زەرتتەيتىن ورتالىق اشۋ قاجەت پە؟
سەمەيدە ءبىر توپ عالىمدار جابايى ادامنىڭ بار ەكەندىگى تۋرالى مالىمدەدى. تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور مۇحتاربەك كارىموۆ بەلگىسىز تىرشىلىك يەسى تۋرالى سان ءتۇرلى اڭگىمەلەردى بالا كۇنىنەن ەستىپ كەلەدى ەكەن. تارباعاتاي تاۋىنىڭ كۇنگەيى مەن تەرىسكەيىندە دەنەسىن تۇك باسقان تىرشىلىك يەسىن كورگەن ادام از بولماپتى. بۇل جونىندە, ءتىپتى, قارابۇيرات ەلدى مەكەنىندە اۋىزدان-اۋىزعا تاراعان اڭگىمە دە بار. بىراق بۇل وقيعانىڭ شىندىققا قانشالىقتى جاناساتىنى ازىرگە بەلگىسىز. ماماندار وسىعان بايلانىستى ارنايى ورتالىق اشۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى.
– قازىر شىڭجاڭ جاعىندا قىتايلىقتار تاۋلى ايماقتاردىڭ باسىم بولىگىندە تۋريستەرگە ارناپ دەمالىس ورىندارىن دايىنداۋدا. ادام اياعى باسپاعان قۇزار شىڭدارعا جول سالعانىن دا كورىپ جاتىرمىز. مۇنداي جايسىزدىقتان جابايى تىرشىلىك يەلەرى بىزگە قاراي اۋىپ كەلۋى مۇمكىن, – دەدى مۇحتاربەك كارىموۆ.
ايتا كەتەيىك, قار ادامى تۋرالى مالىمەتتەر العاش وتكەن عاسىردىڭ 50-جىلدارى تارالا باستادى. سول كەزدە كوپتەگەن اقپارات قۇرالدارى گيمالاي تاۋىنا ورلەگەن الپينيستەردىڭ جابايى اداممەن بەتپە-بەت كەلگەنى تۋرالى حابارلاعان. وسىعان وراي بىرنەشە رەت ارنايى ەكسپەديتسيا قۇرىلىپ, زەرتتەۋ جۇرگىزىلمەك بولعان. دەگەنمەن, باستامالار ءساتسىز اياقتالىپ جاتتى. رودجەرەر پاتتەرسون مەن بوب گيمليننىڭ 1967 جىلى تۇسىرگەن ءفيلمى مۇنداي تىرشىلىك يەسىنىڭ بار ەكەنىنىڭ دالەلى سانالعان. الايدا, 2002 جىلى فيلم جەلىسىنىڭ جالعان ەكەنى بەلگىلى بولدى.
ادامعا ۇقساس تىرشىلىك يەسى جايلى سان ءتۇرلى ماعلۇماتتار, شىتىرمان وقيعالار, باسىلىم بەتتەرىندە جارىق كورگەن ماقالالار, ساپاسى ناشار فوتو مەن بەينەروليكتەر جەتەرلىك. بىراق ءالى كۇنگە دەيىن ناقتى دالەل بولاتىن, جابايى ادامدىكى دەيتىندەي بىردە-ءبىر تەرى, نە قاڭقا تابىلماپتى. اۋىزشا دەرەكتەر بويىنشا ولار تاۋلى نەمەسە ورماندى ايماقتاردا تىرشىلىك ەتەتىن كورىنەدى.
ايان ءابدۋالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سەمەي