• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
21 تامىز, 2015

قايشى كوزقاراستار ورتالىعى

350 رەت
كورسەتىلدى

سيريا ءالى دە قايشىلىقتىڭ ورتالىعى. مۇندا جاعداي وزگەرمەي, تاياۋ شىعىستاعى شيەلەنىستىڭ شەشىلۋى مۇمكىن ەمەستەي. ال سيرياداعى جاعدايدى تۇپكىلىكتى رەتتەۋگە ازىرگە ەشكىمنىڭ شاماسى كەلمەي وتىر. ەگەر سيريادا كوپشىلىك مويىن­داعان ءبىر-اق بيلىك بولسا, «يسلام مەم­لەكەتى» راديكالدى ەكسترە­ميس­­تەرىمەن كۇرەس قيىندىق تۋدىر­­ماس ەدى. ءتىپتى, ولاردىڭ پاي­دا بولۋى دا ەكىتالاي ەدى. ولار­دى تۋدىرعان دا ەل ىشىندەگى الاۋىز­دىق. پرەزيدەنت باشار اساد پەن وپپوزيتسيا اراسىنداعى كۇرەس يسلاميستىك ەكسترەميستەردى بىردەن اۋىزدىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرمەدى. قازىر جۇرت كىمدى قولداپ, كىمگە قارسى كۇش بىرىكتىرۋدى تولىق اجىراتا الماي الەك. حالىقارالىق كواليتسيا يسلاميستىك راديكالدارعا قاتتىراق شۇيلىكسە, حالىققا قارسى تۇرعان باشار اسادتى قولداعانداي بولادى. ال, كەرىسىنشە, سيريالىق بيلىككە قارسى قىسىم جاساسا, يسلاميستەردى قولداعانداي بولادى. بۇلاردىڭ ەكەۋى دە وڭىپ تۇرعان جوق. ديللەمالىق جاعداي قالىپتاسقان. ەڭ الدىمەن سيرياداعى جاع­دايدى رەتتەۋدىڭ جولى تابىلماي وتىر. بىرەۋلەر باشار اسادتى جاق­تايدى, بىرەۋلەر وپپوزيتسيانى جاقتايدى. اساد جاعىندا – نەگى­زىنەن يران مەن رەسەي. وپپو­زيتسيانى جاقتاۋشىلار كوبىرەك. سوڭعى كەزدە سيريا بيلىگى ەل ىشىندەگى بەدەلىنەن دە, كۇشىنەن دە ايىرىلىڭقىراپ تۇر, ءبىرجولا كۇيرەۋ قارساڭىندا. ال ولاردى قولداۋشىلار قالاي دا ساقتاپ قالۋعا ارپالىسىپ جاتىر. بۇل رەتتە ماسكەۋدىڭ ايرىقشا بەلسەندىلىگىن اتاپ وتكەن ءجون شىعار. ولاردىڭ كەلىسىم جولىن ۇسىنۋى نەگىزىنەن قۇپتارلىق. بىراق, ونىڭ دا ۋاقىتى وتىڭكىرەپ كەتكەندەي. العاشقى كەزىندە وتپەلى ۇكىمەت قۇرىپ, كەلىسىمگە كەلۋگە مۇمكىندىك بولسا, باشار اسادتىڭ ۇستانعان جولى بۇل مۇمكىندىكتىڭ دە ەسىگىن جاپقان. سويتسە دە ماسكەۋ وعان ارەكەت جاساپ جاتىر. سيريا وپپوزيتسياسىن ماسكەۋگە شاقىرۋ – سونىڭ ءبىر كورىنىسى. رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆ سيريالىق وپپو­زيتسيانىڭ بۇرىنعى دا, قازىرگى دە باسشىلىعىمەن كەزدەستى. ەكى كۇنگى اڭگىمەدە كوپ ءسوز ايتىلعانداي. ءتىل تابىسا الماعاندارى انىق. ونى جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەندە سول وپپوزيتسيا باسشىلارى جاسىرماي ايتتى. سيريا وپپوزيتسياسى مەن رەۆوليۋتسياسىنىڭ ۇلتتىق كواليتسياسىنىڭ (سورۇك) باسشىسى حالەل ءال-حادجي تەرروريزممەن