ن.ءا.نازارباەۆ «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» اتتى ماقالاسىندا الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىس كەزەڭىندەگى ۇلت بولاشاعىنىڭ, قازاقستاندىق دامۋدىڭ سارا جولىن تاعى ءبىر مارتە ايقىنداپ بەردى.
ۇلت جوسپارىنىڭ ءاۋ باستاعى نەگىزى وتكەن جىلعى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ تۇعىرناماسى رەتىندە بەلگىلەنگەنى بارشاعا ايان. 2015 جىلدىڭ مامىر ايىندا ەلباسى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى اتاۋىمەن ۇلتتىڭ بولاشاق دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىن حالىق تالقىلاۋىنا ۇسىندى.
ەندى, مىنە, ن.ءا. نازارباەۆ ۇلت جوسپارىندا ايتىپ وتكەندەي, «ءبىز تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا جاڭا قازاقستاندىق ارمانمەن اياق باستىق, ونىڭ باستى ماقساتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «2050» ستراتەگياسىمەن بارا-بار. ءححى عاسىردىڭ ورتاسىندا ءبىز قازاقستاننىڭ الەمدەگى اسا دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋىنا قول جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. 2015 جىلدىڭ ساۋىرىندە ءوتىپ, قازاقستاندىقتاردىڭ ءابسوليۋتتى كوپشىلىگى قولداۋ كورسەتكەن كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ بارىسىندا پايدا بولعان بۇكىلحالىقتىق ارمانعا اينالدى».
ن.ءا.نازارباەۆ باعدارلامالىق ماقالاسىندا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنداعى بارلىق سالانى قامتىپ, ۇلت جوسپارىنداعى ورىندالاتىن جاڭا باستامالار تۋرالى ايتىپ ءوتتى. بۇعان دەيىن ءوزى تاراپىنان «بىرقاتار كەڭەس وتكىزىلىپ, ساراپشىلارمەن, ساياساتكەرلەرمەن, بيزنەس جانە قارجى ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارىمەن اڭگىمەلەسىپ, حالىقارالىق ساپارلار مەن كەزدەسۋلەر شەڭبەرىندە وزگە ەلدەردىڭ مەملەكەت جانە ۇكىمەت باسشىلارىمەن كەڭەسىپ» ءارتۇرلى ساراپتامالاردان, تالقىلاۋلاردان وتكەن 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىن ورىنداۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭى 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستالعانىن اتاپ ايتتى.
ۇلت جوسپارىندا ءبىلىم ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالمادى: «ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالالارىن رەفورمالاۋ ادام الەۋەتىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا جاعداي جاسايدى. ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا مەكتەپكە دەيىن جانە مەكتەپتە ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا ۇيلەستىرىلگەن ستاندارتتارىن ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. ءبىلىم بەرۋ ءۇش تىلدە – قازاق, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە جۇرگىزىلەتىن بولادى», – دەگەن ادام دامۋىنىڭ تۇجىرىمدامالىق باعدارلاماسى قامتىلعان. ادام الەۋەتىنىڭ دامۋ ساپاسىنىڭ جوعارى ەلدەر قاتارىنا تەك ءبىلىم ارقىلى كوتەرىلەتىنى تۇجىرىمدالادى. بۇل جونىندە ەلباسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «باسەكەگە قابىلەتتى دامىعان ەل بولۋىمىز ءۇشىن ءبىز ساۋاتتىلىعى جوعارى ەلگە اينالۋىمىز كەرەك», – دەگەن ەدى.
ادام دامۋىنىڭ بازالىق كورسەتكىشتەرىنىڭ نەگىزگى كومپونەنتىنىڭ ءبىرى بىلىمدىلىك – ادامنىڭ ءبىلىم جيناۋ, قوعاممەن ارالاسۋ, زامان تالابىنا ساي بىلىكتى ماماندىق الۋ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىراتىنى بەلگىلى. بۇلاردىڭ ءبارى – ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە ءجۇزەگە اسىرىلاتىن جۇمىستار. ءبۇگىنگى تاڭدا پاۆلودار مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ ميسسياسى – ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولا الاتىن باسەكەلەستىككە قابىلەتتى جاڭا پىشىمدەگى كاسىبي پەداگوگ ماماندار دايارلاۋ. وسىعان وراي ەلىمىزدىڭ الەمگە تانىلۋىنا ۇلەس قوساتىن ءبىلىمدى جانە بىلىكتى مۇعالىم ماماندار دايارلاۋ قاجەتتىگىن ينستيتۋتتىڭ ءاربىر قىزمەتكەرى ءوزىنىڭ كاسىبي مىندەتى ەكەنىن جاقسى تۇسىنەدى.
