مەملەكەت باسشىسى استانانى ءومىر سۇرۋگە ەڭ قولايلى قالاعا اينالدىرۋ ماقساتىندا كەلەلى مىندەتتەر قويىپ وتىر. ەلباسى باس قالانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن زاماناۋي وزىق تەحنولوگيالارمەن قارۋلانعان, جوعارى وركەنيەت تالاپتارىنا ساي ساپالى قىزمەت كورسەتەتىن دەڭگەيگە كوتەرۋ ءۇشىن بارلىق قامقورلىقتى جاساۋدا. وسىنىڭ ناتيجەسىندە استانا قالاسىنىڭ مەديتسيناسى قالا تۇرعىندارىنا عانا ەمەس, بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ جولىندا كەشەندى قىزمەت كورسەتەتىن ورتالىققا اينالدى. ءبىز حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ جولىنداعى تىڭ باستامالارعا ۇيىتقى بولىپ وتىرعان ەلوردالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋ ماقساتىندا قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرىك ءبايجۇنىسوۆتى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
– ەرىك ابەن ۇلى, قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە جاتاتىن مەكەمەلەر جانە ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى حاقىندا نە ايتۋعا بولادى؟
– بۇگىنگى كۇنى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا قاراستى مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعدايىن جاقسارتۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىستار جالعاسىپ كەلەدى. قازىر ەلوردانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ قۇرىلىمىندا 36 مەديتسينالىق مەكەمە جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ ىشىندە 10 ەمحانا, 5 وتباسىلىق دەنساۋلىق ورتالىعى, 14 اۋرۋحانا, 1 مەديتسينالىق جەدەل كومەك كورسەتۋ ستانساسى جانە باسقالار بار. ەلباسىنىڭ تىكەلەي قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا بۇل مەديتسينالىق ۇيىمدار زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن, وزىق ۇلگىدەگى مەديتسينالىق تەحنولوگيالىق جۇيەلەرمەن جابدىقتالعان. وتكەن جىلدىڭ وزىندە قالالىق بالالار جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى, مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ جاڭا عيماراتى, يلينكا تۇرعىن الابىنداعى تۇرعىندارعا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن №10 قالالىق ەمحانانىڭ «باقىت» وتباسىلىق دەنساۋلىق ورتالىعى سالىنىپ, پايدالانىلۋعا بەرىلدى. بۇل عيماراتتاردىڭ بارلىعى جەتەكشى الەمدىك وندىرۋشىلەردىڭ زاماناۋي جاڭا مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارىمەن, سوڭعى ۇلگىدەگى مەديتسينالىق تەحنولوگيالىق جۇيەلەرىمەن جابدىقتالعان. 2016 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن قالالىق جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسى مەن تۋبەركۋلەزگە قارسى ديسپانسەر جاڭا عيماراتقا يە بولادى.
سونىمەن قاتار, حالىقتىڭ ءتۇرلى توپتارىنا تەز, ءتيىمدى جانە بۇركەنشىك اتپەن تەكسەرۋدەن وتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن Check-up باعدارلاماسى جاقسى دامىپ كەلەدى. تۋبەركۋلەزدى زەرتحانالىق دياگنوستيكالاۋدىڭ زاماناۋي يننوۆاتسيالىق ادىستەرى ەنگىزىلگەن, قالا بويىنشا 28 فتيزياتريالىق ۋچاسكە جۇمىس ىستەيدى. قالانىڭ بارلىق باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەك ۇيىمدارىندا باقىلاۋشى ەم جۇرگىزۋ ءۇشىن ارنايى بولمەلەر ءبولىنىپ, شتاتتا حيميزاتورلار قاراستىرىلعان.
– استانالىقتارعا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ كولەمى مەن ساپاسى تۋرالى نە ايتاسىز؟ قالالىق اۋرۋحانالار مەن ەمحانالار قىزمەت كورسەتەتىن حالىق سانى قانشا؟ ەمحانالاردا كەزەكتە تۇراتىن تۇرعىندار سانى قاشان ازايادى؟
– استانا قالاسى حالقىنىڭ سانى كۇننەن-كۇنگە ءوسىپ بارادى. قازىردىڭ وزىندە استانالىقتاردىڭ سانى 900 مىڭ ادامعا جەتكەن. بۇل دەگەنىمىز, قولدانىستاعى ەمحانالاردىڭ الەۋەتى كۇننەن-كۇنگە قارقىندى ءوسىپ وتىرعان قالا تۇرعىندارىنا تولىق كولەمدە ساپالى قىزمەت كورسەتۋدە ءبىرشاما قيىندىقتارعا تاپ بولۋدا. ءاربىر ەمحانا ورنالاسقان جەرى بويىنشا سول توڭىرەكتەگى وسى ەمحاناعا تىركەلگەن تۇرعىندارعا «تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنىڭ تىزبەسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2009 جىلعى 15 جەلتوقسانداعى №2136 قاۋلىسىنا وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2014 جىلعى 27 قاڭتارداعى №29 قاۋلىسىنا سايكەس مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتەدى.
