شەشۋشى شەپكە جەتتى

* دودا فۋتبولدان فرانتسيادا ءوتىپ جاتقان ەۋروپا چەمپيوناتىندا 22 ماۋسىم كۇنى توپتىق ويىندار تۇگەل وينالىپ ءبىتتى. بۇل كۇنى سوڭعى ەكى توپتىڭ ءتورت كومانداسى ءوزارا كۇش سىناسىپ, كەلەسى كەزەڭگە جولداما الاتىنداردىڭ تولىق نۇسقاسى ءتۇزىلىپ شىعۋىن قامتاماسىز ەتتى. ەندى 1/8 فينالدا قانداي قۇرامالاردىڭ ءبىر-بىرلەرىمەن كۇش سىناساتىندارى دا بەلگىلى بولىپ وتىر. توپتارداعى كوشباسىلاردىڭ تۇلعالارى بەلگىلى بولىپ قالعان­دىعىنان شىعار, ءتۋرنيردىڭ سوڭعى ويىندارىندا كۇتپەگەن ناتيجەلەر كوبىرەك كەزدەستى. بۇعان قوسا, وسى تۇستاعى ماتچتاردىڭ ءبارى وزدە­رىنىڭ ىمىراسىز سيپاتتارىمەن جانكۇيەرلەردى ءتانتى ەتتى. ءبىز ءسوز ەتكەلى وتىرعان ءتورت كەزدەسۋدىڭ كەلبەتى دە ءدال وسىنداي تۇجىرىم جاساۋعا نەگىز بەرە الادى. اتالعان ويىنداردىڭ اراسىندا F توبىنداعى ۆەنگريا – پورتۋگاليا ۇشىراسۋى ءوزىنىڭ ۇدايى تارتىس ۇستىندە وتۋىمەن بىرگە, گولدارىنىڭ دا كوپتىگى ارقىلى باسقالارىنان, ءسوز جوق, ءبىر سۇيەم بولسا دا جوعارى تۇر. بۇل سونداي-اق وسى كەزگە دەيىن ءوزىنىڭ شىنايى تالانتى مەن بوم­بارديرلىك قابىلەتىن كورسەتە الماعان كريشتيانۋ رونالدۋدىڭ جۇل­دىزى جارقىراپ جانعان ك­ەلىستى ءبىر ويىن بولدى. ول ماتچتا ءوز قۇراماسى سالعان ءۇش گولعا دا قاتىسىپ, سولاردىڭ ەكەۋىنە اۆتورلىق ەتسە, بىرەۋىنە ناتيجەلى پاس جاسادى. ءسويتىپ, قورىتىندى ەسەبى 3:3 بولىپ بىتكەن كەزدەسۋ پور­­تۋگالداردى پلەي-وفف كەزەڭىنە شى­عاردى. ماتچتا دۋبل جاساعان رونالدۋ ەۋروپانىڭ ءتورت چەمپيوناتىنا قاتىسىپ, ولاردىڭ بارىندە گول سوققان تۇڭعىش ويىنشى اتاندى. بۇعان دەيىنگى ەكى ويىندى تەڭ اياقتاپ, تۋرنير كەستەسىندەگى جاع­دايى ءماز بولماعان پورتۋگاليا ويىندى قارقىندى باستادى. سەبەبى, ولارعا ەندى ۇتىس اۋاداي كەرەك ەدى. بىراق سانتۋشتىڭ شاكىرتتەرى دوپقا ەگەلىك ەتىپ, قارسى قاقپا ماڭىنان شەڭبەر قۇرعاننان ارىعا بارا المادى. ونىڭ ەسەسىنە, ماديارلار ءبىرىنشى قارسى شابۋىلىنىڭ وزىندە-اق گول سالىپ كەتتى. 19-مينۋتتا بۇرىشتان بەرىلگەن دوپقا بۇرىن جەتكەن زولتان گەرا الىس بۇرىشتى سولق ەتكىزدى. بۇعان پورتۋگالدار 43-مينۋتتا عانا جاۋاپ قايتارا الدى. وسى تۇستا الاڭنىڭ ورتا تۇسىنان رونالدۋدىڭ العا ۇمتىلىپ ۇرۋ ءۇشىن جەرمەن سىر­عىتىپ بەرگەن دوبىنا ماديارلار قورعاۋشىسىمەن قاتارلاسا جەتكەن ناني ءسال جىلدامدىق تانىتىپ, ونى گولكيپەردىڭ وڭ جاعىن الا تورعا قاراي توپ ەتكىزدى. ەكىنشى تايم ءتىپتى كۇتپەگەن كورى­نىسپەن كوگەن كەردى. بۇل جولى بالاش دجۋدجاك ستاندارتتى جاعدايدى قالاي پايدالانۋ كەرەك ەكەنىن كور­سەتىپ بەردى. ونىڭ جاساعان سوق­قىسى الدىمەن قورعاننان قايت­تى, ال ەكىنشى قايتارا كەلگەن كەزىندە دوپتى قاقپا اۋماعىنا كەلىس­تىرىپ كىرگىزىپ جىبەردى. بىراق ماديارلار بۇل قۋانىشتىڭ قىر­مانىن كوپ تاسىتىپ تۇرا المادى. ارادا مينۋت وتپەي جاتىپ, رونالدۋ قاقپا الدىنداعى قاربالاس ساتتە دوپتى وكشەسىمەن سارت ەتكىزىپ, توردىڭ اۋماعىنان ءبىر-اق شىعاردى. ال ارادا 6 مينۋت وتكەننەن كەيىن دجۋدجاك ەكى ويىنشىنى الداپ ءوتىپ, تاعى ءبىر دوپتى داربازا دارگەيىنە سۇڭگىتە سالدى. دۋبل. بۇدان سوڭ 7 مينۋت