جۋالىنىڭ جارىعى

اق باس الاتاۋدىڭ ەتەگىن جايلاپ جاتقان جۋالى اۋدانىندا كۇن ەلەكتر ستانساسى سالىنىپ جاتىر دەگەن اقپاراتتى العاش ەستىگەندە ەلدىڭ ءبارى اڭ-تاڭ بولعانى راس. جارقىراعان كۇندى ءسۇيىپ, كۇننەن قۋات الاتىن بۇل ەلەكتر ستانساسى كۇنى ىستىق, جازى ۇزاق بولاتىن تالاس, سارىسۋ اۋداندارىنان ەمەس, تابيعاتى قاتال, كۇزى ەرتە ءتۇسىپ, كوكتەمى كەش شىعاتىن جۋالىدان ورىن تەپكەنىن ەش اقىلعا سىيدىرا المادى. ايتسە دە ونىڭ ءوز سەبەبى بار ەكەن. – جۋالى اۋدانىنىڭ قوڭىر­سالقىن, بىرقالىپتى اۋا رايى كۇن ەلەكتر ستانساسىنا وتە قولايلى, – دەيدى «Burnoe Solar-1» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى نۇرلان قاپەنوۆ. – بىلەسىز بە, كۇن پانەلدەرى شا­قىرايعان ىستىقتا قاتتى قىزىپ كەتەدى. بۇل ەلەكتر ەنەرگياسىن ءون­دىرۋدىڭ تومەندەۋىنە اكەپ سوعادى. ال, وسىناۋ تاۋلى ايماقتا ۇنەمى سالقىن سامال ەسىپ تۇراتىندىقتان بۇل قولايسىزدىقتىڭ الدىن الۋعا ءمۇم­كىندىك بار. ەل كارتاسىندا جالپاعىنان جاتقان جامبىل وبلىسىنىڭ با­تىسىنداعى قاقپاسى – جۋالى اۋدانىنداعى «Burnoe Solar-1» جشس مىنە, وسىلايشا ۇلكەن ءبىر ءىستى قولعا الدى. بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالاناتىن بۇل نىساننىڭ قۋاتى 50 مەگاۆاتتى قۇرايدى. نۇرلان قاپەنوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جوبانىڭ قۇنى 23,5 ميلليارد تەڭگە, ستان­سانىڭ قازىرگى قارقىنىمەن ەسەپتەسەك, كەتكەن شىعىن 15 جىلدا ءوز-ءوزىن اقتايدى. مۇندا 192 مىڭ ەنەرگيا وندىرەتىن كۇن پا­نەلدەرى قولدانىلادى. بۇل پانەلدەر 25 جىلعا دەيىن جۇمىس ىستەۋگە جارامدى, بىراق, ۇنەمى كۇتىپ ۇستاپ, جوندەپ وتىرسا بۇل مەرزىمدى 40 جىلعا دەيىن سوزۋعا بولادى. وندىرىلگەن قۋات قازىر اۋدانداعى ورتاق ەنەرگيا جۇيەسىنە «قۇيىلۋدا». ستانسادا بۇگىندە وتىزدان استام ادام جۇمىس ىستەيدى. الداعى ۋاقىتتا نىساننىڭ قۋا­تىن 100 مەگاۆاتتقا دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارى بار. بۇل 30 مىڭ اۋلانى جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرىپ, وسى وڭىردەگى ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن تاپ­شىلىقتىڭ بولماۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز. – ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى قا­رىش­تاپ دامۋى ءۇشىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ قاجەتتىلىگى وتە وراسان, – دەيدى بىزبەن اڭگى­مە­سىندە سەنات دەپۋتاتى قۋانىش ايتاحانوۆ. – قازىر ەكىباستۇزدا­عى ۇلكەن قازاندىقتا جاعىلعان كومىردىڭ ك ۇلى استاناعا دەيىن ۇشىپ جەتۋدە. الداعى ۋاقىتتا بال­قاشتان ۇلكەن جەو سالىنعالى جاتىر. سوندا بۇل الىپ قازان­دىققا كۇن سايىن 4 جۇك پويىزىمەن كومىر جەتكىزىلەدى ەكەن. بۇل ارينە, ءبىر جاعى ۇلكەن شىعىن ءارى ەكولوگياعا زيانى وتە كوپ. مىنە, سوندىقتان بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن كوپتەپ ءوندىرۋ كەزەك كۇتتىرمەيتىن مىندەت. مەنىڭشە بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى جانداندىرۋ ءۇشىن وسى ءىستى قولعا العاندارعا سۋبسيديا بەرۋ ماسە­لەسىن شەشۋ قاجەت. قاشانعى بار اۋىرلىقتى حالىقتىڭ قال­تاسىنا سالا بەرەمىز؟ بۇل ءۇشىن «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ ماسەلەسى بويىنشا «بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن قولداۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىق­تىرۋلار ەنگىزۋ كەرەك. وسىنىڭ ارقاسىندا 2020 جىلعا دەيىن ەلى­مىزدە بالامالى ەنەرگيا كوز­دەرىنىڭ ۇلەسىن 3 پايىزعا جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ەلباسى ن.نازارباەۆ بىلتىر­عى جىلى يندۋستريالاندىرۋ كۇنى اياسىندا وتكەن جالپىۇلتتىق تەلە­كوپىر بارىسىندا «قازىرگى ۋاقىتتا جامبىل وبلىسى جەل ەنەرگياسىن ورناتۋدا الدىڭعى ورىن­داردىڭ بىرىندە دەۋگە بولادى. بۇل تاجىريبەنى بارلىق جەردە دامىتۋ قاجەت. ەڭبەكتەرىڭىزگە راحمەت» دەگەن بولاتىن. شىنىندا, جام­بىل وبلىسى بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋدا جانە ونى پايدالانۋدا رەسپۋبليكا بويىنشا الدىڭعى ورىندا كەلەدى. سونىڭ ىشىندە «Burnoe Solar-1» جشس-ءنىڭ كۇن ەلەكتر ستانساسى ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى نىسان بولىپ ەسەپتەلەدى. وتكەن جىلى ستانسا 38 420 151 كۆت ءوندىردى. بيىلعى جىلى بۇل كورسەتكىشتى 73,18 ملن. كۆت-عا جەتكىزبەك. جانە باستى ۇرانى «جاسىل ەكو­نوميكا» بولىپ وتىرعان ەكسپو-2017 كورمەسىندە بۇل ستانسا جۇمىسى وبلىستا بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن تاراتۋداعى ەڭ ءتيىمدى جوبالاردىڭ ءبىرى رەتىندە تانىستىرىلماق. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان» جامبىل وبلىسى