ەمحانالارداعى كەزەكتىلىكتى تومەندەتۋ ماقساتىندا زاماناۋي تالاپتارعا ساي جاڭا ءتيپتى ەمحانالار سالىنۋدا, سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە عانا جاڭادان ارقايسىسىنىڭ قۋاتتىلىعى اۋىسىمىنا 500 ادام قابىلداۋعا ارنالعان №6, 9, 10-شى ەمحانالار اشىلدى. «نيەت», «شاپاعات» جانە «شيپاگەر» وتباسىلىق دەنساۋلىق مەكەمەلەرى قايتا ۇيىمداستىرىلدى. جاڭادان اۋىسىمىنا 250 ادامعا ارنالعان «دوستىق» وتباسىلىق دەنساۋلىق ورتالىعى سالىنىپ, پايدالانىلۋعا بەرىلدى. اعىمداعى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ يلينكا تۇرعىن الابىنداعى تۇرعىندارعا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن №10 قالالىق ەمحانانىڭ «باقىت» وتباسىلىق دەنساۋلىق ورتالىعى سالىنىپ, جۇمىسقا كىرىستى. مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك اياسىندا امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن 7 جەكە مەديتسينالىق ۇيىمعا مەملەكەتتىك تاپسىرىس ورنالاستىرىلعان.
ەمحانالارعا كەلەتىن ادامداردىڭ كەزەك كۇتىپ, كوپ تۇرىپ قالۋىنا جول بەرمەۋ, ولاردىڭ كەلۋىن وڭتايلاندىرۋ, تۇرعىندارعا قىزمەت كورسەتۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋ, وپەراتورلاردىڭ جۇمىس ىستەۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا № 5, 8, 10-شى ەمحانالاردا ەلەكتروندىق كەزەك جۇيەسى ەنگىزىلىپ, ەمدەلۋشىلەرگە كۇتۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسالعان. سونىمەن قاتار, قالا تۇرعىندارى ەلەكتروندىق ۇكىمەت جانە ەمحانا سايتى ارقىلى دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا جازىلا الادى.
استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ «اقىلدى قالا» جوباسىنىڭ اياسىندا №4 قالالىق ەمحانادا «اقىلدى ەمحانا» جوباسى ءىسكە اسىرىلىپ وتىر. بۇل باعدارلامادا: ەمدەلۋشىنىڭ ەلەكتروندىق مەديتسينالىق كارتاسىن اشۋ, ەلەكتروندىق كەزەك, بىرنەشە ءادىستەر ارقىلى دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا الدىن الا جازىلۋ, ەمحانانىڭ سايتى, وزىنە-ءوزى قىزمەت كورسەتەتىن تەرمينالى, شتريح-كود سكانەرىن قولدانۋ ارقىلى تىركەۋ بولىمىندە جازىلۋ سياقتى قىزمەت تۇرلەرى كورسەتىلەدى. بۇل دەگەنىمىز, ەمدەلۋشىنىڭ كەزەكتە تۇرماي جازىلعان ۋاقىتى بويىنشا بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا كەلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.
– ەرىك ابەن ۇلى, مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ءجۇيەسىنە كوشۋ ماسەلەسى تۋرالى ويىڭىزدى بىلسەك.
– ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2015 جىلعى 20 مامىرداعى ۇلت جوسپارى – بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى «100 ناقتى قادام» باعدارلاماسىنىڭ 80-قادامىندا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋدى تاپسىرعانى بارشاعا ءمالىم. وسىلايشا, مەملەكەتتىك باعدارلامالار شەگىندە حالىق دەنساۋلىعىنا قاتىستى ماسەلە وزەكتى بولىپ قالا بەرمەك. الايدا, كەيبىر ساراپشىلاردىڭ ءمالىمەتتەرىنە سايكەس, ازاماتتاردىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا جانە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جۇمىسكەرلەردىڭ دەنساۋلىعىنا نەمقۇرايدى قاراۋ فاكتىلەرى ءالى دە ورىن الىپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى ەلباسى ن.نازارباەۆ 2015 جىلعى 16 قاراشادا «مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىن قابىلدادى.