كۇرەستە كۇش بىرىكتىرگەننىڭ ءجون ەكەنىن, بىراق الدىمەن ەلدەگى تۇراقتىلىققا جەتۋ جاقسى دەپ ديپلوماتيالىق مالىمدەمە جاساسا, سول سورۇك-تىڭ ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەسى بويار دجامس اشىق ايتتى: «ءبىز لاۆروۆقا باشار اسادتىڭ رەجيمىنە وتپەلى ۇكىمەتتە ورىن جوق ەكەنىن تۇسىندىردىك», – دەدى. شامالى ءۇمىت ارتقان ۇلتتىق وپپوزيتسيالىق ۇيلەستىرۋ كوميتەتىنىڭ بۇرىنعى ۇيلەستىرۋشىسى حەيسام مانانىڭ: «ەسى دۇرىس ءبىر ادام سيريانىڭ بولاشاعىندا باشار اساد قۇرعان تارتىپكە ورىن تابىلادى دەپ ايتا المايدى», – دەگەن ءسوزى رەسەي ديپ­لو­مات­تارىنىڭ جانىنا باتقانى انىق. لاۆروۆتىڭ ساۋد ارابياسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ادەل ءال-جۋبەيرمەن كەلىسسوزى ءتىپتى ءتۇڭىل­دىرگەندەي. اراب ءمينيسترى جۋرناليستەرگە بىلاي دەدى: «اساد – سيريا پروبلەماسىنىڭ ءبىر بولىگى, بىراق ونى شەشۋدىڭ بولىگى ەمەس. ويتكەنى, 300 مىڭ سيريالىقتىڭ قازاسىنا جانە سيريادان 12 ميلليون ادامنىڭ قاشۋىنا سول ايىپتى. باشار اساد تۋرالى ماسەلە شەشىلگەن. سيريانىڭ بولاشاعىندا وعان ورىن جوق. مۇنى قالاي جۇزەگە اسىرۋعا بولادى: بەيبىت جولىمەن بە, الدە سوعىسپەن بە؟ اڭگىمە وسىعان تىرەلىپ تۇر». دۇيسەنبىدە سەرگەي لاۆروۆ يران سىرتقى ىستەر ءمينيسترى جاۆاد زاريفپەن كەلىسسوز جۇرگىزدى. مۇندا دا سيريا ماسەلەسى ءسوز بولىپ, ەكى جاق تا باشار اسادتى قولداۋ ءۇشىن كۇش سالاتىنىن مالىمدەدى. بىراق, قورعاپ قالۋلارى قيىن-اۋ دەگەن وي كەلەدى. الىپتىڭ تىزگىنىن مىقتىلار ۇستايدى امەريكا قۇراما شتاتتارىنداعى پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءالى 14 اي بار. بىراق, الەمنىڭ الىپ ەلىنىڭ تىزگىنىن ۇستاۋ ءۇشىن كۇرەس قازىر-اق قىزىپ تۇر. باستى ۇمىتكەرلەردىڭ جوتالارى كورىنىپ تە قالدى دەسە دە بولادى. بۇل ەلدەگى سايلاۋدىڭ ەرەك­شەلىگى كوپ. الدىمەن ۇمىتكەرلەر ءوز پارتياسىندا كۇرەسىپ, سول پار­تيانىڭ مانداتىن الادى. ونان سوڭ قارسىلاس پارتيانىڭ وكىلىمەن كۇرەسكە تۇسەدى. بۇل ەلدە تايتا­لاساتىن ەكى-اق پارتيا بار: دەمو­كراتيالىق جانە رەسپۋبليكاشىلار پارتيالارى. قازىر بيلىكتە – دەموكراتتار. سوڭعى ءبىراز جىلداعى ەسەسىن قايتارۋ ءۇشىن رەسپۋبليكاشىلار كۇرەسكە بەلسەندى قاتىسىپ وتىر. ەكى پارتيادان دا نەگىزگى ءۇمىت­­كەرلەر ايقىندالىپ قالدى. ءازىر­گە رەسپۋبليكاشىلاردان 18 ۇمىتكەر تىركەلسە, دەموكراتتاردان كۇرەسكە 5 ادام تۇسپەك. اڭگىمە ۇمىتكەرلەردىڭ سانى از-كوپتىگىندە ەمەس, اقتىق ايقاسقا قوسىلاتىن بىرەۋ-اق. سونىڭ بىرەگەي بولعانى كەرەك. بۇل