«REPOS» – «جىلدام جەڭىسكە» جاسالعان العاشقى قادام

سوڭعى ءبىر-ەكى جىلدىڭ كولەمىندە ەلدىڭ ەكونوميكالىق ومىرىنە ەلەۋلى وزگەرىس ەنگىزگەن جاڭالىقتىڭ ءبىرى – بيزنەستى ترانسفورماتسيالاۋ باعدارلاماسىن ياعني, قايتا جاڭارتۋ باعدارلاماسىن ەڭ الدىمەن ۇلتتىق كومپانيا­لار ىسكە اسىرا باستاعانى بەلگىلى. «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ قايتا جاڭارتۋ باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى باعىتى رەتىندە «بارلاۋ جانە ءوندىرۋ» بيزنەسى بويىنشا تيىمدىلىكتى ارتتىرۋدى ايتۋعا بولادى. الەمدەگى مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى بۇل سەگمەنتكە كەرى اسەرىن تيگىزبەي قويمايدى. سوندىقتان ەڭ الدىمەن وسى فاكتىنى ەسەپكە الا وتىرىپ, ۇلتتىق كومپانيا «بارلاۋ جانە ءوندىرۋدى» ترانسفورماتسيالاۋدا «جىلدام جەڭىسكە جەتۋ» جوبالارىن ىسكە اسىرۋدى باستاپ كەتتى. ونىڭ ءمانى – جەكەلەگەن كاسىپورىنداردا كاپيتالدى قاجەت ەتەتىن جوبالاردى ەمەس, جەڭىل ىسكە اسىرىلاتىن جوبالاردى ءبىر كومپانيادان ەكىنشىسىنە تابىستى تاجىريبە جولىمەن ەنگىزۋ. 2016-2017 جىلدارى «قازمۇنايگازدىڭ» سەرۆيستىك جانە ءوندىرۋ كومپانيالارىنا 30 شاقتى جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. «جىلدام جەڭىسكە جەتۋ» جوبالارىنىڭ ءبىرى ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى «وزەنمۇنايگاز» اكتسيونەرلىك قوعامىنا ەنگىزىلگەنىن ايتقان ءجون. «REPOS» اقپاراتتىق جۇيەسىنە جۋىردا عانا تاعى ءبىر قوسىمشا سىناق جۇرگىزىلگەن سوڭ, ونەركاسىپكە پايدالانۋ تۋرالى شەشىم شى­عارىلدى. بۇل جوبانى جاساۋعا «قمگ گلوبال سوليۋشنس ب.ۆ.» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى كومپانياسى فيليالى مەن ۇلتتىق كومپانيانىڭ ەن­شىلەس ۇيىمى – «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندى­رۋ» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ ساراپشىلارى قاتىس­ت­ى. جوبا «وزەنمۇنايگاز» اق بازاسىندا جاسالدى. «مامانداندىرىلعان اقپاراتتىق تەحنولوگيا جۇيەسى – «REPOS» ءوندىرۋدى وڭتايلاندىرۋعا تالداۋ جاساۋعا, ۇڭعىمالاردىڭ ونىمدىلىگىن, گەولوگيالىق جانە تەحنيكالىق ءىس-شارالاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە كەن ورىندارىن جەدەل باسقارۋ ۇردىستەرىن جاقسارتۋعا ءمۇم­كىن­دىك بەرەدى. «وزەنمۇنايگازدا» تاجىريبە سىنا­عىنان وتكەن سوڭ «REPOS» اقپاراتتىق جۇيەسى «قازمۇنايگاز» كومپانيالار توبىنىڭ ستان­دارتى رەتىندە قابىلدانۋ كەرەك», دەيدى «قاز­مۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ پەرسپەك­تيۆالىق دامۋ جونىندەگى باسقارۋشى ديرەك­تورى, «بارلاۋ جانە ءوندىرۋ» قايتا جاڭارتۋ باع­دارلاماسىنىڭ جەتەكشىسى ءاليحان بايدۇسەنوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل سەكىلدى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ قازىرگى جۇمىس ىستەپ تۇرعان بىرەگەي اقپاراتتىق جۇيەنى جاڭعىرتۋ ءۇشىن قاجەت. مۇنىڭ ىشىندە مۇناي ءوندىرۋدى وڭتايلاندىرۋدا جانە سۋ جىبەرۋ جۇيەسىنە جەدەل مونيتورينگ جۇرگىزۋ, سونداي-اق جەدەل شەشىم قابىلداۋ وسى جوبانىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولماق. سونداي-اق, «REPOS» اقپاراتتىق جۇيەسى «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق-تىڭ قازىرگى قىزمەت ەتىپ تۇرعان مالىمەتتەر بازاسىمەن بىرىكتىرىلگەن. بۇل ۇڭعىمالارعا ۋاقىتىندا جاۋاپ قايتارۋ بويىنشا وزەكتى اقپاراتتاردى قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇعان قوسا ءا.