بۇل زاڭنىڭ 2017 جىلعى 1 ءشىلدەدەن باستاپ قولدانىسقا ەنۋىنە بايلانىستى, ەلىمىزدە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ مىندەتتى ساقتاندىرۋ كولەمىندە جانە تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى شەگىندە دە ىسكە اسىرىلاتىن بولادى. جالپى, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ تولەمدەرى, مەملەكەت پەن جۇمىسكەرلەردىڭ قورعا تولەيتىن جارنالارى ەسەبىنەن قۇرالادى. وسى ورايدا, اۋدارىمدار مەن جارنالاردىڭ كولەمىنە توقتالا كەتكەن ورىندى بولار. ماسەلەن, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ اۋدارىمدارى ەسەپتەۋ وبەكتىسىنىڭ 2 پايىزىنان باستالىپ 2020 جىلعا تامان 5 پايىزعا دەيىن, جۇمىسكەرلەردىڭ جارنالارى ەسەپتەۋ وبەكتىسىنىڭ 1 پايىزىنان 2020 جىلعا دەيىن 7 پايىزعا, مەملەكەت جارناسىن ەسەپتەۋ وبەكتىسىنىڭ 4 پايىزىنان 2024 جىلعا دەيىن 7 پايىزعا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
بالالار, كوپبالالى انالار, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قاتىسۋشىلارى, مۇگەدەكتەر, جۇمىسسىز ادامدار, ينتەرنات تاربيەلەنۋشىلەرى, كۇندىزگى وقۋ نىسانىندا ءبىلىم الۋشىلار, جۇمىس ىستەمەيتىن جۇكتى ايەلدەر مەن بالا تۋعا, ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى دەمالىستاعىلار, زەينەتكەرلەر, اسكەريلەر, ارناۋلى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, سوت ۇكىمى بويىنشا جازاسىن وتەۋشىلەر مەن ۋاقىتشا يزولياتورلارداعى ادامدار ءمىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە جارنا تولەۋدەن بوساتىلادى. حالىقتىڭ مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە جارنا تولەۋدەن بوساتىلعان بولىگى ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان ارناۋلى جارنالار بولىنەدى.
ال تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى جەدەل مەديتسينالىق كومەك, الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلار مەن جۇقپالى اۋرۋلار كەزىندەگى مەديتسينالىق كومەكتى قۇرايتىن بولادى. سونىمەن بىرگە, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە ازاماتتاردىڭ العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق جانە ستاتسيونارلىق كومەك كورسەتۋ ۇيىمدارىن تاڭداۋ قۇقىعى قالدىرىلادى.
وسىلايشا, مىندەتتى جارنالار ارقىلى ازاماتتاردىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشىلىگىن جانە نارىقتىق قاتىناس ارقىلى كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جاعداي, مىندەتتى ساقتاندىرۋ جۇيەسى نەگىزىندە حالىقارالىق تاجىريبەگە سايكەس, ازاماتتاردىڭ دارىگەرلەرگە الدىن الا جازىلۋ تاجىريبەسىن كەڭىنەن تاراتۋ جانە شۇعىل ستاتسيونارلىق كومەكتى پايدالانۋ دەڭگەيى تومەندەتۋگە قاتىستى جۇمىستارىن ودان ءارى دامىتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
– قالالىق جەدەل جاردەم سالاسى تالاپقا ساي ما؟
– ءار سالانىڭ ءوز ولقىلىقتارى مەن قيىندىقتارى بارشىلىق. قالالىق جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسىنىڭ قىزمەتى استانا قالاسى اكىمىنىڭ جەكە باقىلاۋىنا الىنعان. وسى سالانى دامىتۋ ماقساتىندا بىرقاتار جۇمىستار اتقارىلدى جانە ول ءوز جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى. ءبۇگىنگى كۇنگى باستى پروبلەمانىڭ ءبىرى بۇل سانيتارلىق اۆتوكولىكتەردىڭ جەتىسپەۋى جانە قولدانىستاعى كولىكتەردىڭ ەسكىرۋى بولىپ وتىر. 2016 جىلدىڭ ءى توقساندىق قورىتىندىسى بويىنشا جەدەل جاردەم كولىكتەرىمەن قامتىلۋى 92 پايىزدى قۇراپ وتىر.
جىلدىڭ باسىنان جەدەل ءجاردەم قىزمەتىنىڭ الدىندا 1-3 ساناتتى شاقىرتۋلارعا 10 (ون) مينۋتتىڭ, 4-6 ساناتتى شاقىرتۋلارعا 20 (جيىرما) مينۋتتىڭ ىشىندە جەتۋ بويىنشا تالاپ قويىلعان. بۇگىنگى كۇنى بۇل كورسەتكىشكە قول جەتكىزىپ وتىرمىز.
– ەمدەۋ ورتالىقتارى بىلىكتى كادرلارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن بە؟ كادر تاپشىلىعى قالاي شەشىلەدى؟
– 2016 جىلعى ءى توقسانىنداعى احۋال بويىنشا استانا قالاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا باعىنىستى 36 مەديتسينالىق ۇيىمداردا 9424 مەديتسينا قىزمەتكەرى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 3202 دارىگەرلەر جانە 6222 ورتا ءبىلىمدى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى. دارىگەرلەردىڭ ساناتتىلىق دەڭگەيى 3,3 پايىزعا ءوسىپ, 48 پايىزدى قۇرادى, ورتا ءبىلىمدى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىندە بۇل كورسەتكىش 37 پايىزدى قۇرادى.