وتكەسىن, كريشتيانۋ دە ەكىنشى گولىن سالىپ ۇلگەردى. وسى ەسەپ ويىن سوڭىنا دەيىن وزگەرمەدى. ءسويتىپ, توپتىق كەزەڭدەگى ءۇش ويى­نىن دا تەڭ بىتىرگەن پورتۋگالدار الدىنا 5 ۇپايدان جيناعان ۆەنگريا جانە يسلانديا تەرمە جاماعاتتارىن سالىپ, 3 ۇپايمەن ءۇشىنشى ورىنعا تۇراقتاپ, دوپ ايىرىمىنىڭ كورسەتكىشى بويىنشا پلەي-وفف ويىندارىنا قاتى­سۋشىلار دۇرمەگىنەن تابىلدى. بۇل ويىن ليوندا وينالسا, ونىمەن ءبىر مەزگىلدە سەن-دە­نيدە يسلانديا مەن اۆستريا الاڭ­عا شىقتى. مۇنىڭ الدىن­دا پورتۋگالدار­مەن كەزدەسۋدە 0:0 ەسەبىمەن تەڭ ويناعان اۆ­س­­تريالىقتار ارال-مەملەكەت فۋت­بولشىلارىمەن ەڭ سوڭعى مينۋت­تارعا دەيىن تەكەتىرەستە كەلدى. بىراق 18-مينۋتتا يون بودۆارسسون سوققان گول نەگىزىندە جەڭىلىپ تۇرعان ولار تەك 60-مينۋتتا الەسساندرو شەپف سالعان دوپتان كەيىن عانا تارازى باسىن تەڭەستىرگەن. وسى شابۋىل­شى سوسىن كومانداسىن العا دا شىعارا الاتىن مۇمكىندىكتى جىبەرىپ الدى. مۇنىڭ ەسەسىنە يسلاند ارنور تراۋستاسون نەگىزگى ۋاقىتقا قوسىلعان 4-مينۋتتا جەڭىس دوبىن سوعىپ كەتتى. سونىمەن ويىن دا ءبىتتى. تۇنگە قاراي ە توبىنداعى يتا­ليا – يرلانديا, شۆەتسيا – بەلگيا ءوزارا كەزدەستى. بۇلاردىڭ ەكەۋىندە دە نومينالدى الاڭ يەلەرى بولعان كوماندالار, ياعني يتالياندار مەن شۆەدتەر جەڭىلىپ قالدى. بۇدان بۇرىننان ەكى جەڭىستەن كەيىن 6 ۇپاي جيناپ العان اپپەنين تۇبەگىنىڭ جىگىتتەرىنە ەش زالال كەلگەن جوق, كەستەدەگى ءبىرىنشى ورنىن ساقتاپ قالدى, ال جالعىز ۇپايمەن جان ساقتاپ جۇرگەن سكانديناۆيالىق فۋتبولشىلار سوڭعى ورىننان جىلجي الماي, جارىسپەن قوش ايتىستى. بۇل ويىنداردا كىمگە ءۇش ۇپاي كەرەك بولدى, سول العا ۇمتىلدى. سولاردىڭ ءبىرى – يرلاندتار ماتچ باسىنان ونىڭ تىزگىنىن ۋىسىنان شىعارمادى. يتاليالىقتار ستاندارتتى جاعدايلاردا عانا قاۋىپتى كورىندى. وسىلاي اڭدىسۋعا قۇرالعان ۇشىراسۋدىڭ 85-مينۋتىندا روبەرت برەدي گول سالىپ, يرلاندتار ماقساتىنا جەتتى. كەلەسى ماتچتاعى جاعداي دا وسىعان ۇقساس بولدى. مۇندا ەكى جاق جەڭىسكە جەتۋدى كوزدەگەنىمەن, سوعان جاقىن تۇرعانى بەلگيالىقتار ەدى. ولار شۆەدتەرگە قاراعاندا, قىسىمدى كوبىرەك جاسادى, سوققىنى دا كوپ بەردى. سولاردىڭ ءبىرى – رادجا ناينگگولان ۇرعان دوپ 84-مينۋتتا دىتتەگەن جەرىنەن تابىلدى. وسى­نىڭ قورىتىندىسىندا توپتان 6 ۇپايلى يتاليا مەن بەلگيا, 4 ۇپايلى يرلانديا شىقتى. سونىمەن, شيرەك فينالدا شۆەي­تساريا – پولشا, ۋەلس – سولتۇستىك يرلانديا, حورۆاتيا – پورتۋگاليا, فران­تسيا – يرلانديا, گەرمانيا – سلوۆاكيا, ۆەنگريا – بەلگيا, يتاليا – يسپانيا, انگليا – يسلانديا كەزدەسەدى. بۇلاردىڭ العاشقى ۇشەۋى – 25 ماۋسىم, كەلەسى ۇشتىگى – 26 ماۋسىم, ال سوڭعى ەكى جۇبى 27 ماۋسىم كۇندەرى وينالادى. ماتچتار سول رەتتەرىمەن 19:00, 22:00 جانە 01:00 ساعاتتاردا باس­تالادى. ال سوڭعى كۇنى كوماندالار 22:00 جانە 01:00 ساعاتتاردا سايىس­قا كىرىسەدى. بۇدان ءارى 30 ماۋسىمنان 3 شىلدەگە دەيىن شيرەك فينالدىق ويىندارعا كەزەك بەرىلسە, 6 جانە 7 شىلدە كۇن­دەرى جارتىلاي فينالدىق, 10 شىلدەدە فينالدىق كەزدەسۋلەر كەرۋەن تۇزەدى. سەرىك ءپىرنازار, «ەگەمەن قازاقستان»