پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان ۇلت جوسپارى – «100 ناقتى قادام» اياسىندا ورىندالىپ جاتقان جۇمىستار بويىنشا بريفينگ ءوتتى.
باق وكىلدەرىمەن كەزدەسۋگە پارلامەنت ءماجىلىسى حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ساكەن سارسەنوۆ پەن ءماجىلىس دەپۋتاتى ارتۋر پلاتونوۆ كەلدى. «اشىق ۇكىمەت» تاقىرىبى تالقى بولعان باسقوسۋدىڭ العىسوزىن ماۋلەن اشىمباەۆ الدى. ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ۇلت جوسپارىنداعى بارشاعا ارنالعان قازىرگى زامانعى مەملەكەت قۇرۋ باعىتىندا بىرقاتار جۇيەلى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە 94-قادامدا بەلگىلەنگەن «اشىق ۇكىمەتتى» ەنگىزۋ. اقپاراتقا قولجەتىمدىلىك تۋرالى زاڭدى ازىرلەۋ» بويىنشا وتكەن جىلى قاراشا ايىندا مەملەكەت باسشىسى «اقپاراتقا قول جەتكىزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويعانىن اتاپ ايتتى. زاڭنىڭ ماقساتى اقپاراتتى زاڭمەن تىيىم سالىنباعان كەز كەلگەن تاسىلمەن ەركىن الۋ جانە تاراتۋ جونىندەگى اركىمنىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىعىن ىسكە اسىرۋ بولىپ تابىلادى. سونداي-اق, اتالعان زاڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ قىزمەتىندەگى ايقىندىق پەن اشىقتىق دەڭگەيىنىڭ ارتۋىنا سەپتەسۋى كەرەك. زاڭ نورمالارى ادامدارعا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتى جونىندە كوبىرەك اقپارات الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اقپاراتتىڭ باسىم بولىگى اشىق قولجەتىمدىلىكتە ورنالاسۋىنا بايلانىستى كوپ جاعدايدا اقپارات يەلەنۋشىلەرىنە جەكە شاعىمدانۋدىڭ قاجەتى بولمايدى. جىلدىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا وتكىزىلەتىن پارلامەنت, ءماسليحات جانە مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ القا وتىرىستارىن ونلاين رەجىمىندە كورۋگە مۇمكىندىك پايدا بولادى.
سونىمەن قاتار, زاڭ بويىنشا اقپاراتتى جەدەل الۋدان بولەك, نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ جوبالارىن, رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردىڭ جوبالارىن تالقىلاۋدا ۇسىنىستار مەن ۇسىنىمدار ەنگىزۋگە, سونداي-اق, مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ قىزمەتىنە باعا بەرۋگە مۇمكىندىك جاسالادى. وسى رەتتە ونى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا «ورتالىق اتقارۋشى ورگاندار باسشىلارىنىڭ, اكىمدەردىڭ, ۇلتتىق جوعارى وقۋ ورىندارى رەكتورلارىنىڭ حالىققا ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋلەرىن وتكىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2016 جىلعى 5 اقپانداعى جارلىعى شىقتى.
بۇگىنگى تاڭدا قولدانىسقا ەنىپ وتىرعان زاڭنىڭ كوپتەگەن نورمالارى بار. وندا جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن اقپاراتقا قولجەتىمدىلىك قامتاماسىز ەتىلۋى كەرەك دەپ ايتىلادى. قاجەت بولعان اقپاراتتار ەكونوميكا, ساياسات, الەۋمەتتىك ماسەلەلەر مەن قاۋىپسىزدىك تۋرالى بولۋى دا مۇمكىن, ياعني كەز كەلگەن تاقىرىپتاعى اقپاراتقا قولجەتىمدىلىك كوزدەلگەن. بۇل رەتتە مەملەكەتتىك قۇپيا دەپ سانالمايتىن دەرەكتەر ايتىلىپ وتىر. مەملەكەتتىك ورگاندار وسى اقپاراتتارعا شەكتەۋ جاساي المايدى. زاڭ اياسىندا اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ مەحانيزمدەرى ايقىندالعان. اقپاراتتى قاجەت ەتكەن تۇلعا ونى سۇراق جىبەرۋ ارقىلى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينتەرنەت رەسۋرستارى مەن «ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ» پورتالى ارقىلى جانە باسقا دا جولدارمەن الا الادى.
«ەلەكتروندى ۇكىمەت» ۆەب-پورتالىندا ازاماتتار مەن زاڭدى تۇلعالاردىڭ اقپارات الۋعا قۇقىقتارىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا «اشىق دەرەكتەر», «اشىق نقا», «اشىق بيۋدجەتتەر» جانە «مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ» سىندى ءتورت ينتەرنەت پورتالدان تۇراتىن ورتاق مودۋل قۇرىلعان. ازىرگە «اشىق دەرەكتەر», «اشىق نقا» جانە «اشىق بيۋدجەتتەر» پورتالدارى ىسكە قوسىلعان. ال «مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ ءتيىمدىلىگىن باعالاۋ» ينتەرنەت-پورتالى ازىرلەنۋ ساتىسىندا, ول «اقپاراتقا قول جەتكىزۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس 2017 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ىسكە قوسىلۋى ءتيىس.
ەلميرا ماتىباەۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»