كادر تاپشىلىعىن تومەندەتۋ ماقساتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى مەن قالانىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدارىندا كادرلاردى تارتۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىستار, مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدج تۇلەكتەرى اراسىندا ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ەلوردا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس اتقارىپ وتىر. «سالاماتتى قازاقستان» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جىلدارىندا ەلوردانىڭ 10 000-نان استام مەديتسينا قىزمەتكەرى شەتەلدىك جانە وتاندىق كلينيكالاردا بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىردى. شامامەن 400 مەديتسينا قىزمەتكەرى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن شەتەلدىك كلينيكالاردا وقىپ كەلدى. 2015 جىلدىڭ وزىندە ەلىمىزدىڭ, تاياۋ جانە شەت مەملەكەتتەرىنىڭ عىلىمي ورتالىقتارىندا 4250 دارىگەر مەن مەيىربيكە, مەيىرگەرلەر بىلىكتىلىكتى جوعارىلاتتى جانە باستاپقى ماماندىق كۋرسىنان ءوتتى. شەتەلدىك مامانداردىڭ 37 شەبەرلىك-كلاسى ءوتتى, ونى وتكىزۋ كەزىندە بىرلەسىپ 45 وپەراتسيا جاسالىپ, 400-دەن استام ەمدەلۋشىلەر كەڭەس الدى.
– ءوزىڭىز اتاپ كورسەتكەندەي, كەلەسى جىلدان باستاپ ەلىمىزدە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلەدى. وسى ماڭىزدى جۇيەنىڭ ءمانى مەن قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ الداعى مىندەتتەرى تۋرالى نە ايتاسىز؟
– الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانىنداي, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ قىزمەت ساپاسىن كوتەرىپ, ءار ادامنىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا دەگەن جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرادى. ساراپشىلاردىڭ بولجامى بويىنشا اتالعان جوبانى ەنگىزگەننەن كەيىن ەلىمىزدەگى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدىڭ دەڭگەيى ايتارلىقتاي ءوسىپ, دارىگەرلەردىڭ جالاقىسىن ارتتىرۋ مۇمكىندىگى پايدا بولادى. ەلوردا مىسالىندا اۋرۋحانالار جوعارى ساناتتى جابدىقتار مەن قىمبات ءدارى-دارمەكتەر ساتىپ الادى. سونداي-اق, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ادامعا تەكسەرۋدەن وتۋىنە, قاجەت بولعان جاعدايدا جەكە قارجىسىن جۇمساماي ەم الۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل جۇيە قولدانىسقا ەنگەننەن كەيىن دە كونستيتۋتسيادا كورسەتىلگەن مەملەكەتتىڭ حالىققا مىندەتتى اقىسىز مەديتسينالىق كومەگىنىڭ دەڭگەيى سول كۇيى ساقتالادى. سوندىقتان مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن وسكەلەڭ تالاپ دارەجەسىنە كوتەرۋ ءۇشىن ءبىز بۇل جۇيەگە كوشۋىمىز كەرەك.
جوعارىدا كورسەتىلگەن ستراتەگيالىق تاپسىرمالار مەن باعىتتاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى 2016-2019 جىلدارى ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋعا ارنالعان «دەنساۋلىق» باعدارلاماسىن بەكىتتى. ونىڭ ماقساتى: تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماسەلەلى بويىنشا مۇددەلى سەكتورلار مەن ۆەدومستۆولاردىڭ قارىم-قاتىناسىن جەتىلدىرۋ; مساك دامىتۋ باسىمدىلىعىمەن مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ; مەديتسينالىق ۇيىمداردى باسقارۋدى جەتىلدىرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ; ادامي رەسۋرستاردى باسقارۋ, يننوۆاتسيا مەن مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق عىلىمدى دامىتۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ; ءدارى-دارمەكپەن قامسىزداندىرۋدى جەتىلدىرۋ, مەديتسينالىق جابدىقتى, مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمداردى پايدالانۋ ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋ; مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جاعدايىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن باسقارۋ جانە قارجىلاندىرۋدى جەتىلدىرۋ بولىپ تابىلادى. ەلوردانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى وسى مىندەتتەردى ءىس جۇزىنە اسىرۋ ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسايتىن بولادى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
• 28 ماۋسىم, 2016
مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ – ساپالى قىزمەت كەپىلى