ەلدەگى تاعى ءبىر ەرەكشەلىك – ۇمىتكەرلەردىڭ بەدەلى, شالىمى اركەز حالىق اراسىندا ساۋالناما جۇرگىزۋ ارقىلى ايقىندالىپ وتىرادى. ەڭ سوڭعى ساۋالناما بويىنشا رەسپۋبليكاشىلار اراسىندا قۇرىلىس ماگناتى, ميللياردەر دونالد ترامپ, ال دەموكراتتار ءىشى­نەن بۇرىنعى مەملەكەتتىك حاتشى حيللاري كلينتون توپ باستاپ تۇر. الەم جۇرتشىلىعىنا حيللاري كلينتون بەلگىلى قايراتكەر, ال دونالد ترامپتىڭ توپ باستاۋى تاڭدانارلىق جاي. مۇنىڭ دا اتى بەلگىلى, بىراق قايراتكەرلىگىمەن ەمەس, قالتاسىنىڭ قالىڭدىعىمەن. كەيدە ارسىڭ-گۇرسىڭ ارەكەتىمەن شىققان, شوۋمەن دەگەن دە اتى بار. جاقىندا ميچيگاندا جۇرت­شى­لىقپەن كەزدەسكەندە ءوزىن «حا­نىمدار مەن دجەنتەلمەندەر, الدا­رىڭىزدا – امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ پرەزيدەنتى دونالد دجەي ترامپ» دەپ تانىستىردى. جۇرتتى كۇلدىرگەن شىعار. بىراق, تىم ارزان كۇلكى. رەسپۋبليكاشىلار ازىرگە وسى ادامعا قول سوعادى. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 24 پايىزى وسى ترامپتى جاقتاعان. ەكىنشى ورىندا – اقش-تىڭ ەكى پرەزيدەنتىنىڭ: بىرەۋىنىڭ بالاسى, بىرەۋىنىڭ ءىنىسى – دجەب بۋشتى 13 پايىزى قۇپ كورگەن. تاعى ءبىر تاڭدانىس تۋدىرعان ۇمىتكەر – بۇرىن ساياساتقا ارالاسپاعان نەيروحيرۋرگ بەن كارسون – ءۇشىنشى ورىندا. بۇلارعا فلوريدادان سايلانعان سەناتور ماركو رۋبيو مەن ۆيسكونسين شتا­تىنىڭ گۋبەرناتورى سكوتت ۋوكەردى قوسساق, ءسىرا, اقتىق جارىسقا وسىلاردىڭ ءبىرى شىقسا كەرەك. دەموكراتتاردىڭ جاعدايى ءسال وزگەشەرەك. حيللاري كلينتون وسى سايلاۋدا تەك دەموكراتتاردىڭ عانا ەمەس, بۇكىل امەريكالىقتاردىڭ قالاۋى بولادى دەگەن پىكىر قالىپ­تاسقان ەدى. سوڭعى كەزدە وعان مەم­­لە­كەتتىك قىزمەتىندە جەكە ەلەك­­تروندى پوشتاسىن پايدالان­دى دەگەن ءسوز ەرىپ وتىر. ول قازىر تەكسەرىلىپ جاتىر. ودان امان قۇ­تىل­سا, بيلىك كۇرەسىنىڭ سوڭعى شابىسىنا قوسىلارى انىق. قۇتىلا الماسا, دەموكراتتار جاڭا قايراتكەرلەر ىزدەيدى. وندا بايگەدە كىم وزارى كۇماندى بولادى. دەگەنمەن, امەريكالىقتاردىڭ العاش رەت بيلىك تىزگىنىن ايەل ازاماتقا ۇستاتۋى ابدەن مۇمكىن. راس, قازىر دەموكراتتار اراسىنان ۆەرمونت شتاتىنان سايلانعان سەناتور بەرني ساندەرس كوزگە ءتۇسىپ ءجۇر. سويتسە دە دەموكراتتار, حيللاري كلينتون كۇرەستەن شىقسا, بايگەگە ۆيتسە-پرەزيدەنت دجو بايدەن سياقتى تانىمال ادامدى قوساتىن شىعار. اقش-تىڭ الەمدىك ساياساتتا ورنى ۇلكەن. وندا بيلىك تىزگىنىن كىم ۇستايتىنىنا جۇرتتىڭ كوز تىگۋى دە زاڭدى. ماماديار جاقىپ, جۋرناليست.
سوڭعى جاڭالىقتار