بۇگىندە ەلىمىزدە كوپتىلدىلىك وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. ن.ءا.نازارباەۆ ءوزىنىڭ جىلداعى جولداۋلارىندا «ءۇش تۇعىرلى ءتىل» جوباسىن ىسكە اسىرۋدى جەدەلدەتۋگە ەرەكشە ءمان بەرىپ كەلەدى. «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» باعدارلامالىق ماقالاسىندا دا ءبىلىم بەرۋدىڭ ءۇش تىلدە – قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىندە وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىنە تاعى دا توقتاپ ءوتتى. سوندىقتان كوپتىلدىلىكتى مەڭگەرتۋ, ءۇش تۇعىرلى ءتىلدە وقىتۋ – ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى پەداگوگيكالىق نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى.
وسى ورايدا, پاۆلودار مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىندا كوپتىلدىلىكتى ىسكە اسىرۋ جانە دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا 12 ارنايى ماماندىق اشىلىپ قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىندە ءدارىس جۇرگىزىلۋدە. قازاقستاننىڭ الدىڭعى قاتارلى جوو-لارىنىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنىپ 1-2-كۋرس ستۋدەنتتەرىنە ءار تىلگە جەكە كرەديت ءبولىنىپ وقىتىلۋدا.
جاھاندىق قارجى داعدارىسىنان تۋىنداپ وتىرعان جۇمىسسىزدىق ماسەلەسى ءبىزدىڭ ەلىمىزگە دە قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن. سوندىقتان ەلباسى ماقالاسىندا «قارجىلاندىرۋدىڭ كولەمىن ارتتىرا وتىرىپ, «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» وزەكتى ەتىلە تۇسەدى», – دەپ جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنىڭ يدەياسىن ومىرگە ەنگىزۋ قاجەتتىگىن قاداپ ايتتى.
جۇمىسسىزدىقتىڭ الدىن الۋدىڭ جولى – ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى دۋالدى وقىتۋ جۇيەسى. تەوريا مەن پراكتيكانى بىرىكتىرگەن بۇل جۇيە بويىنشا بولاشاق ماماندار وقۋ ۋاقىتىنىڭ 70-80%-ىن وندىرىستە, قالعان 20-30%-ىن وقۋ مەكەمەسىندە وتكىزەدى. بۇل باعىتتا پاۆلودار مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتى ايماقتاعى دۋالدى جۇيەنى قولدانۋعا بولاتىن ماماندىقتاردى انىقتاپ, «مەكتەپكە دەيىنگى وقىتۋ مەن ءتاربيەلەۋ», «باستاۋىش وقىتۋ پەداگوگيكاسى مەن ادىستەمەسى», «دەفەكتولوگيا» ماماندىقتارى بويىنشا دۋالدى ءبىلىم بەرۋ ءجۇيەسىن ەنگىزدى. بولاشاق ماماندار ءوندىرىس ورىندارىندا تاجىريبە جيناقتاپ, بىلىمدەرىن جەتىلدىرۋدە. ءبىتىرىپ شىققان تۇلەكتەردى جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە جولعا قويىلدى. الدىڭعى ۋاقىتتا دا ينستيتۋت ۇجىمى قازاقستاندى جاڭعىرتۋدىڭ باستى جوباسى – ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋعا ءوز ۇلەسىن قوسا بەرەدى.
ن.ءا.نازارباەۆ ماقالاسىنداعى «مەن قازاقستاندىقتاردى ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋعا جانە رەفورمالاردى جۇرگىزۋگە بارىنشا بەلسەندى قاتىسۋعا, ولار اشاتىن مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋعا شاقىرامىن. ءبىز ءوزىمىزدىڭ قازاقستاندىق ارمانىمىزدىڭ ورىندالۋىنا جانە قازاقستاننىڭ ءوركەندەۋىنە سەنىمدى تۇردە قول جەتكىزەتىن بولامىز», دەگەن سەنىمى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەرگە دە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى.
ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسىندا جۇكتەلگەن ءمىندەتتەردى ورىنداۋعا ءار قازاقستاندىق اتسالىسۋى ءتيىس. سوندا عانا ءبىزدىڭ ارمانىمىزدىڭ ورىندالاتىنى الىپتىك اقيقات.
ادىلبەك امىرەنوۆ,
پاۆلودار مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتى قازاق ءتىلى جانە ادەبيەت
كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.
پاۆلودار.