مەملەكەت باسشىسى استانانى ءومىر سۇرۋگە ەڭ قولايلى قالاعا اينالدىرۋ ماقساتىندا كەلەلى مىندەتتەر قويىپ وتىر. ەلباسى باس قالانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن زاماناۋي وزىق تەحنولوگيالارمەن قارۋلانعان, جوعارى وركەنيەت تالاپتارىنا ساي ساپالى قىزمەت كورسەتەتىن دەڭگەيگە كوتەرۋ ءۇشىن بارلىق قامقورلىقتى جاساۋدا. وسىنىڭ ناتيجەسىندە استانا قالاسىنىڭ مەديتسيناسى قالا تۇرعىندارىنا عانا ەمەس, بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ جولىندا كەشەندى قىزمەت كورسەتەتىن ورتالىققا اينالدى. ءبىز حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ جولىنداعى تىڭ باستامالارعا ۇيىتقى بولىپ وتىرعان ەلوردالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋ ماقساتىندا قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرىك ءبايجۇنىسوۆتى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
– ەرىك ابەن ۇلى, قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە جاتاتىن مەكەمەلەر جانە ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى حاقىندا نە ايتۋعا بولادى؟
– بۇگىنگى كۇنى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا قاراستى مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعدايىن جاقسارتۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىستار جالعاسىپ كەلەدى. قازىر ەلوردانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ قۇرىلىمىندا 36 مەديتسينالىق مەكەمە جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ ىشىندە 10 ەمحانا, 5 وتباسىلىق دەنساۋلىق ورتالىعى, 14 اۋرۋحانا, 1 مەديتسينالىق جەدەل كومەك كورسەتۋ ستانساسى جانە باسقالار بار. ەلباسىنىڭ تىكەلەي قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا بۇل مەديتسينالىق ۇيىمدار زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن, وزىق ۇلگىدەگى مەديتسينالىق تەحنولوگيالىق جۇيەلەرمەن جابدىقتالعان. وتكەن جىلدىڭ وزىندە قالالىق بالالار جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى, مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ جاڭا عيماراتى, يلينكا تۇرعىن الابىنداعى تۇرعىندارعا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن №10 قالالىق ەمحانانىڭ «باقىت» وتباسىلىق دەنساۋلىق ورتالىعى سالىنىپ, پايدالانىلۋعا بەرىلدى. بۇل عيماراتتاردىڭ بارلىعى جەتەكشى الەمدىك وندىرۋشىلەردىڭ زاماناۋي جاڭا مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارىمەن, سوڭعى ۇلگىدەگى مەديتسينالىق تەحنولوگيالىق جۇيەلەرىمەن جابدىقتالعان. 2016 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن قالالىق جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسى مەن تۋبەركۋلەزگە قارسى ديسپانسەر جاڭا عيماراتقا يە بولادى.
سونىمەن قاتار, حالىقتىڭ ءتۇرلى توپتارىنا تەز, ءتيىمدى جانە بۇركەنشىك اتپەن تەكسەرۋدەن وتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن Check-up باعدارلاماسى جاقسى دامىپ كەلەدى. تۋبەركۋلەزدى زەرتحانالىق دياگنوستيكالاۋدىڭ زاماناۋي يننوۆاتسيالىق ادىستەرى ەنگىزىلگەن, قالا بويىنشا 28 فتيزياتريالىق ۋچاسكە جۇمىس ىستەيدى. قالانىڭ بارلىق باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەك ۇيىمدارىندا باقىلاۋشى ەم جۇرگىزۋ ءۇشىن ارنايى بولمەلەر ءبولىنىپ, شتاتتا حيميزاتورلار قاراستىرىلعان.
– استانالىقتارعا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ كولەمى مەن ساپاسى تۋرالى نە ايتاسىز؟ قالالىق اۋرۋحانالار مەن ەمحانالار قىزمەت كورسەتەتىن حالىق سانى قانشا؟ ەمحانالاردا كەزەكتە تۇراتىن تۇرعىندار سانى قاشان ازايادى؟
– استانا قالاسى حالقىنىڭ سانى كۇننەن-كۇنگە ءوسىپ بارادى. قازىردىڭ وزىندە استانالىقتاردىڭ سانى 900 مىڭ ادامعا جەتكەن. بۇل دەگەنىمىز, قولدانىستاعى ەمحانالاردىڭ الەۋەتى كۇننەن-كۇنگە قارقىندى ءوسىپ وتىرعان قالا تۇرعىندارىنا تولىق كولەمدە ساپالى قىزمەت كورسەتۋدە ءبىرشاما قيىندىقتارعا تاپ بولۋدا. ءاربىر ەمحانا ورنالاسقان جەرى بويىنشا سول توڭىرەكتەگى وسى ەمحاناعا تىركەلگەن تۇرعىندارعا «تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنىڭ تىزبەسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2009 جىلعى 15 جەلتوقسانداعى №2136 قاۋلىسىنا وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2014 جىلعى 27 قاڭتارداعى №29 قاۋلىسىنا سايكەس مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتەدى.
