قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءححىV سەسسياسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەيىنگى ۋاقىتتا كەيبىر ورتادا قىزۋ تالقىلانىپ جۇرگەن جەرگە قاتىستى ماسەلە تۇرعىسىندا ءوز ويىن ورنىقتى تۇردە ءبىلدىرىپ, كەسىمدى ءسوزىن دە ايتتى.
قازاق حالقى ءۇشىن جەرگە قاتىستى اڭگىمەنىڭ ءبارى دە ۇلتتىڭ نامىسىنا بارىپ تىرەلەدى. كەشەگى وتكەن زامانداردا جەر ءۇشىن كەسكىلەسكەن نەبىر شايقاستار مەن قىرعىندى باستان كەشكەن حالىقتىڭ بۇگىنگى ۇرپاعى ماسەلەنى وسىلاي قويعاندا عانا بابالار اماناتىنا ادالدىق تانىتا الادى.
ەلباسى وسىناۋ القالى جيىندا نە دەدى؟ تولعاقتى تاقىرىپتى ەلباسى بىلايشا تەرەڭىنەن قوزعادى: «جەر – اتا-بابامىزدان مۇراعا قالعان ءبىزدىڭ باستى بايلىعىمىز. قازاقستاننىڭ 14 مىڭ شاقىرىمنان استام مەملەكەتتىك شەكاراسىن رەسىمدەۋ ءۇشىن مەن كورشى ەلدەردىڭ باسشىلارىمەن 8 جىل بويى كەلىسسوز جۇرگىزدىم. وسىنىڭ ءبارى جەرىمىزدىڭ تۇتاستىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاسالدى. مەن ازاماتتارىمىزدىڭ وسى ماسەلەنى كوتەرگەنىنە قۋانىشتىمىن. ەگەر جەرگە ءدال وسىلاي كوڭىل بولىنەتىن بولسا, بۇل ءبىزدىڭ حالقىمىز ءوز جەرىن قاسىق قانى قالعانشا قورعايتىنىن كورسەتەدى».
البەتتە, بۇل ماسەلەنىڭ ەلباسىن دا بەيجاي قالدىرماعانى عوي. ەلدىڭ بۇل ماسەلەگە قاتتى الاڭداۋلى ەكەنىن پرەزيدەنتىمىز دە ەستىپ, ءبىلىپ وتىر. ءبىر وكىنىشتىسى سول, وسى جەردى جالعا بەرۋگە قاتىستى ەل ىشىندە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ جەتكىلىكتى تۇردە جۇرگىزىلمەگەنى وسىنداي الىپقاشتى اڭگىمەلەرگە, بايلامسىز بايبالامدارعا نەگىز بەردى. مۇنى دەرەۋ تۇزەۋ كەرەك!
نۇرسۇلتان نازارباەۆ جوعارىداعى الىپقاشپا اڭگىمەنى «قازاقستاننىڭ جەرىن شەتەلدىكتەرگە ساتۋ تۋرالى جالعان اقپارات» دەپ ايىپتادى. «مۇنىڭ شىندىققا جاناسپايتىنى بىرنەشە رەت ءتۇسىندىرىلدى. تاعى دا ايتقىم كەلەدى – اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن شەتەل ازاماتتارىنا جانە كومپانيالارىنا ساتۋ تۋرالى ماسەلە جوق, تالقىلانبايدى دا. بۇل تاقىرىپتىڭ توڭىرەگىندەگى اڭگىمەنىڭ ءبارى نەگىزسىز. ءبىزدىڭ ماقسات – اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىندارعا جەكە مەن-شىگىنە جەر الۋ مۇمكىندىگىن بەرۋ. ەگەر ولار جەرگە يەلىك ەتەتىن بولسا, ونى كۇتىپ-باپتاپ, قادىرلەيتىن بولادى. جەر – اتا-بابامىزدان مۇراعا قالعان ءبىزدىڭ باستى بايلىعىمىز», – دەگەن كەسىمدى ءسوزىن ايتتى.
مەنىڭ ويىمشا, ەلباسىنىڭ وسى ءسوزدەرىنەن كەيىن ەل ىشىندەگى بايبالامشىلاردىڭ اۋزىنا قۇم قۇيىلىپ, ايقايعا اتتان قوسقان اعايىندار ساباسىنا ءتۇسۋى كەرەك.
قۇدايعا شۇكىر, قازاعىمنىڭ ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالاتىن ۇلان-عايىر جەرى بار. بۇل جەر بىزگە نايزانىڭ ۇشىمەن, بىلەكتىڭ كۇشىمەن قورعاپ قالعان باتىر بابالارىمىزدان ميراسقا قالعان. ەندىگى كەزەكتە, ءبىز بۇل اماناتقا قالاي قاراپ ءجۇرمىز, قانشالىقتى ادالدىق تانىتىپ كەلەمىز؟ بۇگىنگى ۇرپاق دارقان دالامىزدىڭ, قۇنارلى توپىراقتىڭ قىزىعىن قالاي كورۋى كەرەك دەپ ويلايمىز. «جەرىم, جەرىم», دەپ جاتىپ الىپ سارناي بەرگەننەن سارى دالا جەمىس بەرمەيدى. قازىرگى تاڭدا, ەلباسى ايتقانداي, «قۇنارلى توپىراعى قۇم بولماسىن» دەسەڭىز, جەر-اناعا دەگەن كوزقاراستى وزگەرتۋ كەرەك. قازاقتىڭ جەرى تەك قانا جايىلىم ەمەس. كۇتە بىلسە, ۇقىپپەن ۇقساتسا – قارا جەردىڭ قازاققا بەرەر ىرزىعى مول. كەڭ دالامىزدا ەگىن جايقالىپ, باۋ-باقشا جايناپ تۇرسا عوي دەيتىن كىم بار, قانە؟!
بۇگىنگىدەي شيكىزات كوزدەرىنىڭ نارقى تومەندەپ, ءوندىرىس تىعىرىققا تىرەلگەن زاماندا جەردى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ماقساتىنا جونىمەن پايدالانا بىلگەننەن ۇتپاساق, ۇتىلمايمىز. وسى تۇرعىدان العاندا, جەردى جان-تانىمەن سۇيەتىن, تەرىن توگىپ تاربيەلەيتىن, يگىلىگىن ءوزى عانا ەمەس, وزگەگە دە كورسەتە الۋعا شاماسى جەتەتىن جەر يەسى بولۋى كەرەك! ەلباسىنىڭ سەسسياداعى ساليقالى سوزىنەن ءوز باسىم وسىنى ۇقتىم.
جارىلقاسىن بيكەنوۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى
قاراعاندى