بايدۇسەنوۆ قايتا جاڭارتۋ باعدارلاماسىنىڭ كومپانيا ءۇشىن وتە ماڭىزدى ەكەنىن, سونىڭ ءبىر كورىنىسى رەتىندەگى اتالمىش اقپاراتتىق جۇيە بيزنەس-ءۇردىستى جەتىلدىرۋدى, اقپاراتتاردىڭ بىرەگەي كوزى نەگىزىندە شەشىم شىعارۋدى, كومپانيانىڭ بارلىق دەڭگەيدە اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. «اقپاراتتىق جۇيە وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا ورناتىلدى جانە باپتالدى. سوسىن ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ جۇمىسشىلارى جۇيەنى يگەرۋ ماقساتىندا قاجەتتى وقۋ وقىپ, كەشەندى تەست تاپسىردى. اعىمداعى جىلدىڭ اقپان ايىندا «REPOS» جوباسىنىڭ ارقاسىندا ءوندىرۋ­دى وڭتايلاندىرۋ ۇدەرىسىنە ءۇش نەگىزگى سيپات­تاما بەرىلدى: ۇڭعىما الەۋەتىن باعالاۋ, سۋ جىبەرۋگە تالداۋ جاساۋ, ۇڭعىماعا گيدرودينامي­كالىق زەرتتەۋدى ەنگىزۋ. قازىرگى ۋاقىتتا جۇيە­نى «وزەن­مۇنايگازدىڭ» ءۇش كەن ورنىنا پايدا­لانۋعا بەرۋگە قوسىمشا تاجىريبەلەر اياقتالدى», دەيدى «وزەنمۇنايگاز» اق باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى شولپان پانگەرەەۆا. ماماننىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, اقپاراتتىق جۇيەنىڭ بىرقاتار ايقىن تيىمدىلىكتەرى بار. بىرىنشىدەن, ەنگىزىلگەن جۇيە ءوندىرۋدىڭ كولەمىن ارتتىرادى, سونداي-اق, وندىرەتىن جانە ايداما ۇڭعىمالاردىڭ جۇمىس رەجىمىن وڭتاي­لاندىرۋدىڭ ەسەبىنەن پايدالانۋ شىعىندارى قىسقارادى. سونداي-اق, گەولوگيالىق-تەحني­­كالىق ءىس-شارالار ءۇشىن كانديدات-ۇڭ­عىمالارعا باسىمدىق بەرىلەدى, بۇل دا ءوندىرۋدىڭ كولەمىن ارتتىرادى. ەكىنشىدەن, پايدالانۋ شىعىندارىن ازايتۋ تيىمدىلىگى تومەن ءىس-شارالاردى قىسقار­تۋعا, سورعى قۇرال-جابدىقتارىن دۇرىس تاڭداۋعا اسەر ەتەدى. «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق-تىڭ ەنشىلەس ۇيىمدارىندا «REPOS» اقپاراتتىق جۇيەسىن كەڭەيتۋ, جانە دە اقپاراتتىق جۇيەمەن جۇمىس بارىسىندا قىزمەتتەردىڭ ارەكەتتەستىگى بويىنشا رەگلامەنت ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا», دەيدى «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق باس ديرەكتورى قۇرمانعازى ەسقازيەۆ. ول «REPOS» جوباسىنىڭ ينتەللەكتۋالدى كەن ورىندارى تۇجىرىمداماسىنىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلاتىنىن مالىمدەدى. ينتەللەكتۋالدى كەن ورىندارى تۇجىرىمداماسى نەگىزىندە بولا­شاقتا كەمەلىنە جەتكەن كەن ورىندارىندا مۇناي ءوندىرۋ 1-3 پايىزعا دەيىن ارتىپ, وپە­راتسيالىق شىعىندار 10 پايىزعا دەيىن كەميدى. «ەمبىمۇنايگاز» اق-قا تيەسىلى ۋاز كەن ورنىندا تۇجىرىمدامانىڭ العاشقى ناتيجەسى تىركەلگەنى دە بەلگىلى بولدى. «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق قۇرامىنداعى «ەمبىمۇنايگازدا» دا ماتە­ريال­دىق-تەحنيكالىق ۇردىستەردى وڭتايلاندىرۋ, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە مۇناي كاسىپ­شىلىگى قۇرال-جابدىقتارىن جوندەۋ بويىنشا جوبالار ىسكە اسۋدا. ولار ءبىر ۋاقىتتا تيىمدىلىكتى ارتتىرۋ ارقىلى ءۇردىستىڭ شىعىنىن كەمىتۋگە باعىتتالعان. الدىن الا مالىمەت بويىنشا ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋدى وڭتايلاندىرۋ ءۇردىسى 2017 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي «ەمبىمۇنايگازداعى» ماتەريالدىق-تاۋارلى قوردى قازىرگى كولەمىنە قاراعاندا 60 پايىزعا دەيىن قىسقارتادى. بۇل كومپانيانىڭ 2015-2017 جىلدار ارالىعىندا 3 ميلليارد تەڭگە ۇنەمدەۋىنە الىپ كەلمەك. «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق باس ديرەكتورى ق.ەسقازيەۆ «جىلدام جەڭىسكە جەتۋ» تاجىريبەلەرىن اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ بارلىق كاسىپورىندارىنا ەنگىزۋگە مۇددەلى ەكەندىكتەرىن جەتكىزدى. زاماناۋي جاعدايدا ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ, قۇرىلىمدىق ترانسفورماتسيا, بيزنەس-ۇدە­رىستەردى جاقسارتۋ, كورپوراتيۆتىك مادەنيەتتى ارتتىرۋ – بۇل كەز-كەلگەن كومپانيانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ العىشارتتارى. ال قازىرگى تاڭدا مۇناي-گاز سالاسىندا قالىپتاسىپ وتىرعان قيىن جاعدايدا باسەكەگە قابىلەتتىلىك ماسەلەسى ءتىپتى الدىڭعى ورىندا تۇرادى. سول ءۇشىن «جىلدام جەڭىسكە جەتۋدى» بارلىق باسشىنىڭ قولدايتىنى داۋ­سىز. مارات اققۇل, «ەگەمەن قازاقستان»