ەمحانالارداعى كەزەكتىلىكتى تومەندەتۋ ماقساتىندا زاماناۋي تالاپتارعا ساي جاڭا ءتيپتى ەمحانالار سالىنۋدا, سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە عانا جاڭادان ارقايسىسىنىڭ قۋاتتىلىعى اۋىسىمىنا 500 ادام قابىلداۋعا ارنالعان №6, 9, 10-شى ەمحانالار اشىلدى. «نيەت», «شاپاعات» جانە «شيپاگەر» وتباسىلىق دەنساۋلىق مەكەمەلەرى قايتا ۇيىمداستىرىلدى. جاڭادان اۋىسىمىنا 250 ادامعا ارنالعان «دوستىق» وتباسىلىق دەنساۋلىق ورتالىعى سالىنىپ, پايدالانىلۋعا بەرىلدى. اعىمداعى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ يلينكا تۇرعىن الابىنداعى تۇرعىندارعا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن №10 قالالىق ەمحانانىڭ «باقىت» وتباسىلىق دەنساۋلىق ورتالىعى سالىنىپ, جۇمىسقا كىرىستى. مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك اياسىندا امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن 7 جەكە مەديتسينالىق ۇيىمعا مەملەكەتتىك تاپسىرىس ورنالاستىرىلعان.
ەمحانالارعا كەلەتىن ادامداردىڭ كەزەك كۇتىپ, كوپ تۇرىپ قالۋىنا جول بەرمەۋ, ولاردىڭ كەلۋىن وڭتايلاندىرۋ, تۇرعىندارعا قىزمەت كورسەتۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋ, وپەراتورلاردىڭ جۇمىس ىستەۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا № 5, 8, 10-شى ەمحانالاردا ەلەكتروندىق كەزەك جۇيەسى ەنگىزىلىپ, ەمدەلۋشىلەرگە كۇتۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسالعان. سونىمەن قاتار, قالا تۇرعىندارى ەلەكتروندىق ۇكىمەت جانە ەمحانا سايتى ارقىلى دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا جازىلا الادى.
استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ «اقىلدى قالا» جوباسىنىڭ اياسىندا №4 قالالىق ەمحانادا «اقىلدى ەمحانا» جوباسى ءىسكە اسىرىلىپ وتىر. بۇل باعدارلامادا: ەمدەلۋشىنىڭ ەلەكتروندىق مەديتسينالىق كارتاسىن اشۋ, ەلەكتروندىق كەزەك, بىرنەشە ءادىستەر ارقىلى دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا الدىن الا جازىلۋ, ەمحانانىڭ سايتى, وزىنە-ءوزى قىزمەت كورسەتەتىن تەرمينالى, شتريح-كود سكانەرىن قولدانۋ ارقىلى تىركەۋ بولىمىندە جازىلۋ سياقتى قىزمەت تۇرلەرى كورسەتىلەدى. بۇل دەگەنىمىز, ەمدەلۋشىنىڭ كەزەكتە تۇرماي جازىلعان ۋاقىتى بويىنشا بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا كەلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.
– ەرىك ابەن ۇلى, مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ءجۇيەسىنە كوشۋ ماسەلەسى تۋرالى ويىڭىزدى بىلسەك.
– ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2015 جىلعى 20 مامىرداعى ۇلت جوسپارى – بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى «100 ناقتى قادام» باعدارلاماسىنىڭ 80-قادامىندا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋدى تاپسىرعانى بارشاعا ءمالىم. وسىلايشا, مەملەكەتتىك باعدارلامالار شەگىندە حالىق دەنساۋلىعىنا قاتىستى ماسەلە وزەكتى بولىپ قالا بەرمەك. الايدا, كەيبىر ساراپشىلاردىڭ ءمالىمەتتەرىنە سايكەس, ازاماتتاردىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا جانە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جۇمىسكەرلەردىڭ دەنساۋلىعىنا نەمقۇرايدى قاراۋ فاكتىلەرى ءالى دە ورىن الىپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى ەلباسى ن.نازارباەۆ 2015 جىلعى 16 قاراشادا «مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىن قابىلدادى.
بۇل زاڭنىڭ 2017 جىلعى 1 ءشىلدەدەن باستاپ قولدانىسقا ەنۋىنە بايلانىستى, ەلىمىزدە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ مىندەتتى ساقتاندىرۋ كولەمىندە جانە تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى شەگىندە دە ىسكە اسىرىلاتىن بولادى. جالپى, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ تولەمدەرى, مەملەكەت پەن جۇمىسكەرلەردىڭ قورعا تولەيتىن جارنالارى ەسەبىنەن قۇرالادى. وسى ورايدا, اۋدارىمدار مەن جارنالاردىڭ كولەمىنە توقتالا كەتكەن ورىندى بولار. ماسەلەن, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ اۋدارىمدارى ەسەپتەۋ وبەكتىسىنىڭ 2 پايىزىنان باستالىپ 2020 جىلعا تامان 5 پايىزعا دەيىن, جۇمىسكەرلەردىڭ جارنالارى ەسەپتەۋ وبەكتىسىنىڭ 1 پايىزىنان 2020 جىلعا دەيىن 7 پايىزعا, مەملەكەت جارناسىن ەسەپتەۋ وبەكتىسىنىڭ 4 پايىزىنان 2024 جىلعا دەيىن 7 پايىزعا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
بالالار, كوپبالالى انالار, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قاتىسۋشىلارى, مۇگەدەكتەر, جۇمىسسىز ادامدار, ينتەرنات تاربيەلەنۋشىلەرى, كۇندىزگى وقۋ نىسانىندا ءبىلىم الۋشىلار, جۇمىس ىستەمەيتىن جۇكتى ايەلدەر مەن بالا تۋعا, ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى دەمالىستاعىلار, زەينەتكەرلەر, اسكەريلەر, ارناۋلى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, سوت ۇكىمى بويىنشا جازاسىن وتەۋشىلەر مەن ۋاقىتشا يزولياتورلارداعى ادامدار ءمىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە جارنا تولەۋدەن بوساتىلادى. حالىقتىڭ مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە جارنا تولەۋدەن بوساتىلعان بولىگى ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان ارناۋلى جارنالار بولىنەدى.
