيى­­­مى جۇمىس ىستە­گەلى ونىڭ باستاما­سى­­مەن اۋداندا كوپ­تەگەن  شارۋانى تىندىردى. – الدىمەن جاستار رەسۋرسى ورتا­لىعىنىڭ ءوزى وتە جاقسى ۇيىم بولىپ تابىلادى. مەملەكەتتىڭ قولداۋىن سەزىنەسىڭ. مۇنى ازاماتتىق قوعام مەن مەملەكەتتىك جۇمىستىڭ ۇيلەسىمى دەپ بىلەمىن. جەرگىلىكتى جەردەگى وزەك­تى دەگەن ماسەلەلەردى ءبىز الىپ شىعىپ وتىرامىز, – دەيدى ەلەنا دانيلوۆا. بەلسەندى جاستىڭ بۇل يمانداي شىنى. مىسالى, بيىل جاستار رەسۋرسى ورتالىعىنىڭ جوباسىمەن اۋداندا 30 جاس جۇمىسقا ورنالاستى. ول قالاي بولدى دەڭىز؟ الدىمەن جاستار رەسۋرسى ورتالىعىنىڭ بەلسەندىلەرى اۋدانداعى شارۋا قوجالىقتارىمەن اڭگىمە جۇرگىزدى. اۋداندا مونيتورينگ جۇرگىزگەندە ەش جەردە جۇ­مىس ىستەمەيتىن 125 جاس بار ەكەن. اۋدان ورتالىعىنداعى اگروبيزنەس كوللەد­جىن بىتىرەتىن ستۋدەنتتەر دە بۇل جوباعا قوسىلۋعا تىلەك ءبىلدىردى. اۋىل شارۋاشىلىعىندا جۇمىس ىستەۋ­گە بەل بۋعان 30 جاس جينالدى. ولار ءۇشىن اۋداندىق جاستار رەسۋر­سى ورتالىعى بىرنەشە شارۋا قو­جالىقتارىمەن كەلىسىمشارت جاسا­دى. الگى وتىز جاسقا «جاسىل ەل» باع­دارلاماسى اياسىندا 17 مىڭ تەڭگە تولەنەدى, ونىڭ سىرتىن­دا شارۋا قوجالىقتارى ەڭ تومەنگى ەڭبەكاقى تاعايىندايدى. شارۋا قوجالىقتارىنا اگرونوم مامان­دىعىن العان جاس بارسا, ولار ونى ءتا­جىريبە جۇزىندە ماماندىقتىڭ قىر-سى­رىنا باۋليدى, ال جۇمىسسىز ءجۇر­گەن مەحانيزاتور بارسا, ونى تراكتورعا وتىرعىزادى. ولار 1 ماۋسىمنان باس­تاپ جەم-ءشوپ دايىنداۋ ناۋقانىنا كىرىسىپ كەتتى. شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى ءۇش ايدا ءوزىن جان-جاقتى كورسەتكەن جاستاردى الىپ قالادى. مىنە, اۋىلداعى جاستار ءۇشىن مۇنان ارتىق قانداي ناتيجە كەرەك؟! اۋىلداعى جاستار اراسىندا ءجۇر­گىزىلەتىن جۇمىستاردىڭ بار­لىعى دا وزەكتى. جاستاردىڭ دەمالى­سى, جۇمى­سى, ۇلتارالىق تاتۋ­لىق, پاتريوت­تىق­­قا تاربيەلەۋ جۇمىس­تارىنىڭ ەش­­قاي­­سىسى ەلەنانىڭ قاتىسۋىمەن قۇ­رىل­­عان جوبالاردان تىس قالعان جوق. سارى­كول اۋدانىندا جاستاردىڭ 8 ۇكى­مەتتىك ەمەس ۇيىمى قۇرىلىپ, ونىڭ بەسەۋى بەلسەندى جۇمىس ىستەپ وتىر. ەلەنا­نىڭ قاتى­سۋىمەن بەس جىلدىڭ ءىشىن­دە 10 جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. ءوت­كەن جىلى سارىكول اۋدانىنان شىقق­ان اتاقتى ادامدار تۋرالى كىتاپ قۇراس­تىرىپ, ونى اۋدانداعى بارلىق مەكتەپ­كە اپارىپ, تۇساۋكەسەرىن جاساپ تاراتتى. – ءبىز پاتريوتتىق تاربيەگە كوپ كوڭىل بولەمىز. جاستار ءوز اۋدانىن, اۋىلىن جاقسى كورمەسە, ول تۋرالى جەتە بىلمەسە, تۇتاس ەلدى قالاي سۇيەدى؟—دەيدى ەلەنا دانيلوۆا. رەسپۋبليكالىق ۆيدەو-روليكتەر بايقاۋىندا ەلەنانىڭ جۇمىسى «ءبىلىم» اتالىمى بويىنشا بۇۇ-نىڭ ارنايى سىيلىعىنا يە بولدى. وتكەن جىلى ونىڭ ەسىمى «قوستاناي وبلىسى جاستارىنىڭ «التىن كىتابىنا» «جاستار كوشباسشىسى» اتالىمى بويىنشا ەنگىزىلدى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان» قوستاناي وبلىسى, سارىكول اۋدانى