اسىق اتا بىلەسىڭ بە؟

عىلىم مەن ءبىلىم دامىعان ءححى عاسىر ادامزات بالاسى ءۇشىن نەبىر وزىق ويلى تەحنولوگيالار مەن روبوتتاردىڭ عاسىرى دەسە بولعانداي. جاھاندانۋ زامانىندا بۇرىنعى مادەنيەتىمىز ۇمىتىلىپ, ەسكىنىڭ سارقىنشاعى بولىپ بارا جاتقانداي. ءويت­كەنى, بۇرىن قولىنان كىتابى تۇسپەيتىن ادامنىڭ بۇگىندە قولىنان ۇيالى تەلەفونى تۇسپەيدى, ال اسىق­پەن وينايتىن بالالار قازىر كوپ ۋاقى­تىن كوك جاشىكتىڭ الدىندا وتكىزەتىنى راس. اسىق ويىنى قازىر بار ما؟ بۇرىندارى «دوپ ويناعان توزار, اسىق ويناعان ازار» دەگەن ءسوزدى ءجيى ەستۋشى ەدىك. بىراق, اسىق ويىنى اۋىلدىڭ ءبىر دۋمانى ەدى. شىنىمەن قازىرگى بالالاردىڭ ءومىرى باسقا ارناعا وزگەرىپ كەتكەندەي, اسىق ويىنىن كەشەگىنىڭ سارقىنشاعى دەپ قاراي ما؟ الدە, اسىق ويناۋعا قىزىقپاي ما؟ اسىق اتۋ – قازاق حالقىنىڭ ءداستۇرلى ۇلتتىق ويىنى. ۇساق مالدىڭ اسىقتى جىلىگىنەن الىنعان جۇمىر سۇيەك – اسىقتاي وينالادى. يىرگەندە تۇسكەن قالپىنا قاراي اسىق – الشى, تايكە, بۇك, شىك دەپ, ال اتۋعا ارنالعان  قورعاسىن قۇيى­لىپ جاسالعانى – ساقا, وڭ قولمەن اتۋعا ىڭ­عايلىسى – وڭقى اسىق دەپ اتالادى. سونداي-اق, اسىقتى كەمى ەكى بالادان باس­تاپ, بىرنەشە بالا ويناسا دا بولا بەرەدى. ۇلكەن مەن كىشى ءبىر-بىرىنە قامقور بولىپ, قۇرداسپەن قۇرداس ءبىر-بىرىمەن باسەكەلەسىپ ويناسا دا بولاتىن ناعىز تارتىستى ويىن ءتۇرى. جۇگىرەسىڭ, سەكىرەسىڭ, كوزدەيسىڭ, تيگىزەسىڭ, ەرەگەسەسىڭ, جەڭەسىڭ, جەڭىلەسىڭ, ۇتاسىڭ, ۇتىلاسىڭ, اسىققا بىردە باي بولاسىڭ, بىردە جۇرداي بولاسىڭ. تازا باسەكە, تازا تاربيە. ۇلتتىق تاربيە. ۇلتتىق ويىن. شەبەرلىككە, مەر­­گەن­دىككە, باتىلدىققا, العىرلىققا تاربيەلەيتىن قۇرال. ال قازىرگىنىڭ بالالارى كوپ جەردە, ءسىرا, اسىقتىڭ نە ەكەنىن دە بىلمەيدى. وكىنىشكە قاراي, قازىر اسىق ويىنى ۇمىتىلا باستادى. كوپتەگەن تۇرلەرى ۇمىتىلىپ, ءمۇل­­دە وينالمايدى. اۋىلدا بولماسا, قالادا بالالار مۇلدەم اسىق وينامايدى. اسىق ويناۋدىڭ وزىندىك دالدەپ اتاتىن ءادىسى بار. اسىق اتۋدىڭ وسى ءبىر ءادىسى قازىرگى بوۋلينگ دەگەن ويىننىڭ تاسىلىنە ۇقساستاۋ. بۇل اسىق ويىنىنىڭ سان قيلىلىعى مەن ارالۋاندىعىن, كوپتەگەن قيمىل-ارەكەتتەردى قام­تيتىندىعىن بىلدىرەدى. بۇل دا سپورتتىڭ ءبىر ءتۇرى دەسەك بولادى. ۇلتتىق ويىنداردى قايتا ناسيحاتتاپ, مەكتەپ باعدارلاماسىنا ەنگىزىپ, دەنە­شىنىقتىرۋ سا­باعىنا ءپان رەتىندە قوسىلسا, نە بولماسا ۇيرەنۋ ۇيىرمەلەرى اشىلسا, دۇكەندەردە اسىق ساتىلسا, ءتول ويىندارىمىز جاڭارىپ, جاڭعىرىپ جاتسا نۇر ۇستىنە نۇر ەمەس پە. وسىنداي ۇلتتىق باي­لىعىمىزعا لايىق­تى دەڭگەيدە كوڭىل بولمەي, ۇمىت قال­دىرىپ بارا جاتقانىمىز وكىنىشتى-اق. قازاقتا: «اسىعىڭ الشىسىنان ءتۇسسىن», دەگەن ىزگى تىلەك بار. اسىق ويىنىندا كىمنىڭ ساقاسى الشىسىنان تۇسسە, سول ءبىرىنشى اتادى. ياعني اسىقتىڭ الشى ءتۇسۋى ونىڭ يەسىن باسىمدىققا جەتكىزەدى. ءساتى ءتۇسىپ, جولى بولىپ تۇرعاندىعىن بىلدىرەدى. ەندەشە, ۇلتتىق ويىنىمىز اسىقتى ۇمىتپايىق, ءسىزدىڭ دە اسىعىڭىز الشىسىنان ءتۇسسىن! ايمان مۇقىشەۆا استانا