ال تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى جەدەل مەديتسينالىق كومەك, الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلار مەن جۇقپالى اۋرۋلار كەزىندەگى مەديتسينالىق كومەكتى قۇرايتىن بولادى. سونىمەن بىرگە, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە ازاماتتاردىڭ العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق جانە ستاتسيونارلىق كومەك كورسەتۋ ۇيىمدارىن تاڭداۋ قۇقىعى قالدىرىلادى.
وسىلايشا, مىندەتتى جارنالار ارقىلى ازاماتتاردىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشىلىگىن جانە نارىقتىق قاتىناس ارقىلى كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جاعداي, مىندەتتى ساقتاندىرۋ جۇيەسى نەگىزىندە حالىقارالىق تاجىريبەگە سايكەس, ازاماتتاردىڭ دارىگەرلەرگە الدىن الا جازىلۋ تاجىريبەسىن كەڭىنەن تاراتۋ جانە شۇعىل ستاتسيونارلىق كومەكتى پايدالانۋ دەڭگەيى تومەندەتۋگە قاتىستى جۇمىستارىن ودان ءارى دامىتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
– قالالىق جەدەل جاردەم سالاسى تالاپقا ساي ما؟
– ءار سالانىڭ ءوز ولقىلىقتارى مەن قيىندىقتارى بارشىلىق. قالالىق جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسىنىڭ قىزمەتى استانا قالاسى اكىمىنىڭ جەكە باقىلاۋىنا الىنعان. وسى سالانى دامىتۋ ماقساتىندا بىرقاتار جۇمىستار اتقارىلدى جانە ول ءوز جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى. ءبۇگىنگى كۇنگى باستى پروبلەمانىڭ ءبىرى بۇل سانيتارلىق اۆتوكولىكتەردىڭ جەتىسپەۋى جانە قولدانىستاعى كولىكتەردىڭ ەسكىرۋى بولىپ وتىر. 2016 جىلدىڭ ءى توقساندىق قورىتىندىسى بويىنشا جەدەل جاردەم كولىكتەرىمەن قامتىلۋى 92 پايىزدى قۇراپ وتىر.
جىلدىڭ باسىنان جەدەل ءجاردەم قىزمەتىنىڭ الدىندا 1-3 ساناتتى شاقىرتۋلارعا 10 (ون) مينۋتتىڭ, 4-6 ساناتتى شاقىرتۋلارعا 20 (جيىرما) مينۋتتىڭ ىشىندە جەتۋ بويىنشا تالاپ قويىلعان. بۇگىنگى كۇنى بۇل كورسەتكىشكە قول جەتكىزىپ وتىرمىز.
– ەمدەۋ ورتالىقتارى بىلىكتى كادرلارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن بە؟ كادر تاپشىلىعى قالاي شەشىلەدى؟
– 2016 جىلعى ءى توقسانىنداعى احۋال بويىنشا استانا قالاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا باعىنىستى 36 مەديتسينالىق ۇيىمداردا 9424 مەديتسينا قىزمەتكەرى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 3202 دارىگەرلەر جانە 6222 ورتا ءبىلىمدى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى. دارىگەرلەردىڭ ساناتتىلىق دەڭگەيى 3,3 پايىزعا ءوسىپ, 48 پايىزدى قۇرادى, ورتا ءبىلىمدى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىندە بۇل كورسەتكىش 37 پايىزدى قۇرادى.
