10 000 جىل بۇرىنعى مامونت قاڭقالارى

قازاقتار ءزىل دەپ اتايتىن مامونتتىڭ ازۋلارى مەن سۇيەكتەرىن زەلەنىي گاي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ءانۋار قابىلجاپاروۆ كەزدەيسوق تاۋىپ العان. ول مال باعىپ ءجۇرىپ, تەرەڭ سايدىڭ ىشىنەن سۇيەك شاشىراندىلارىن بايقاپ قالعان. اتان جىلىكتەرگە تاڭ-تاماشا قالىپ, تەگىن دۇنيە ەمەس ەكەندىگىن اڭعارعان. دەرەۋ ءتيىستى ورىندارعا حابار بەرىپ, جاڭالىعىن جەتكىزگەن. جەرگىلىكتى ارحەولوگتاردىڭ ايتۋىن­شا, بيىل تايىنشا اۋدا­نىنىڭ بىرقاتار ەلدى مەكەندەرىن قارعىن سۋ شايىپ, سۇيەكتەر سونىڭ سالدارىنان جەر بەتىنە شىعىپ قالسا كەرەك. 10 مەتر تەرەڭدىكتەن تابىلعان عاجايىپ ولجا, ياعني ءزىل – مامونتتىڭ ومىرت­قاسى, قابىرعالارى, ازۋلارى مەن جىلىگى ازداپ مۇجىلە باس­تاعانىمەن, جاقسى ساقتالعان. وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇ­راجايىنا تابىستالعان الىپ جانۋار قالدىقتارىنا زەرتتەۋ ءجۇر­گىزگەن كاسىبي ماماندار ونى وسىدان 10000 جىلداي بۇرىن ءومىر سۇرگەن مامونتتار دەگەن بولجام ايتۋدا. – ءبىزدىڭ قولىمىزدا بۇل جان­ۋارلاردىڭ ەرتە كەزدە سولتۇستىك وڭىرلەردى مەكەن ەتكەنىن راستايتىن ارحەولوگيالىق قاز­بالار جەتكىلىكتى. العاش رەت 1923 جىلى ەسىل وزەنىنىڭ جا­عاسىنان, سوسىن 1980 جىلى سەر­گەەۆكا جاعىنان تابىلعان الىپ جانۋارلاردىڭ 200 000 جىل بۇرىن ءومىر ءسۇر­گەنى انىق­تالعان. مۇنداي باعا جەت­پەس جادىگەرلەر ياسنوۆكا, بەس­كول كەنت­تەرى ماڭايىنان دا ۇشىراسقان بولاتىن, – دەيدى تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, گەرمانيا ارحەولوگيالىق ينس­­تيتۋتىنىڭ كور­رەسپوندەنت-مۇشەسى ۆيكتور زايبەرت. ءزىل قاڭقالارىن زەرتتەۋمەن عالىمدار مەن ولكەتانۋشىلار اينالىسۋدا. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان» سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى, تايىنشا اۋدانى