كادر تاپشىلىعىن تومەندەتۋ ماقساتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى مەن قالانىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدارىندا كادرلاردى تارتۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىستار, مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدج تۇلەكتەرى اراسىندا ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ەلوردا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس اتقارىپ وتىر. «سالاماتتى قازاقستان» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جىلدارىندا ەلوردانىڭ 10 000-نان استام مەديتسينا قىزمەتكەرى شەتەلدىك جانە وتاندىق كلينيكالاردا بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىردى. شامامەن 400 مەديتسينا قىزمەتكەرى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن شەتەلدىك كلينيكالاردا وقىپ كەلدى. 2015 جىلدىڭ وزىندە ەلىمىزدىڭ, تاياۋ جانە شەت مەملەكەتتەرىنىڭ عىلىمي ورتالىقتارىندا 4250 دارىگەر مەن مەيىربيكە, مەيىرگەرلەر بىلىكتىلىكتى جوعارىلاتتى جانە باستاپقى ماماندىق كۋرسىنان ءوتتى. شەتەلدىك مامانداردىڭ 37 شەبەرلىك-كلاسى ءوتتى, ونى وتكىزۋ كەزىندە بىرلەسىپ 45 وپەراتسيا جاسالىپ, 400-دەن استام ەمدەلۋشىلەر كەڭەس الدى.
– ءوزىڭىز اتاپ كورسەتكەندەي, كەلەسى جىلدان باستاپ ەلىمىزدە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلەدى. وسى ماڭىزدى جۇيەنىڭ ءمانى مەن قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ الداعى مىندەتتەرى تۋرالى نە ايتاسىز؟
– الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانىنداي, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ قىزمەت ساپاسىن كوتەرىپ, ءار ادامنىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا دەگەن جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرادى. ساراپشىلاردىڭ بولجامى بويىنشا اتالعان جوبانى ەنگىزگەننەن كەيىن ەلىمىزدەگى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدىڭ دەڭگەيى ايتارلىقتاي ءوسىپ, دارىگەرلەردىڭ جالاقىسىن ارتتىرۋ مۇمكىندىگى پايدا بولادى. ەلوردا مىسالىندا اۋرۋحانالار جوعارى ساناتتى جابدىقتار مەن قىمبات ءدارى-دارمەكتەر ساتىپ الادى. سونداي-اق, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ادامعا تەكسەرۋدەن وتۋىنە, قاجەت بولعان جاعدايدا جەكە قارجىسىن جۇمساماي ەم الۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل جۇيە قولدانىسقا ەنگەننەن كەيىن دە كونستيتۋتسيادا كورسەتىلگەن مەملەكەتتىڭ حالىققا مىندەتتى اقىسىز مەديتسينالىق كومەگىنىڭ دەڭگەيى سول كۇيى ساقتالادى. سوندىقتان مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن وسكەلەڭ تالاپ دارەجەسىنە كوتەرۋ ءۇشىن ءبىز بۇل جۇيەگە كوشۋىمىز كەرەك.
جوعارىدا كورسەتىلگەن ستراتەگيالىق تاپسىرمالار مەن باعىتتاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى 2016-2019 جىلدارى ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋعا ارنالعان «دەنساۋلىق» باعدارلاماسىن بەكىتتى. ونىڭ ماقساتى: تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماسەلەلى بويىنشا مۇددەلى سەكتورلار مەن ۆەدومستۆولاردىڭ قارىم-قاتىناسىن جەتىلدىرۋ; مساك دامىتۋ باسىمدىلىعىمەن مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ; مەديتسينالىق ۇيىمداردى باسقارۋدى جەتىلدىرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ; ادامي رەسۋرستاردى باسقارۋ, يننوۆاتسيا مەن مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق عىلىمدى دامىتۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ; ءدارى-دارمەكپەن قامسىزداندىرۋدى جەتىلدىرۋ, مەديتسينالىق جابدىقتى, مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمداردى پايدالانۋ ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋ; مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جاعدايىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن باسقارۋ جانە قارجىلاندىرۋدى جەتىلدىرۋ بولىپ تابىلادى. ەلوردانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى وسى مىندەتتەردى ءىس جۇزىنە اسىرۋ ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسايتىن بولادى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار
كاسپي تەڭىزىندە ءبىر تۇندە ءۇش جەر سىلكىنىسى تىركەلدى
تابيعات • كەشە
بلوگەر قايسار قامزا ۆەتنامدا ۇستالدى
وقيعا • كەشە
شەرحان تالاپ جاڭا قىزمەتكە تاعايىندالدى
تاعايىنداۋ • كەشە
استانادا «نۇر شاشۋ» حالىقارالىق كورمەسى اشىلدى
مادەنيەت • كەشە
ەلىمىزدىڭ بايلانىس نارىعى 380 ملرد تەڭگەگە جەتتى
قوعام • كەشە
قازاقستان عارىشتى جاڭا تاسىلمەن زەرتتەۋگە كوشەدى
قازاقستان • كەشە
پاۆلوداردا جەر وپىرىلىپ, ەكى جۇمىسشى قازا تاپتى
وقيعا • كەشە
قاراشىعاناق جوباسى: گاز جەتكىزۋ مەن باعا ماسەلەسى تالقىلاندى
قازاقستان • كەشە
الماتىدا ءداستۇرلى V فارابي فورۋمى قورىتىندىلاندى
فورۋم • كەشە
